پراگا قالاسىندا 2022 جىلدىڭ 4 قازاندا چەح رەسپۋبليكاسىنىڭ استاناسى پراگادا "قازٸرگٸ قازاقستاننىڭ ەلەۋمەتتٸك رەفورمالارى جەنە شىعىس ەۋروپا ەلدەرٸنٸڭ تەجٸريبەسٸ" تاقىرىبىندا ٸرٸ حالىقارالىق كونفەرەنتسييا ٶتتٸ.
كونفەرەنتسييا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ چەح رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشٸلٸگٸنٸڭ باستاماسىمەن ٶتكٸزٸلدٸ. وعان شىعىس ەۋروپانىڭ 4 ەلٸنەن-ۆەنگرييا, پولشا, سلوۆاكييا جەنە چەحييادان جيىرمادان استام جوعارى بٸلٸكتٸ ساراپشىلار قاتىستى.
كونفەرەنتسييا بارىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ق.ك. توقاەۆتىڭ "ەدٸل مەملەكەت. بٸرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلٸ قوعام" اتتى جولداۋىنىڭ ماڭىزدىلىعى تالقىلاندى.
بۇل كونفەرەنتسييا 2022-2023 جىلدارى بٷكٸل ەۋروپالىق وداق بويىنشا ورتالىق, شىعىس, وڭتٷستٸك جەنە سولتٷستٸك ەۋروپا ەلدەرٸنەن, ياعني ەۋروپالىق وداقتىڭ بارلىق 27 ەلٸنەن ساراپشىلاردىڭ, مامانداردىڭ, مەملەكەتتٸك جەنە قوعام قايراتكەرلەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن ٶتەتٸن كونفەرەنتسييالار سەريياسىنىڭ العاشقىسى بولىپ تابىلادى.
مۇنداي اۋقىمدى تالقىلاۋلاردىڭ ماقساتى, بٸر جاعىنان, ەۋروپالىق ەرٸپتەستەردٸ قازاقستانداعى ەلەۋمەتتٸك رەفورمالار جەنە ەكٸنشٸ جاعىنان, قازاقستانعا قاتىستى ەۋروپالىق ەلدەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك ساياساتىنىڭ تەجٸريبەسٸن پايدالانۋ مٷمكٸندٸگٸ تۋرالى حاباردار ەتۋ بولىپ تابىلادى.
پراگاداعى كونفەرەنتسييا شىعىس ەۋروپالىق ەرٸپتەستەردٸڭ سوڭعى جىلدارى قازاقستان باسشىلىعى ٸسكە اسىرىپ جاتقان جاڭا ەلەۋمەتتٸك ساياساتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن كٶرسەتتٸ. ول جوعارى ساراپتامالىق باعا الدى.
سونىمەن قاتار, كونفەرەنتسيياعا قاتىسۋشىلار ەۋروپا ەلدەرٸنٸڭ تەجٸريبەسٸنە نەگٸزدەلگەن بٸرقاتار ناقتى پراكتيكالىق ۇسىنىستار ايتتى.
كونفەرەنتسييانى قازاقستاننىڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى ر.يۋ. ۆاسيلەنكو اشىپ, قازاقستاننىڭ چەحيياداعى ەلشٸلٸگٸ باستاماسىنىڭ ۋاقتىلىعى مەن ٶزەكتٸلٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. ول كونفەرەنتسيياعا قاتىسۋشىلاردى 2022 جىلعى 1 قىركٷيەكتە قر پرەزيدەنتٸ ق.ك. توقاەۆ جارييالاعان "ەدٸل مەملەكەت. بٸرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلٸ قوعام" جولداۋىمەن تانىستىردى.
ٶز سٶزٸندە مينيستردٸڭ ورىنباسارى جالپى قازاقستانداعى ەكونوميكالىق جەنە ساياسي رەفورمالاردىڭ بارىسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ, ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنا ەرەكشە توقتالدى. ول سوڭعى كونستيتۋتسييالىق جاڭالىقتاردىڭ, سونىڭ ٸشٸندە قازاقستان پرەزيدەنتٸن مەرزٸمٸنەن بۇرىن سايلاۋعا بايلانىستى جاڭالىقتاردىڭ قيسىنىن بايانداپ بەردٸ.
