فوتو: parlam.kz
بٷگٸن مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا پالاتا دەپۋتاتتارى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە قر ۇلتتىق قورىنان بالالارعا ارنالعان قاراجاتتى ەسەپتەۋ, تٶلەۋ جەنە پايدالانۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭىنىڭ سەنات جاڭا رەداكتسييادا ۇسىنعان جەكەلەگەن باپتارىمەن كەلٸستٸ, دەپ حابارلايدى Kazinform.
«زاڭ جوباسى 2023 جىلعى 23 مامىردا پارلامەنت مەجٸلٸسٸنە ەنگٸزٸلدٸ. قۇجاتتىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى - كەمەلەتكە تولعان كەزدە جينالعان قاراجات ەسەبٸنەن تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋعا نەمەسە بٸلٸم الۋعا مٷمكٸندٸك جاساۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ ٶسكەلەڭ ۇرپاعىن قولداۋ. 2023 جىلعى 20 قىركٷيەكتە مەجٸلٸس قابىلداعان زاڭ پارلامەنت سەناتىنىڭ قاراۋىنا جٸبەرٸلدٸ. سەنات 13 قازاندا زاڭدى قايتاردى جەنە قۇجاتقا 10 تٷزەتۋ ەنگٸزٸلدٸ. ونىڭ ٸشٸندە 5 تٷزەتۋ رەداكتسييالىق-ناقتىلاۋ سيپاتىندا, ال قالعان بەسەۋٸ زاڭنىڭ جەكەلەگەن نورمالارىن زاڭنامالىق اكتٸلەرگە سەيكەس كەلتٸرۋدٸ كٶزدەيدٸ. اتاپ ايتقاندا, ماقساتتى جيناقتاۋدا بٸرىڭعاي زەينەتاقى قورىنداعى شوتتارعا اۋدارا وتىرىپ, ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردە, ۇلتتىق پوشتا وپەراتورىندا اشىلعان بانك شوتىنان اۋدارۋدى رەتتەيتٸن نورمالارداعى دوللاردى تەڭگەگە ايىرباستاۋ «اۋدارىم كٷنٸنە» ەمەس, «اۋدارىم سەتٸنە» دەپ ٶزگەرتٸلدٸ. سونىمەن قاتار, «قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭنىڭ قولدانىلۋى توقتاتىلۋىنا بايلانىستى تەرمينولوگييالىق بٸرٸزدەندٸرۋ ٷشٸن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ارناۋلى مەملەكەتتٸك ورگاندارى تۋرالى» زاڭىنا تٷزەتۋ ەنگٸزٸلدٸ. سەنات ەنگٸزگەن تٷزەتۋلەر زاڭنىڭ تۇجىرىمدامالىق ەرەجەلەرٸن ٶزگەرتپەيدٸ. جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, مەجٸلٸس كوميتەتٸ سەناتىنىڭ ٶزگەرٸستەرٸمەن جەنە تولىقتىرۋىمەن كەلٸسۋدٸ ۇسىنادى», - دەدٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى بەرٸك بەيسەنعاليەۆ.
جالپى وتىرىس بارىسىندا پالاتا دەپۋتاتتارى سەنات ەنگٸزگەن تٷزەتۋلەرمەن كەلٸستٸ.
اتاپ ايتقاندا, مەملەكەت باسشىسى 2022 جىلعى 1 قىركٷيەكتەگٸ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا «ۇلتتىق قور – بالالارعا» اتتى جوبانى ٸسكە اسىرۋدى ۇسىنعان ەدٸ. بۇل جوبا - ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ەرەسەك ٶمٸرگە ناقتى جولداما الۋىنا باعىتتالعان العاشقى قادام. قازٸر رەسمي دەرەكتەر بويىنشا ەلٸمٸزدە 18 جاسقا دەيٸنگٸ بالالاردىڭ جالپى سانى شامامەن 6,7 ملن ادامدى قۇراپ وتىر. زاڭعا سەيكەس ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسييالىق تابىسىنىڭ 50 پايىزىن 18 جاسقا دەيٸنگٸ بارلىق جاستاعى بالالار اراسىندا تەڭ بٶلۋ كٶزدەلگەن. ۇلتتىق قور قاراجاتى بٸلٸم الۋعا جەنە تۇرعىن ٷي جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ناقتى ەكٸ ماقساتتا پايدالانىلادى.
بۇدان بۇرىن حابارلانعانداي, بيىل 12 قازاندا سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە ۇلتتىق قوردان بالالارعا ارنالعان قاراجاتتى ەسەپتەۋ, تٶلەۋ جەنە پايدالانۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭنىڭ جەكەلەگەن باپتارى ماقۇلدانبادى. بۇل رەتتە, اتالعان باپتاردىڭ جاڭا رەداكتسيياسىن ۇسىنا وتىرىپ, قۇجات مەجٸلٸسكە قايتارىلعان ەدٸ.
بۇل تۇرعىدا زاڭنىڭ كەيبٸر ەرەجەلەرٸن ٸشٸنارا سەيكەستەندٸرۋ ەسكەرٸلگەن. مۇنىمەن قوسا, ۇلتتىق ەل-اۋقات قورىنىڭ جالعىز اكتسيونەرٸنٸڭ قۇزىرەتٸن رەگلامەنتتەيتٸن قايتالاناتىن نورمالاردى الىپ تاستاۋ قاراستىرىلدى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭنىڭ قولدانىلۋى توقتاتىلۋىنا بايلانىستى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ارناۋلى مەملەكەتتٸك ورگاندارى تۋرالى» زاڭنىڭ نورمالارىنا سەيكەس كەلتٸرۋ قامتىلعان. بانكتەر مەن سالىمشىلار اراسىندا داۋلى جاعدايلاردىڭ تۋىنداۋ تەۋەكەلدەرٸن بولدىرماۋ ماقساتىندا پايدالانىلماعان نىسانالى جيناقتاردى تٶلەۋ قاراجاتىن بانكتٸك شوتتاردان بجزق شوتتارىنا اقش دوللارىمەن اۋدارۋ كەزٸندە «اۋدارىم كٷنٸنە» ەمەس, «اۋدارىم سەتٸنە» تەڭگەمەن ايىرباستاۋ ەسكەرٸلگەن.
