
كەز كەلگەن ٶنەر ورداسىنىڭ تاريحى عيماراتتان ەمەس, سول شاڭىراقتىڭ ٸرگەسٸن بەكٸتٸپ, العاشقى كٷننەن باستاپ ونىڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸن قالىپتاستىرعان ادامداردان باستالادى. الماتى قالاسىنداعى «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترى 2016 جىلى ەسٸگٸن ايقارا اشقان سەتتەن باستاپ ۇلتتىق ٶنەردٸ دەرٸپتەۋدٸ باستى مۇرات ەتتٸ. سول كٷننەن بەرٸ بۇل تەاتردىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا ٶلشەۋسٸز ەڭبەك سٸڭٸرٸپ كەلە جاتقان ارداگەر قىزمەتكەرلەر بار.
ولار — تەاتردىڭ ەر قويىلىمىنىڭ, ەربٸر مەدەني شارانىڭ مٸنسٸز ٶتۋٸنە جاۋاپتى بولعان جاندار. قيىندىققا مويىماي, جاڭادان قۇرىلعان ۇجىممەن بٸرگە تەاتردىڭ باعىت-باعدارىن ايقىنداپ, ونى بٷگٸنگٸ دەڭگەيٸنە جەتكٸزۋگە ٷلەس قوسقان تەجٸريبەلٸ ماماندار.
كينو سالاسىنا ارنالعان عۇمىر
دٶڭگەلەكتەردٸڭ دٷبٸرٸ… ۇلى سارىارقانىڭ شەكسٸز دالاسىن بويلاي پويىز جٷيتكٸپ كەلەدٸ. بولاشاققا قاراي اسىققان سول پويىزدا جاس جٸگٸت بار — كينوينجەنەر ديپلومىن ەندٸ عانا العان ول قازاق كسر مەملەكەتتٸك كينو كوميتەتٸنٸڭ جولداماسىمەن جۇمىسقا اتتانۋدا. دٶڭگەلەك سوعىسىنا ٷندەسە ونىڭ جٷرەگٸ دە دٷرسٸل قاعادى. ول قازاقستاننىڭ ەڭ كٶرٸكتٸ قالالارىنىڭ بٸرٸ — ٸلە الاتاۋىنىڭ باۋرايىندا ورنالاسقان الماتى قالاسىنا بەت العان.
جاس جٸگٸت ول كەزدە بۇل قالانىڭ جٷرەگٸن مەڭگٸلٸككە باۋراپ الىپ, ٶمٸرٸنٸڭ ەڭ باقىتتى, جارقىن, مازمۇندى جىلدارىن وسىندا ٶتكٸزەتٸنٸن ەلٸ بٸلمەگەن ەدٸ. جيىرما ەكٸ جاستاعى جٸگٸت «ارمان» كينوتەاترىنىڭ تابالدىرىعىن اتتاعان سەتتەن باستاپ, ول كٶرەرمەندەرگە كينو قىزمەتٸن كٶرسەتۋ ٸسٸنە قىرىق جىلدان استام عۇمىرىن ارنايدى. بۇل — ۆلاديمير دولگوۆ.
فوتو: ۆلاديمير دولگوۆ
ۆلاديمير سەرگەەۆيچ ركفسر-دىڭ تامبوۆ وبلىستىق قالاسىندا جۇمىسشى مەن ٷي شارۋاسىنداعى انانىڭ وتباسىندا 1952 جىلى دٷنيەگە كەلگەن. ونى ەكەسٸ سەرگەي مەن اناسى الەكساندرا تەربيەلەپ ٶسٸردٸ. مەكتەپتٸ بٸتٸرگەن سوڭ لەنينگراد كينوينجەنەرلەر ينستيتۋتىنا وقۋعا تٷسٸپ, كينوينجەنەر ماماندىعىن يگەردٸ. ەڭبەك جولىن الماتى قالاسىنداعى ەكٸ زالدى «ارمان» كينوتەاترىندا تەحنيكالىق جەتەكشٸ قىزمەتٸنەن باستادى. بۇل ٶتكەن عاسىردىڭ الىستا قالعان 70-جىلدارى ەدٸ…
«ارمان» كينوتەاترىنىڭ تەحنيكالىق جەتەكشٸسٸ قىزمەتٸنە كٸرٸسپەس بۇرىن, ۆلاديمير بٷكٸل كينەماتوگرافييالىق ٷدەرٸستٸ — كينوستۋدييادان باستاپ كينوپروكاتقا دەيٸن — ٶز كٶزٸمەن كٶرٸپ, تەرەڭ تٷسٸنۋدٸ ماقسات ەتتٸ. كينو سالاسىنىڭ ەربٸر بۋىنىندا ول تەحنولوگييانىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرٸپ قانا قويماي, كينو ٶنەرٸنە ٶمٸرٸن ارناعان قىزىقتى جاندارمەن تانىستى. ولاردىڭ قاتارىندا قازاق كينوسىنىڭ اڭىز تۇلعالارى — كسرو حالىق ەرتٸستەرٸ شەكەن ايمانوۆ, فاريدا شەرٸپوۆا, يدريس نوعايباەۆ, اسانەلٸ ەشٸموۆ, قازاق كسر حالىق ەرتٸستەرٸ ەمينا ٶمٸرزاقوۆا, نۇرمۇحان جانتٶرين بار ەدٸ.