قورىتىندىلاي كەلە, ول بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, جۇمىسپەن قامتۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ سالاسىنداعى ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ ەۋروپالىق مودەلدەرٸن پراكتيكالىق قولدانۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ چەح رەسپۋبليكاسىنداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ پروفەسسور م.م. تەجين ٶز سٶزٸندە سوڭعى جىلدارى قازاقستان پرەزيدەنتٸ ق.ك.توقاەۆتىڭ ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ جاڭا باعىتتارىن قالىپتاستىرىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. بۇل جاھاندىق جەنە ايماقتىق سيپاتتاعى بٸرقاتار سەبەپتەرگە بايلانىستى بولدى.
دەل وسى ەلەۋمەتتٸك ستاندارتتار, ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸ مەن ساپاسى قازاقستانداعى ەكونوميكالىق جەنە ساياسي رەفورمالار تيٸمدٸلٸگٸنٸڭ باستى كريتەرييٸنە اينالۋدا. بۇل سونداي-اق بولاشاق قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق قوعامدىق تۇراقتىلىعىنىڭ نەگٸزٸندە جاتقان ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸك قاعيداتتارىمەن تٸكەلەي بايلانىستى. سونىمەن قاتار, شىعىس ەۋروپا ەلدەرٸنٸڭ تەجٸريبەسٸ قازاقستان ٷشٸن ەكٸ سەبەپ بويىنشا پايدالى بولۋى مٷمكٸن.
بٸرٸنشٸدەن, ەلەۋمەتتٸك ساياسات رەفورمالارى تۇجىرىمدامالىق تۇرعىدان ٶتە جاقىن جاعدايلاردا باستالدى - بٸز بەرٸمٸز سوتسياليزمنٸڭ كەڭەستٸك تٷرٸنە سٷيەندٸك.
ەكٸنشٸدەن, شىعىس ەۋروپا (شە) ەلدەرٸ ەلەۋمەتتٸك مەملەكەت ەۆوليۋتسيياسىنىڭ ەلەۋلٸ جولىنان ٶتتٸ جەنە بٷگٸندە جاقىن بولاشاقتا قازاقستان دا كٷتۋگە بولاتىن پروبلەمالارمەن بەتپە-بەت كەلۋدە. سوندىقتان شىعىس ەۋروپا ەلدەرٸنٸڭ تەجٸريبەسٸ قازاقستان ٷشٸن كەم دەگەندە ەكٸ ٶلشەمدە قىزىقتى.
بٸرٸنشٸسٸ - ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ, جۇمىسپەن قامتۋ ساياساتى جەنە جۇمىسسىزدىققا قارسى كٷرەس, دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە بٸلٸم بەرۋ سالالارىنداعى ناقتى ٶزگەرٸستەر, سونداي-اق كەدەيلٸك, ەكولوگييا جەنە ەلەۋمەتتٸك ينكليۋزييا پروبلەمالارى.
ەكٸنشٸسٸ - 21 عاسىردىڭ ٷشٸنشٸ ونجىلدىعىنداعى قازٸرگٸ ەۋروپاداعى ەلەۋمەتتٸك مەملەكەت الدىنداعى جاڭا سىن-قاتەرلەر, بٸرتۇتاس ەۋروپالىق ەلەۋمەتتٸك ٷلگٸنٸ قالىپتاستىرۋدىڭ پراكتيكالىق تەسٸلدەرٸ, شىعىس ەۋروپا قوعامدارىنىڭ ەلەۋمەتتٸك قۇرىلىمىنداعى ٶزگەرٸس جەنە ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ جاڭا پاراديگماسىنىڭ قاجەتتٸلٸگٸ, جەكە پارتييالاردىڭ ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالارى اينالاسىنداعى ساياسي قاقتىعىستاردىڭ ۇلتتىق كونتەكستەرٸ, جاھاندانۋ مەن ٸشكٸ ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ قاراما-قايشىلىقتارى.
