فوتو: اشىق دەرەككٶزدەن
دٷيسەنبٸ كٷنٸ پارلامەنتتٸڭ تٶمەنگٸ پالاتاسىندا «ويىن بيزنەسٸ, لوتەرەيالار جەنە لوتەرەيا قىزمەتٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ بٸرٸنشٸ وقىلىمى ٶتتٸ دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەلنۇر بەيسەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا ۇسىنىلىپ وتىرعان زاڭ جوبالارى قاراستىرىلىپ كەلە جاتقانىنىڭ ٶزٸنە 2 جىلعا جۋىق ۋاقىت بولدى. كەيبٸر نورمالارعا رەتتەۋشٸلٸك تالاپتار بويىنشا تالداۋدى جٷرگٸزۋ ماقساتىندا ٷكٸمەتتٸڭ قورىتىندىسىن الۋدىڭ ٶزٸنە 1,5 جىل كەتكەن.
سونداي-اق, ە. بەيسەنباەۆتىڭ سٶزٸنشە, زاڭ جوباسىنا مەجٸلٸستەگٸ بارلىق فراكتسييا ٶكٸلدەرٸ باستاماشى بولىپ وتىر. سەبەبٸ بۇل – قوعام ٷشٸن ٶتە ٶزەكتٸ ەرٸ ماڭىزدى مەسەلە بولىپ وتىر.
بٸرٸنشٸدەن, قۇمار ويىنىنا شىرمالعاندار سانىنىڭ ارتۋى.
دەرەكتەرگە جٷگٸنسەك, سوڭعى ەكٸ جارىم جىلدا ەلٸمٸزدٸڭ شامامەن ەربٸر بەسٸنشٸ ادامى ويىن وينايدى ەكەن نەمەسە قۇمار ويىندارىنا قانداي-دا بٸر قاتىسى بار. ال, ونىڭ ٸشٸندە 400 مىڭداي ادام ويىنعا سالىنىپ, بۋكمەكەرلٸك كەڭسەلەر مەن كازينولاردىڭ تۇراقتى كليەنتٸنە اينالعان.
سۇمدىعى بۇل دەرت بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸ دە شارپىپ وتىر. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, شامامەن 200 مىڭعا جۋىق كەمەلەتتٸك جاسقا تولماعان بالا باسقا ادامنىڭ اتىنان بۋكمەكەرلٸك كەڭسەلەرگە بەس تٸگٸپ, ازارتتىق ويىندار وينايدى ەكەن. ٶزگە ادامنىڭ لوگينٸمەن بۋكمەكەرلٸك كەڭسەلەرگە بەس تٸگۋشٸ ادامداردىڭ سانى بەلگٸسٸز.
ەكٸنشٸدەن, وتباسى ينستيتۋتىن ەلسٸرەتۋٸ.
ەلٸمٸزدەگٸ اجىراسۋلاردىڭ 40%-نا وسى لۋدومانييا تٸكەلەي سەبەپ بولىپ وتىر. تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا باراتىنداردىڭ دەنٸ – وسى قۇمار ويىنعا شالدىققاندار.
بىلتىر الماتى وبلىسىندا جانتٷرشٸگەرلٸك جاعدايدا ەيەلٸ مەن ەكٸ بالاسىن اياۋسىز ٶلتٸرٸپ, ٷيٸن ٶرتەپ جٸبەرگەن وقيعا قوعامدى دٷر سٸلكٸندٸردٸ. قىلمىسكەر لۋدومان بولعان, بولماشى اقشاعا ٷش بٸردەي ادامنىڭ ٶمٸرٸن قيدى.
ٷشٸنشٸدەن, سۋيتسيدتٸ ٶرشٸتۋٸ.
مەسەلەن, 2022 جىلى ەلٸمٸزدە 3 مىڭ 676 ادام ٶزٸنە قول جۇمساپ قايتىس بولسا, ولاردىڭ ەربٸر بەسٸنشٸسٸنٸڭ سەبەبٸ – لۋدومانييا.
ٶكٸنٸشكە قاراي, بۇل دەرت قازٸر ەسكەردە دە كەڭ ەتەك العان. ولاردىڭ كٶبٸ قۇمار ويىننىڭ شىرماۋىنان شىعا الماي جاتقانىن بٸلەمٸز. وسىدان بٸر جىل بۇرىنعى كۋرسانتتىڭ ٶز-ٶزٸنە قول جۇمساۋداعى سەبەبٸ دە – ويىنقۇمارلىق دەرتٸ.
