اۋدارماشى, پارسى ەدەبيەتٸنٸڭ وقىتۋشىسى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ايناش قاسىم سادەق ھەداياتتىڭ "سوقىر بايعىز" رومانىن قازاق تٸلٸنە اۋدارىپ, جارىققا شىعاردى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
سادەق ھەدايات (1903-1951) – يراندىق جاڭا دەۋٸر ەدەبيەتٸندەگٸ پروزا جانرىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشىلاردىڭ بٸرٸ. ھەداياتتىڭ شىعارمالارىنىڭ اراسىندا «سوقىر بايعىز» – يراننىڭ پروزا جانرىندا جازىلعان ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ ەڭ تانىمال شىعارما.
«سوقىر بايعىز» – پارسى تٸلٸندەگٸ مودەرنيستٸك سيپاتتاعى سيۋررەاليزم باعىتىندا جازىلعان العاشقى رومانداردىڭ بٸرٸ ەرٸ ھەدايات شىعارماشىلىعىنىڭ شىڭى سانالادى. فرانتسۋز جازۋشىسى, سيۋررەاليزم باعىتىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى اندرە برەتون «سوقىر بايعىز» رومانىن جيىرماسىنشى عاسىرداعى جيىرما ەدەبي جاۋھاردىڭ قاتارىندا اتادى.
امەريكالىق جازۋشى گەنري ميللەر دە بۇل رومان جايلى ايتقان سٶزٸندە: «ھەداياتتىڭ «سوقىر بايعىزى» – مەن بٸر كٷنٸ سول سيياقتى جازۋدى ارماندايتىن شىعارما. بۇل سيياقتى شىعارمانى ەشبٸر تٸلدەن كەزدەستٸرمەدٸم. ونى شىنىمەن جاقسى كٶرەمٸن» دەدٸ.
يراندىق كينورەجيسسەر, جازۋشى, اۋدارماشى داريۋش مەھردجۋي «سوقىر بايعىز» رومانىن يراندا پايدا بولعان مودەرنيستٸك ەدەبيەتتٸڭ العاشقى شىعارماسى, ەۋروپادا بٸر جارىم عاسىر بۇرىن پايدا بولعان اعىمنىڭ جالعاسى, ٶزٸ جايلى حاباردار ادامنىڭ كٶرٸنٸسٸ مەن ادامزات تاعدىرى مەسەلەسٸنٸڭ تالقىلانۋى دەپ باعالادى.
«سوقىر بايعىز» (1937) ەلەمنٸڭ وتىزعا جۋىق تٸلٸنە اۋدارىلعان. رومان تٷپنۇسقا تٸل – پارسى تٸلٸنەن قازاق تٸلٸنە تۇڭعىش رەت اۋدارىلىپ, وقىرمانعا ۇسىنىلىپ وتىر.
كٸتاپقا ھەداياتتىڭ اللەگورييالىق استارمەن ەكزيستەنتسياليستٸك باعىتتا جازىلعان «بۇرالقى يت» (1942) پوۆەسٸ دە ەندٸ.
«بۇرالقى يت» – سادەق ھەداياتتىڭ 1941 جىلى جارىق كٶرگەن قىسقا پوۆەسٸ. پوۆەستٸڭ سيۋجەتٸ يەسٸنەن كٶز جازىپ قالعان «پات» دەگەن شوتلاندييالىق اسىل تۇقىمدى يتتٸڭ قاتٸگەز ادامدار تاراپىنان تەپكٸگە ۇشىراعان سەرگەلدەڭ, ايانىشتى جاي-كٷيٸنە قۇرىلعان.
يراننىڭ جاڭا دەۋٸر ەدەبيەتٸنٸڭ كٶرنەكتٸ ٶكٸلٸ دجالال الە احماد ھەداياتتىڭ «بۇرالقى يتٸن» ساياسي شىعارما دەپ اتاپ, «زييالىلارعا قىزمەت جەنە قييانات» اتتى كٸتابىندا: «... ھەداياتتىڭ ەڭ ٷزدٸك شىعارماسى – بٶتەن ەلەمگە تيەسٸلٸ, بۇرىن باسقا يەسٸ بولعان, قازٸر بٸزدٸڭ شىنايى ەلەمٸمٸزدە جاتقا اينالعان, تەپەرٸش كٶرٸپ, كٷرە جولدىڭ بويىندا ارام قاتقان سول «بۇرالقى يت». بۇل – ٶز جەرٸندە وتىرعانىمەن ول جەرگە جات, دايىم باسقا جەردٸ, باسقا يەنٸ اڭساپ تۇراتىن باتىسشىل زييالىلارعا قاتىستى جاعدايدى راستايتىن تۇسپالدىڭ ناعىز ٶزٸ. اسپان ەلەمٸن, پەرٸشتەلەردٸڭ دٷنيەسٸن ارمانداعان دەل حاييام سيياقتى» دەگەن.
كەيبٸر سىنشىلار بۇرالقى يتتٸ ھەداياتتىڭ ٶزٸنٸڭ سيمۆولدىق پروتوتيپٸ ساناعان. ھەداياتتىڭ ٶمٸرٸ مەن شىعارماشىلىعى جايلى ەڭبەكتەر مەن ماقالالاردىڭ كٶپتٸگٸ – ونىڭ يراننىڭ زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸنە تەرەڭ ەسەرٸنٸڭ بەلگٸسٸ.