ۆلاديمير سەرگەەۆيچتٸڭ كٶپجىلدىق كەسٸبي قىزمەتٸ الماتى قالاسىنىڭ كينو جەنە مەدەنيەت سالاسىنىڭ دامۋىمەن تىعىز بايلانىستى. 1976–1987 جىلدارى ول «ارمان» كينوتەاترىندا اعا ينجەنەر قىزمەتٸن اتقاردى.
1987–1995 جىلدارى الماتى قالالىق كينوفيكاتسييا باسقارماسىنىڭ باس ينجەنەرٸ بولدى. 1995 جىلدان باستاپ ونىڭ ەڭبەك جولى باسقارۋشىلىق قىزمەتتەرمەن جالعاستى. ول: 1995–1997 جج. — «ارمان» كينوفەستيۆال ورتالىعى («قازاقكينوفەست» اق) ديرەكتورى. 1997–1998 جج. — الماتى قالالىق كينوۆيدەو قىزمەتٸ باسقارماسىنىڭ باس ينجەنەرٸ. 1998–1999 جج. — اتالعان باسقارمانىڭ باسشىسى. 1999–2003 جج. — الماتى قالاسى ەكٸمٸنٸڭ «كينوۆيدەووبسلۋجيۆانيە» كوممۋنالدىق قازىنالىق كەسٸپورنىنىڭ باسشىسى. 2003–2008 جج. — الماتى قالاسى مەدەنيەت باسقارماسى جەنە دەپارتامەنتٸنە قاراستى «كينوۆيدەووبسلۋجيۆانيە» كەسٸپورنىنىڭ ديرەكتورى. 2008–2011 جج. — اتالعان مەكەمەنٸڭ ديرەكتورى قىزمەتٸن جالعاستىردى. 2012–2014 جج. — الماتى قالاسى مەدەنيەت باسقارماسىنا قاراستى «الماتىكينو» مەكەمەسٸنٸڭ ديرەكتورى. 2014–2016 جج. — «ناسيحات» مەملەكەتتٸك كوممۋنالدىق قازىنالىق كەسٸپورنىنىڭ ديرەكتورى.
2016 جىلدان باستاپ ۆلاديمير سەرگەەۆيچ الماتى قالاسى مەدەنيەت باسقارماسىنا قاراستى «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترىمەن تىعىز بايلانىستى ەڭبەك ەتٸپ كەلەدٸ. ول ەر جىلدارى كينوقىزمەت كٶرسەتۋ بٶلٸمٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ, ەستۋ قابٸلەتٸ بۇزىلعاندار مەدەنيەت ٷيٸنٸڭ عيماراتىن پايدالانۋ جٶنٸندەگٸ ينجەنەرٸ, كٶرۋ جەنە ەستۋ قابٸلەتٸ بۇزىلعان ازاماتتاردىڭ مەدەني بوس ۋاقىتىن ۇيىمداستىرۋ بٶلٸمٸنٸڭ مامانى قىزمەتتەرٸن اتقاردى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا دا وسى سالادا ەڭبەك ەتۋدە.