تٶرتٸنشٸدەن, قىلمىستىڭ ەتەك الۋى.
ەلٸمٸزدە قىلمىس جاسايتىنداردىڭ 20 پايىزى لۋدوماندار ەكەنٸ بەلگٸلٸ بولدى. ولار بەسكە تٸگەتٸن اقشا تابۋ ٷشٸن الدىمەن قارىز الادى, سودان سوڭ ۇرلىق, توناۋ سەكٸلدٸ قىلمىستارعا بارادى ەكەن.
بەسٸنشٸدەن, كٶلەڭكەلٸ ەكونوميكانى كٷشەيتۋٸ.
ويىن نارىعى اينالىسىندا ٷلكەن قاراجات اينالىپ جاتىر. مەسەلەن, بىلتىر بۋكمەكەرلٸك كەڭسەلەردٸڭ جىلدىق اينالىمى بەيرەسمي اقپاراتتار بويىنشا 1 تريلليون تەڭگەگە جەتكەن ەكەن.
دەمەك, مۇنىڭ اينالاسىندا مٷددەلٸ توپتار, لوببيستەر بولاتىنى سٶزسٸز. وسىندا كەلتٸرٸلگەن مەلٸمەتتەردەن قازاقستاندا ويىنقۇمارلىق ٸندەتتەي ٶرشٸپ, ەل قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاتەر تٶندٸرە باستاعانىن بايقايمىز.
بٷگٸن قاراستىرعالى وتىرعان زاڭ جوبالارى وسى مەسەلەنٸ بارىنشا اۋىزدىقتاپ, رەتتەۋگە ارنالعان.
سوندىقتان, زاڭ اياسىندا كەلەسٸ شارالاردى ٸسكە اسىرىلادى:
بٸرٸنشٸ. زاڭدا ماكسيمالدى تٷردە بۋكمەكەرلٸك كەڭسەلەر مەن كازينولاردىڭ جارناماسىن شەكتەۋ قاراستىرىلعان. وندا ٷيلەردٸڭ قاسبەتتەرٸندە, فاسادتارىندا, عيماراتتاردا, قۇرىلىستاردىڭ قورشاۋلارىندا, كٶلٸك قۇرالدارىندا سىرتقى جارناماعا تىيىم سالىنادى.
ينتەرنەت رەسۋرستارىندا, رەسمي سايتتاردا, تەلەارنالار مەن راديودا, مەرزٸمدٸ باسپا باسىلىمدارىندا, كينو بەتتەرٸندە, موبيلدٸ وپەراتورلاردىڭ سمس حاتتامالارىنا دا جارناماعا تولىق تىيىم سالىنادى.
ەندٸ بەلگٸلٸ بلوگەرلەر مەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ تانىمال تۇلعالارعا مۇنداي ويىن تٷرلەرٸن جارنامالاۋعا تىيىم سالىنادى.
جارناما تەك سپورتتىق وبەكتٸلەر, سپورتتىق باعىتتاعى سايتتار, تەلەارنالار مەن سپورتتىق ٸس-شارالاردا عانا رۇقسات ەتٸلەدٸ.
ەكٸنشٸ. ويىندا بەس تٸگۋ جاسى 21 جاستان 25 جاسقا دەيٸن كٶتەرٸلەدٸ.
ٷشٸنشٸ. ٶتەلمەگەن اليمەنتتٸك جەنە نەسيەلٸك قارىزى بار ازاماتتاردىڭ قۇمار ويىنعا بەس تٸگۋ مٷمكٸندٸگٸ شەكتەلەدٸ.
ياعني بورىشكەرلەردٸڭ بٸرىڭعاي رەەسترٸندە مەلٸمەتتەرٸ بار جەكە تۇلعالاردى قۇمار ويىندارعا جەنە بەس تٸگۋگە جٸبەرۋگە تىيىم سالۋ بەلگٸلەنەدٸ.
تٶرتٸنشٸ. ويناۋ جاسىنا كەلمەگەن ازاماتتاردىڭ قۇمار ويىندارىنا جەنە بەس تٸگۋگە قاتىسۋى شەكتەلەدٸ. ولارعا زاڭسىز ويىن ويناۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن زاڭدى تۇلعالارعا قوماقتى كٶلەمدە ايىپپۇل سالىنادى جەنە قايتالاناتىن جاعدايدا ليتسەنزييالارى توقتاتىلا تۇرادى.