ورتالىق ازييا جەنە كاۆكاز ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, “جٸبەك جولىن” زەرتتەۋ باعدارلاماسىنىڭ جەتەكشٸسٸ, شۆەد عالىمى كورنەلل سۆانتە جالپى قازاقستانداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ, بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ەلەۋمەتتٸك رەفورمالاردىڭ تابىسى مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸنٸڭ تابىستى دامۋىنا, سونداي-اق قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ سەنٸمدٸ جۇمىس ٸستەۋٸنە بايلانىستى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. بٷگٸندە قازاقستان بٸرقاتار ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ شەشٸمٸ الدى, مىسالى, جۇمىسسىزداردى, مٷگەدەكتەردٸ مەملەكەتتٸك قورعاۋدىڭ سەنٸمدٸ جٷيەسٸن قۇرۋ, سونداي-اق تۇراقتى زەينەتاقى جٷيەسٸ قۇرىلدى.
كونفەرەنتسييا بارىسىندا پولشانىڭ ازييالىق جەنە جاھاندىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى م.سوبانسك-تسۆالينانىڭ بايانداماسى وقىلدى, ول قر پرەزيدەنتٸ ق. توقاەۆتىڭ جولداۋىنىڭ نەگٸزگٸ ەرەجەلەرٸنە توقتالدى. ول اۋىلدىق اۋماقتاردى, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ, بٸلٸم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋعا تەڭ قول جەتٸمدٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ. ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ماڭىزدى بولىپ تابىلاتىن سۋ رەسۋرستارىن دۇرىس باسقارۋ جەنە پايدالانۋ قاجەتتٸلٸگٸ اتاپ ٶتٸلدٸ.
ساۋدا جەنە حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىنىڭ ۆەنگر پروفەسسورى لاسلو ۆاشا ەۋروپالىق وداق ەلدەرٸندە قابىلدانعان كٶپ فۋنكتسيونالدى اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ مودەلٸنە نازار اۋداردى, وندا اۋىل شارۋاشىلىعى اۋىلدىق جەرلەردە ەكولوگييالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك-مەدەني قۇندىلىقتاردى ساقتاۋدا ماڭىزدى رٶل اتقارادى. مۇنداي مودەلدٸڭ بەيٸمدەلۋٸ قازاقستاندا دا مٷمكٸن.
سونداي-اق, تەك ورگانيكالىق جەنە ەكولوگييالىق اۋىلشارۋاشىلىق قىزمەتكە رۇقسات ەتٸلگەن بۋفەرلٸك ەكولوگييالىق ايماقتارعا اينالدىرۋعا بولاتىن تابيعي پاركتەرگە نەمەسە قورعالاتىن ايماقتارعا جاقىن ٶنٸمدٸلٸگٸ تٶمەن اۋىلشارۋاشىلىق اۋماقتارىن پايدالانۋ تۋرالى ۇسىنىستار بەرٸلدٸ. ساپاسى تٶمەن توپىراقتى كەيبٸر ۋچاسكەلەردە اۋىلدىق جەرلەردە تۋريزم مەن دەمالۋ ەلەۋەتٸن كەڭەيتەتٸن اكۆاكۋلتۋرا دەپ اتالاتىن ايماقتاردى قۇرۋ ۇسىنىلادى. ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بٶلٸگٸ اۋىلدىق اۋدانداردى قولداۋ جەنە ودان ەرٸ دامىتۋ ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ ەلدٸ مەكەندەردٸڭ دەستٷرلەرٸن جاڭعىرتۋ جەنە ساقتاۋ قاجەتتٸلٸگٸ بولىپ تابىلادى.