ۆلاديمير سەرگەەۆيچ دولگوۆ ٶز قىزمەتٸنە شىعارماشىلىقپەن قارايتىن, جاۋاپكەرشٸلٸگٸ جوعارى, تەرتٸپتٸ, ساۋاتتى ەرٸ بٸلٸكتٸ مامان رەتٸندە تانىلعان. ونىڭ باسشىلىعىمەن الماتى قالاسىنىڭ كينوتەاترلارىندا اۆتوماتتاندىرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ, كينو كٶرسەتٸلٸم ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار راتسيوناليزاتورلىق ۇسىنىستار ەنگٸزٸلدٸ. قازاقستاندا العاش رەت ستەرەوكينو ستەرەوسكوپييالىق جابدىقتارى مەن DOLBY STEREO دىبىس جٷيەلەرٸ ورناتىلدى.
ول ٶز بٸلٸمٸن ەردايىم ەرٸپتەستەرٸمەن, سونىڭ ٸشٸندە جەكە كينوتەاتر ماماندارىمەن دە بٶلٸسٸپ كەلەدٸ. ۆلاديمير سەرگەەۆيچتٸڭ تەلٸمٸنەن ٶتكەن بٸرنەشە بۋىن شەكٸرتتەر بٷگٸندە قازاقستاننىڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸندەگٸ كينوتەاترلاردا تابىستى ەڭبەك ەتۋدە.
الماتى قالاسىنداعى پوليتەحنيكالىق كوللەدجدٸڭ ٶتٸنٸشٸ بويىنشا جىل سايىن كينو-ۆيدەو-اۋديو-ۆيزۋالدىق تەحنيكا بٶلٸمٸنٸڭ مەملەكەتتٸك بٸتٸرۋ ەمتيحاندارىنىڭ مەملەكەتتٸك ەمتيحان كوميسسيياسىنىڭ تٶراعاسى رەتٸندە قاتىسادى. ۆلاديمير سەرگەەۆيچ الماتى قالالىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەرٸ جٶنٸندەگٸ كوميسسيياسىنىڭ مٷشەسٸ. 2008 جىلدان باستاپ قازاقستان كينەماتوگرافيستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ. كٶپجىلدىق ادال ەڭبەگٸ ٷشٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸنٸڭ جارلىقتارىمەن: «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنە 10 جىل», «قازاقستان كونستيتۋتسيياسىنا 10 جىل», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنە 20 جىل» مەرەيتويلىق مەدالدارىمەن, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنٸڭ «مەدەنيەت قايراتكەرٸ» بەلگٸسٸمەن ماراپاتتالعان.
ادال ەڭبەك پەن رۋحاني قىزمەتتٸڭ ٷلگٸسٸ
قازاق ٶنەرٸندە ٶز تاعدىرىن ساحنامەن, كامەرامەن جەنە كٶرەرمەن جٷرەگٸمەن مەڭگٸلٸككە بايلانىستىرعان جاندار بار. سولاردىڭ بٸرٸ — اكتەر, ٶنەر قايراتكەرٸ عازيزحان يبىرايحانۇلى ەدٸلحانوۆ.
ول 1959 جىلى شىعىس قازاقستان وبلىسى, زايسان اۋدانىنا قاراستى قاسيەتتٸ شٸلٸكتٸ اۋىلىندا دٷنيەگە كەلدٸ. تابيعاتى تۇمسا, تاريحى تەرەڭ بۇل ٶڭٸر تالاي دارىندى پەرزەنتتٸ تٷلەتكەن. عازيزحان يبىرايحانۇلىنىڭ بويىنداعى ٶنەرگە دەگەن ىنتا مەن رۋحاني تەرەڭدٸك تە سول تۋعان توپىراقتان باستاۋ العانداي.

فوتو: عازيزحان ەدٸلحانوۆ
مەكتەپ قابىرعاسىن تەمامداعان سوڭ اۋىلدا ەڭبەك ەتٸپ, ٶمٸردٸڭ العاشقى ساباقتارىن تەجٸريبەدەن ٷيرەندٸ. ال 1979 جىلى ول ٶنەر جولىن سانالى تٷردە تاڭدادى. الماتى قالاسىنداعى ەسترادا جەنە تسيرك ٶنەرٸ ستۋديياسىنا وقۋعا تٷسٸپ, 1981 جىلى ونى ويداعىداي اياقتادى. بۇل كەزەڭ ونىڭ ساحنالىق شەبەرلٸگٸنٸڭ ٸرگەتاسىن قالاعان جىلدار بولدى.