بەسٸنشٸ. زاڭسىز ونلاين كازينو ۇيىمداستىرۋشىلارعا قىلمىستىق كودەكستٸڭ 307-بابى بويىنشا جازا قولدانىلادى.
اتاپ ايتقاندا, مٷلكi تەركiلەنiپ, ەكٸ مىڭ ايلىق ەسەپتiك كٶرسەتكiشكە دەيiنگi مٶلشەردە ايىپپۇل سالۋعا نە سول مٶلشەردە تٷزەۋ جۇمىستارىنا نە التى جٷز ساعاتقا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە قوعامدىق جۇمىستارعا تارتۋعا نە ەكٸ جىلعا دەيiنگi مەرزiمگە باس بوستاندىعىن شەكتەۋگە نە سول مەرزiمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا جازالانادى.
التىنشى. زاڭسىز لوتوماتيكتەرگە مٷلدەم جويىلادى. سونداي-اق, بالالار, بٸلٸم بەرۋ, مەديتسينالىق, دٸني جەنە دٸني ۇيىمدار ورنالاسقان تۇرعىن ٷيلەر مەن عيماراتتاردا لوتەرەيا بيلەتتەرٸن تاراتۋعا جەنە لوتەرەيا تەرمينالدارىن ورناتۋعا تىيىم سالىنادى.
جەتٸنشٸ. شەتەلدٸك ويىن بيزنەسٸن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ تٸزٸمٸن جٷرگٸزۋ, سونداي-اق بانكتەر مەن تٶلەم جٷيەلەرٸنە ولاردىڭ پايداسىنا قارجىلىق وپەراتسييالار جٷرگٸزۋگە تىيىم سالۋ كٶزدەلەدٸ.
سەگٸزٸنشٸ. بۋكمەكەرلٸك كەڭسەنٸڭ نەمەسە توتاليزاتوردىڭ قىزمەتٸن جٷزەگە اسىراتىن ويىن بيزنەسٸن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ٶز اپپاراتتىق-باعدارلامالىق كەشەندەرٸنٸڭ مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر ورگانىنىڭ اقپاراتتىق جٷيەلەرٸمەن ينتەگراتسييالانۋىن قامتاماسىز ەتۋ مٸندەتٸ بەلگٸلەنەدٸ.
سونداي-اق, ۇلتتىق بانكتٸڭ, قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸنٸڭ, ەدٸلەت مينيسترلٸگٸنٸڭ بازالارىن بٸرٸكتٸرۋ ارقىلى ويناۋشىنىڭ تۇلعاسى بەينەمەتريكالىق تۇرعىدان انىقتالادى.
سونىمەن قاتار, زاڭ جوباسىندا بۋكمەكەرلٸك كەڭسەلەردە بەس تٸگۋ, اقشا الۋ جەنە تٶلەۋ كەزٸندە
- قاتىسۋشىلاردىڭ بەينە-بيومەتريكالىق يدەنتيفيكاتسييادان ٶتكٸزۋ مٸندەتتٸلٸگٸ;
- ويىن بيزنەسٸ ۇيىمداستىرۋشىلارىنىڭ ٷشٸنشٸ تۇلعالاردىڭ بانكتٸك كارتوچكالارىنا تٶلەم قابىلداۋىنا شەكتەۋ قويۋ مەسەلەسٸ;
- مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ, قۇقىق قورعاۋ جەنە ەسكەري قىزمەتكەرلەردٸڭ بەس تٸگۋٸنە تىيىم سالۋ كٶزدەلگەن. شامامەن 220 مىڭعا جۋىق قىزمەتكەردٸڭ قۇمار ويىن ويناۋى شەكتەلەدٸ;
- ٶز-ٶزٸن قۇمار ويىننان شەكتەۋدٸ 1 جىلدان 10 جىلعا دەيٸن سوزۋ قاراستىرىلعان. ياعني ەگوۆ موبايل قوسىمشاسى ارقىلى شەكتەي الادى. بۇل شەكتەۋدٸ قايتىپ قالپىنا كەلتٸرە المايسىز.
قورىتىندىلاي كەلە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە ويىن بيزنەسٸ, لوتورەيا قىزمەتٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر 11 زاڭعا, 3 كودەكسكە ەنگٸزٸلەدٸ.