ۆەنگرييا عىلىم اكادەميياسىنىڭ ەكونوميكا ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى يانوشا كەللە حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ساياساتى تۋرالى ايتا وتىرىپ, ەڭ تٶمەنگٸ جالاقى قۇرالىن پايدالانۋدا اباي بولۋعا شاقىردى, ەگەر ونى شامادان تىس پايدالانۋ باعانىڭ تۇراقسىزدىعىنا جەنە بيۋدجەتتٸڭ ايتارلىقتاي شىعىندارىنا ەكەلەتٸن كەرٸ ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
پراگا ەكونوميكا جەنە بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورلارى يان مەرتل دەنساۋلىق ساقتاۋدى قارجىلاندىرۋ كٶزٸ رەتٸندە ارنايى سالىق نەمەسە سالىق ستاۆكاسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن ەنگٸزۋدٸ ۇسىندى. ولارعا سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋدى قارجىلاندىرۋدى ۇيىمداستىرۋ كەزٸندە جۇمىس ٸستەۋٸ تيٸس تيپولوگييا مەن رەسۋرستار قۇرىلىمىنىڭ اۆتورلىق مودەلٸ ۇسىنىلدى.
بويم اتىنداعى ازييا جەنە جاھاندىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ باسقارما مٷشەسٸ, پولياك پروفەسسورى كشيشتوف زالەۆسكي ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى رەفورمالاۋدىڭ پولياك تەجٸريبەسٸ تۋرالى ايتىپ بەردٸ. ول ايماقتىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ دەڭگەيدە قارجىلىق جوسپارلاۋدى بۇزۋى مٷمكٸن جەدەل سالىق رەفورمالارىن جٷرگٸزۋدەن ساقتاندىردى.
سلوۆاكييا ەكونوميكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى پەتر درابيك ەكونوميكالىق تەجٸريبەنٸ بٸلٸم بەرۋدٸڭ بارلىق دەڭگەيلەرٸندە وقىتۋ پروتسەسٸنە تارتۋ پرينتسيپٸن ٸسكە اسىرۋدى ۇسىندى. مۇنى پراكتيكتەردٸ وقىتۋدىڭ يننوۆاتسييالىق نىساندارى (جوبالىق وقىتۋ, تەلٸمگەرلٸك, كوۋچينگ جەنە ت.ب.) ارقىلى بٸلٸم بەرۋ پروتسەسٸنە تارتۋ ارقىلى جٷزەگە اسىرۋعا بولادى.
قارجى جەنە باسقارۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ چەح پروفەسسورى لەيا مەلنيكوۆا بٸلٸم بەرۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەرگە قول جەتٸمدٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن تسيفرلىق پلاتفورمانى دامىتۋدىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن كٶتەردٸ. سونداي-اق, ادامنىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جەنە ونىڭ مەملەكەتتٸك باسقارۋعا تولىق قاتىسۋى ماقساتىندا اقپارات الۋعا تەڭ قول جەتكٸزۋ ٷشٸن تسيفرلاندىرۋدى ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ٶتٸلدٸ.
عىلىم اكادەميياسى ەكونوميكا ينستيتۋتىنىڭ ۆەنگر پروفەسسورى اندراش شيمونوۆيچ حالىقتىڭ قارتايۋى مەملەكەتكە زەينەتاقى اۋىرتپالىعىن ارتتىرۋدى كٶزدەيتٸنٸن جەنە بۇل جەردە ەلەۋمەتتٸك جارنالار مٶلشەرلەمەسٸنٸڭ مٶلشەرٸن جەنە زەينەتكەرلٸك جاس دەڭگەيٸن ايقىنداۋ بويىنشا ۋاقتىلى ساياسي شارالار قابىلداۋ ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
پراگا مەتروپوليتەن ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ چەح پروفەسسورى مارتينا ۆاركوچكوۆا چەح بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ سەنٸمدٸلٸگٸ مەن تۇراقتىلىعىنداعى بٸرقاتار ماڭىزدى سەتتەردٸ اتاپ ٶتتٸ, ول سونىمەن قاتار ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار ستۋدەنتتەرگە باعىتتالعان جەنە ولار ٷشٸن جاقسى جابدىقتالعان مامانداندىرىلعان مەكتەپتەر, مەكتەپكە دەيٸنگٸ جەنە ورتا وقۋ ورىندارىنا ارنالعان مەكەمەلەر ۇسىنادى.