جاس ٶنەرپاز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىق ەرتٸسٸ گٷلجيحان عاليۆادان تەلٸم الىپ, ونىڭ شەكٸرتٸ اتاندى. ۇستاز بەن شەكٸرت اراسىنداعى رۋحاني بايلانىس عازيزحان ەدٸلحانوۆتىڭ اكتەرلٸك بولمىسىنىڭ قالىپتاسۋىنا ايرىقشا ىقپال ەتتٸ.
1981 جىلى ول الماتى مەملەكەتتٸك تەاتر ينستيتۋتىنا وقۋعا تٷسٸپ, 1986 جىلى اكتەرلٸك ماماندىق بويىنشا جوعارى بٸلٸم الدى. وقۋ بارىسىندا قازاق ساحنا ٶنەرٸنٸڭ الىپ تۇلعالارى — كەۋكەن كەنجەتاەۆ, تورعىن تاسىبەكوۆا, ەسٸم سەگٸزباەۆ, مەرييام جاقسىمبەتوۆا سىندى حالىق ەرتٸستەرٸنٸڭ شەبەرحاناسىنان ٶتٸپ, كەسٸبي شىڭدالۋ مەكتەبٸنەن ٶتتٸ.
عازيزحان يبىرايحانۇلىنىڭ شىعارماشىلىق جولى كەڭ ەرٸ سان قىرلى. ول ۇزاق جىلدار بويى جەتٸساي مۋزىكالىق تەاترىندا, «قازاقفيلم» كينوستۋديياسىندا جەمٸستٸ ەڭبەك ەتتٸ. سونىمەن قاتار «قازاقستان», «حابار», «الماتى», «حيت تۆ» تەلەارنالارىندا قىزمەت اتقارىپ, كٶرەرمەنگە سان الۋان وبرازدارىمەن تانىلدى. تەاتر, كينو جەنە تەلەجۋرناليستيكا سالالارىنداعى بۇل تەجٸريبە ونىڭ اكتەرلٸك دياپازونىن كەڭەيتٸپ, كەسٸبي بەدەلٸن ارتتىردى.
2016 جىلدان باستاپ عازيزحان ەدٸلحانوۆ الماتى قالاسى مەدەنيەت باسقارماسىنا قاراستى «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترى جانىنداعى كٶرۋ جەنە ەستۋ مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردىڭ مەدەني دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ بٶلٸمٸنٸڭ ٶنەرپازدارىنان قۇرالعان «اتامۇرا» ۇلت-اسپاپتار انسامبلٸ, «ارمانداستار», «ەن-جٷرەك», «دوس» ۆوكالدى-اسپاپتى انسامبلدەرٸ نەگٸزٸندە شىعارماشىلىق باعىتتا جۇمىس جاساپ كەلەدٸ.
ٶنەرگە سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸ ەلەۋسٸز قالعان جوق. ول «قازاق ٶنەرٸنٸڭ قايراتكەرٸ», «مەدەنيەت قايراتكەرٸ» اتاقتارىنىڭ, سونداي-اق «ەڭبەك داڭقى», «باتىرلار شاپاعاتى», «ازييا سۇلتانى» مەدالدارىنىڭ يەگەرٸ. سونىمەن قاتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ «قۇرمەت گراموتاسىمەن» ماراپاتتالعان.
عازيزحان يبىرايحانۇلى ەدٸلحانوۆ — ٶنەردٸ تەك كەسٸپ ەمەس, ٶمٸرلٸك مۇرات دەپ تٷسٸنگەن تۇلعا. ونىڭ ساحناداعى ەربٸر بەينەسٸنەن ٶمٸرگە دەگەن قۇرمەت, ۇلتتىق رۋح پەن كٶرەرمەنگە دەگەن ادالدىق سەزٸلەدٸ. وسىنداي جانداردىڭ ارقاسىندا قازاق ٶنەرٸ ٶز بيٸگٸنەن تٷسپەي, ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاسىپ كەلەدٸ.
