رۋدى بiلگەنiڭ – قاسيەت, رۋعا بٶلiنگەنiڭ – قاسiرەت

رۋدى بiلگەنiڭ – قاسيەت, رۋعا بٶلiنگەنiڭ – قاسiرەت

ەسەبiڭ بولماسا ەسەك تە مiنە المايتىن زاماندا ٶمiر سٷرiپ جاتىرمىز. سول ەسەپ قۇرعىرىڭىز بۇرىن دا بولعان. بiراق ول باسقاشا ەسەپ ەدi. ايتالىق, ول ەسەپ – باۋىرماشىلدىققا, يماندىلىققا, ادامگەرشiلiككە, ىنتىماققا, تاتۋلىققا, قايىرىمدىلىققا قۇرىلعان بولاتىن. سونىڭ ارقاسىندا ەلدiڭ بەرەكەسi كiرiپ, مەيماناسى تاسىپ جاتاتىن. ال قازiرگi ەسەپ بۇرىنعى ەسەپتەن ٶزگەرەك. قاراقان باسىنىڭ قامى, ٶزگەدەن ارتىلسام دەۋ, بەسەكەلەستiك, پايداكٷنەمدiك بiرiنشi كەزەكتە تۇرادى. ونى از دەسەڭiز, رۋشىلدىق دەرتiن قوزدىرىپ, ەلدiڭ اراسىنا iرiتكi سالىپ, اعايىندى الاتايداي بٷلدiرiپ, ادامداردى ارازداستىرىپ, توباسىن ۇمىتقانداردان توپ قۇرىپ, “كٶسەم” بولعىسى كەلەتiندەردiڭ قيتۇرقى ەسەبiن ەل بiلەدi. بiر سٶزبەن ايتقاندا, رۋعا بٶلiنۋشiلiك – رۋحاني جارامىزعا اينالىپ شىعا كەلدi. رۋشىلدىق – ٶزi ٷنسiز, ٶمiرi بۇعىپ جٷرiپ iسiن تىندىراتىن قۇبىلىس. بۇل قۇبىلىستى قولشوقپار قىلىپ, ٶز پايداسىن كٶزدەگەندەر دەگەنiنە جەتiپ تە جاتادى.

رۋ – قازاقتىڭ شىققان تەگiن تانىتاتىن تەتiك. “تەگiن بiلمە­گەن تٷگiن بiلمەيدi” دەيتiنiمiز سوندىقتان. وسى رۋدىڭ ارقاسىندا قازاق ەلەمدەگi ەڭ قانى تازا حالىقتىڭ بiرi بولىپ ساقتالىپ كەلەدi. بiر رۋدىڭ ادامدارى جەتi اتا ەمەس, جەتپiس اتا بولسا دا قىز الىسىپ, قىز بەرiسپەيدi. قازاقتىڭ تەكتi, تالانتتى بولۋىنىڭ سىرى وسىدان باستاۋ الادى.

قازاق ٶز رۋىن بiلگەنمەن, رۋعا بٶلiنۋشiلiكتi قۇپتاماعان. “بiرiڭدi قازاق, بiرiڭ دوس, كٶر­مە­سەڭ iستiڭ بەرi بوس” دەپ ۇلى اباي وسىنى مەڭزەگەن. بۇرىن­عىنىڭ شالدارى “قاي بالاسىڭ?” دەگەندە ەكە-شەشەمiزدiڭ اتى-جٶنiن ايتىپ قۇتىلاتىنبىز. قازiرگiلەر “قاي رۋدان بولدىڭ?” دەپ سۇراقتى قابىرعادان بiر-اق قويادى. جاۋابىڭدى جاقتىرماي قالاتىنى دا جوق ەمەس.

رۋشىلدىققا بوي الدىرىپ وتىرعان ٶزiمiز. ايتالىق, اۋىل-اۋىلداعى اعايىنداردى رۋ-رۋعا بٶلiپ, ەرقايسىسى “پرەزيدەنت” سايلاپ العان. وسىدان كەيiن رۋلار اراسىنداعى بەسەكەلەستiك باستالدى دا كەتتi. رۋ “پرەزي­دەنتتەرi” ٷلكەن ىقپالدى كٷشكە اينالدى. ٶيتكەنi ولاردىڭ ارتىندا قاراقۇرىم ٶز رۋلاستارى تۇرادى. ەكiمقارالار سول “پرە­زي­دەنتتەردi” پايدالانىپ, مە­سەلە شەشەتiن بولدى. پەلەن رۋدىڭ پەلەن اتاسىنا ارناپ اس بەرەدi. جينالعاندار اتا قا­زاق­تى ەمەس, ٶز رۋىنىڭ مايتالماندارىن ماقتاپ مەزi ەتەدi. ارۋاقتارعا ارناپ اس بەرگەن دۇرىس شىعار-اۋ, تەك “ارتىلام دەپ ٶزگەدەن” ماقتانعا اينالىپ كەتiپ جاتپاسا.

قازiرگi تاڭدا, نەسiن جاسىرايىق, ۇلتتىق نامىستان گٶرi رۋلىق نامىس ەلدەقايدا جوعارى تۇر. ونىڭ ٷستiنە كٷنشiلدiك پەن كٶرەالماۋشىلىقتى قوسساڭىز, رۋشىلدىقتىڭ وتى لاۋلاي تٷسەدi. ەتتەڭ, وسى دەرتتەن ارىلا الماي- اق قويدىق. توپىراقتى ٶلiمدە, تورقالى تويدا توقايلاسقان ەر رۋدىڭ ادامدارىن كٶرiپ, قۇدايعا شٷكiر دەيسiڭ. بiراق سولاردىڭ iشiندە “بiزدiڭ قازاقتىڭ بالاسى” دەپ ەمەس, “بiزدiڭ رۋدىڭ بالاسى” دەپ ماقتاناتىنداردى كٶرiپ iشiڭ اشيدى. رۋ دەسە iشiمiزدە بiر دٷلەي داۋىل سوعا جٶنە­لەدi. امال قانشا, كiمنiڭ اۋزىنا قاقپاق بولعاندايسىڭ. رۋعا بٶلiنۋشiلiك مەكتەپ جاسىنداعى بالالار اراسىندا دا ٶرiس جايىپ كەلەدi. بۇل – قاسiرەت بولماسا, قايبiر جاقسى قاسيەت دەرسiز.

قايران قازاقتىڭ دانالارى-اي! ولار جٷز-جٷزگە, رۋ-رۋعا بٶلiنiپ, شiلدiڭ بوعىنداي شاشىراپ كەتپەۋدi ارمانداعان. بiزدiڭ ايتايىن دەگەنiمiز, بابالار اماناتىنا ادال بولىپ, رۋعا بٶلiنۋشiلiك – ەلدi رۋحسىزداندىراتىنىن ەستەن شىعارمايىق.

ماحامبەت ساپارمۇراتوۆ,

ماقتاارال اۋدانى,

وڭتٷستiك قازاقستان وبلىسى.

"جاس الاش" گازەتٸ