ەكونوميكالىق جەنە ايماقتىق زەرتتەۋلەر ورتالىعى ەكونوميكا ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى يۋلييا ۆارگا حانىم مۇعالٸم ماماندىعىنىڭ تارتىمدىلىعى بٸرنەشە فاكتورلارعا بايلانىستى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ: مانساپتىق ٶسۋدٸڭ بالاما مٷمكٸندٸكتەرٸ; ەڭبەك جاعدايلارى; مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ اياسىندا زيياتكەرلٸك جۇمىسپەن اينالىسۋ مٷمكٸندٸگٸ. ول مۇعالٸمنٸڭ لايىقتى جالاقىسىن انىقتادى, ول وقۋشىلاردىڭ جاقسى ٷلگەرٸمٸمەن بايلانىستى بولۋى كەرەك. سونداي-اق, ول بٸلٸم بەرۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ مەن وقۋشىلاردىڭ بٸلٸم نەتيجەلەرٸنە تٸكەلەي سەيكەس كەلمەۋ زاڭدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
براتيسلاۆا ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ سلوۆاك پروفەسسورى ەلەنا كاشتياكوۆا بٷگٸندە شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ وتباسىلىق جەنە ەيەلدەر بيزنەسٸ تٷرٸندە دامىتۋ سلوۆاكييا ٷكٸمەتٸنٸڭ باسىمدىقتارىنىڭ بٸرٸنە اينالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
قارجى جەنە باسقارۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ چەح پروفەسسورى راديم ۆالەنچيك سوڭعى جىلدارى چەحييا تولىق ەمەس جۇمىس كٷنٸ جۇمىس ٸستەي الاتىن كٶپتەگەن بٸلٸكتٸ مامانداردان ايىرىلعانىن جەنە زەينەتكەرلٸك جاستاعى ادامداردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ جۇمىستان نەمەسە بيزنەستەن كەتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. "بٸز بۇل جولمەن جٷرمەۋدٸ ۇسىنامىز, ەرينە, بۇل رەتتە ەلدەگٸ زەينەتاقى جاسىن كٶتەرمەۋ كەرەك, بۇل پروبلەمالاردى شەشپەيدٸ. ادامدارعا, ەگەر ولار فيزيكالىق جەنە اقىل-وي جاعىنان دايىن بولسا, ولار تٸپتٸ زەينەت جاسىندا دا جۇمىس ٸستەۋدٸ جالعاستىرۋى تيٸس ەكەنٸن جەنە مەملەكەت بۇل ٸستە تەك پايداسىن تيگٸزەدٸ دەپ ەسەپتەپ, ىنتالاندىرۋ جولىمەن جٷرۋدٸ ۇسىنامىن."- دەپ ۇسىندى بايانداماشى.
ۆەنگر عالىمى, ەلەۋمەتتٸك زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى د.توت ەو-نىڭ ەلەۋمەتتٸك ساياساتىنىڭ مەنٸ مٷشە ەلدەر اراسىنداعى ايتارلىقتاي ەكونوميكالىق تەڭسٸزدٸكتٸ ازايتۋ ەكەنٸن ايتتى. ول مۇنى بالتىق جاعالاۋى ەلدەرٸنٸڭ, ۆىشەگراد توبىنىڭ جەنە بالقان مەملەكەتتەرٸنٸڭ مىسالىندا نەگٸزدەدٸ.