ەڭبەك پەن ەسەپتٸڭ ەدٸلەتٸن ۇستانعان تۇلعا – ايگٷل مىرزاعازىقىزى
ادام بالاسىنىڭ قوعامداعى ورنى تەك اتاقپەن نە داڭقپەن ەمەس, ادال ەڭبەگٸمەن, مٸنەز-قۇلقىمەن, ۇستانعان جولىمەن ٶلشەنبەك. «ەڭبەك ەتسەڭ ەرٸنبەي, تويادى قارنىڭ تٸلەنبەي» دەگەندٸ ٶمٸرلٸك قاعيدا ەتكەن جاندار بار. سولاردىڭ بٸرٸ — «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا ٷنسٸز بولسا دا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسقان, ەسەپ پەن ەدٸلەتتٸڭ تارازىسىن تەڭ ۇستاعان بەكمۇحامەدوۆا ايگٷل مىرزاعازىقىزى.

فوتو: ايگٷل بەكمۇحامەدوۆا
ايگٷل مىرزاعازىقىزى 1967 جىلى قوستاناي وبلىسى, ەۋليەكٶل اۋدانى, سەميوزيورنوە اۋىلىندا دٷنيەگە كەلٸپ, جاس كٷنٸنەن-اق بٸلٸمگە قۇشتارلىعىمەن كٶزگە تٷستٸ. الماتى قالاسىنداعى جەۋتٸكوۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبٸن تەمامداۋى — ونىڭ تالاپ پەن تەرتٸپكە ەرتە بوي ٷيرەتكەنٸن اڭعارتسا كەرەك. كەيٸن قازاق مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسىندا جوعارى بٸلٸم الىپ, ەكونوميست ماماندىعىن يەلەنۋٸ — ٶمٸر جولىن سانالى تٷردە تاڭداعانىنىڭ دەلەلٸ.بۋحگالتەرلٸك ەسەپ — كٶزگە كٶرٸنبەيتٸن, بٸراق مەملەكەتتٸڭ دە, مەكەمەنٸڭ دە تٸرەگٸ. ايگٷل مىرزاعازىقىزى وسى سالادا 1988 جىلدان بەرٸ تابان اۋدارماي قىزمەت ەتٸپ كەلەدٸ. مەملەكەتتٸك تە, كوممەرتسييالىق تا ۇيىمداردا شىڭدالىپ, 2002 جىلدان باستاپ الماتى قالاسى مەدەنيەت باسقارماسىنا قاراستى مەكەمەلەردە باس بۋحگالتەر قىزمەتٸن ابىرويمەن اتقاردى. ال 2016 جىلدان بەرٸ «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترىندا باس بۋحگالتەر, ەسەپ پەن جوسپارلاۋ بٶلٸمٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ رەتٸندە ەڭبەك ەتٸپ كەلەدٸ.
تەاتر — رۋحتىڭ ورداسى. ال سول رۋحاني وردانىڭ قارجىلىق تەرتٸبٸ مەن تۇراقتىلىعى — ەسەپشٸنٸڭ ەدٸلدٸگٸ مەن تيياناقتىلىعىنا بايلانىستى. ايگٷل مىرزاعازىقىزى ٶز ٸسٸندە دەلدٸك پەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەرٸك ەتٸپ, كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸن ٷنەمٸ جەتٸلدٸرٸپ وتىردى. سالىق, بۋحگالتەرلٸك ەسەپ, مسفو, مەملەكەتتٸك جەنە ەلەكتروندىق ساتىپ الۋلار سالاسىنداعى بٸلٸمٸن تەرەڭدەتٸپ, كەسٸبي بۋحگالتەر سەرتيفيكاتىنا يە بولۋى — سونىڭ ايعاعى.
اباي ايتقان «اقىل, قايرات, جٷرەكتٸ بٸردەي ۇستا» دەگەن ٶلشەم بار. ايگٷل مىرزاعازىقىزىنىڭ بولمىسى وسى ٷش قاسيەتتٸڭ ٷيلەسٸمٸن تانىتادى: اقىلى — ەسەپتە, قايراتى — ەڭبەكتە, جٷرەگٸ — ادالدىقتا. ۇجىم اراسىندا بەدەلدٸ, ٸسٸنە مىعىم, سٶزٸنە بەرٸك, ۇجدانىن بيٸك ۇستاپ, قىزمەتٸن تازا اتقارعان مامان رەتٸندە تانىلعان.