چەحييا پارلامەنتٸنٸڭ دەپۋتاتى الەش يۋحەلكا چەحييانىڭ ەلەۋمەتتٸك ساياساتىنداعى نەگٸزگٸ ٷش تەندەنتسييانى اتاپ ٶتتٸ: ٷي ساياساتى, ەلەۋمەتتٸك زاڭنامانىڭ نەگٸزگٸ پەرسپەكتيۆاسى رەتٸندە; پاندەمييا سالدارىمەن كٷرەستەگٸ ەلەۋمەتتٸك زاڭنامانىڭ رٶلٸ جەنە قازٸرگٸ ەنەرگەتيكالىق جەنە ەكونوميكالىق داعدارىس, ەلەۋمەتتٸك ساياسات ٷشٸن جاڭا مٸندەت رەتٸندە. بٷگٸنگٸ تاڭدا, ونىڭ پٸكٸرٸنشە, قوعامنىڭ نەگٸزگٸ قۇرىلىمدىق ەلەمەنتٸ رەتٸندە وتباسىنا دەگەن زاڭنامالىق قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدٸ. داعدارىس كەزٸندە وتباسىلاردى تيٸمدٸ قولداۋ جەنە ولاردى قورعاۋ زاڭنامالىق مٸندەت بولىپ تابىلادى. وتباسىلىق جەردەماقىعا مەملەكەتتٸك شىعىندار ٶسٸپ كەلە جاتقاندا, بۇل وتباسىلىق جەردەماقىلار مەن قىزمەتتەردٸڭ كەمشٸلٸكتەرٸ بار.
كونفەرەنتسييادا سٶز سٶيلەگەن پولشا پرەزيدەنتٸنٸڭ كەڭەسشٸسٸ مارەك رىمشا ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر بٷكٸل حالىق ٷشٸن قول جەتٸمدٸ بولۋى كەرەك, ولاردى پايدالانۋ ەلەۋمەتتٸك توقىراۋعا ەكەلمەۋٸ كەرەك - بۇل ساياسي ٶزگەرٸستەردەن كەيٸنگٸ پولشاداعى ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ ەۆوليۋتسيياسىن تالداۋداعى ەڭ ماڭىزدى قورىتىندى شىعار. قىزمەتتەرگە قول جەتٸمدٸلٸك قازٸرگٸ زامانعى مەملەكەتتٸڭ قاجەتتٸ شارتى بولىپ تابىلادى. ٶڭٸرلەرگە, شالعاي ەلدٸ مەكەندەرگە ساپالى ەلەۋمەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋ دە ماڭىزدى مٸندەت بولىپ تابىلادى. پولشانىڭ تەجٸريبەسٸ كٶرسەتٸپ وتىرعانداي, جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمشٸلٸك تاراپىنان مەملەكەتتٸك ەمەس قۇرىلىمدارعا, ەسٸرەسە كوممەرتسييالىق ەمەس ۇيىمدارعا ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر كٶرسەتۋ مٷمكٸندٸگٸن پايدالانعان جٶن. سونىمەن قاتار, قىزمەت كٶرسەتۋشٸلەردٸڭ كٶپتٸگٸ ۇسىنىلاتىن قىزمەتتەردٸ ەرتاراپتاندىرۋعا جەنە ناقتى قاجەتتٸلٸكتەرگە جاۋاپ بەرەتٸن قىزمەتتەر پاكەتٸن قۇرۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭەيتۋگە ەكەلەدٸ.
وسىلايشا, قازاقستانداعى ەلەۋمەتتٸك رەفورمالارعا جەنە ەۋروپالىق تەجٸريبەنٸ پايدالانۋ مٷمكٸندٸكتەرٸنە ارنالعان بٸرٸنشٸ كونفەرەنتسييا وسىنداي ديالوگ الاڭدارىنىڭ ٶتە ٶزەكتٸ ەكەنٸن جەنە ەۋروپالىق ساراپشىلار توبى ٷشٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ەلەۋمەتتٸك رەفورمالار تۋرالى تٷسٸنٸك بەرەتٸنٸن كٶرسەتتٸ. پراگا باستاماسى ەۋروپالىق وداقتىڭ بارلىق ايماقتارىندا جالعاسادى.