وتباسى — ادامعا بەرٸلگەن امانات. ول — جارى, تٶرت بالانىڭ اناسى. قىزمەت پەن وتباسىنى تەڭ ۇستاۋ — ەكٸنٸڭ بٸرٸنە بۇيىرا بەرمەيتٸن قاسيەت.
2026 جىلى «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترىنا 10 جىل تولعالى وتىر. وسى ون جىلعا جۋىق ۋاقىت ٸشٸندە تەاتردىڭ قارجىلىق نەگٸزٸنٸڭ بەرٸك قالانۋىنا, ەسەپ-قيسابىنىڭ ەدٸل جٷرگٸزٸلۋٸنە ٷلەس قوسقان ايگٷل مىرزاعازىقىزى — ەڭبەگٸمەن ەلگە سىيلى, قىزمەتٸمەن قۇرمەتتٸ تۇلعا. مۇنداي جاندار جاي عانا قىزمەتكەر ەمەس, مەكەمەنٸڭ ٸشكٸ تٸرەگٸ, تىنىش ەڭبەكتٸڭ يەسٸ.
ساحناعا ادال, ٶنەرگە جاۋاپتى تۇلعا – نەسٸپجان بەيبٸتۇلى
ٶنەر — ويىن-كٷلكٸ ٷشٸن عانا ەمەس, ەلدٸڭ رۋحىن تەربيەلەيتٸن, سانانى سەرگەك ۇستايتىن قاسيەتتٸ جول. سول جولدا ماڭداي تەرٸن اياماي, سٶزدٸڭ سالماعىن, ساحنانىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن تەرەڭ سەزٸنٸپ قىزمەت ەتكەن ازاماتتار بولادى. «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترىنىڭ ون جىلدىق تاريحىندا سونداي تۇلعالاردىڭ بٸرٸ — باسشىباي نەسٸپجان بەيبٸتۇلى.

فوتو: نەسٸپجان باسشىباي
نەسٸپجان بەيبٸتۇلى 1979 جىلى الماتى وبلىسى, بالقاش اۋدانى, بالاتوپار اۋىلىندا دٷنيەگە كەلدٸ. جاستايىنان ٶنەرگە جاقىن بولىپ, سٶز قادٸرٸن, ساحنا مەدەنيەتٸن ەرتە تانىدى. الماتى قالاسىنداعى ت. جٷرگەنوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك ٶنەر اكادەميياسىندا «سٶز سٶيلەۋ» جانرىنىڭ اكتەرٸ ماماندىعىن مەڭگەرۋٸ — ونىڭ ٶنەر جولىن سانالى تٷردە تاڭداعانىن كٶرسەتەدٸ. بۇل — تٸلگە عانا ەمەس, ويعا, مٸنەزگە, ادام بولمىسىنا جاۋاپ بەرەتٸن كٷردەلٸ سالا.
ەڭبەك جولىن الماتى قالاسىنىڭ مەملەكەتتٸك قۋىرشاق تەاترىنان باستاعان ول, كەيٸن تەلەراديو كەڭٸستٸگٸندە دە ٶزٸندٸك قولتاڭباسىن قالدىردى. «حابار», «شاحار», «الماتى» تەلەارنالارى مەن قازاق راديوسىنداعى جٷرگٸزۋشٸلٸك, دۋبلياج سالاسىنداعى قىزمەتٸ — ونىڭ سٶزگە ۇقىپتى, تىڭدارمانعا جاۋاپتى ٶنەر يەسٸ ەكەنٸن تانىتتى. قازاقكونتسەرت ساحناسىندا ۇزاق جىلدار بويى جٷرگٸزۋشٸ بولۋى — كەسٸبي سەنٸمنٸڭ بەلگٸسٸ.
2017 جىلدان باستاپ نەسٸپجان بەيبٸتۇلى «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترىنىڭ اكتەرلٸك قۇرامىنا قابىلدانىپ, تەاتردىڭ شىعارماشىلىق تىنىسىن قالىپتاستىرۋعا بەلسەنە ارالاستى. ول سومداعان قۇنانباي, مۇقاعالي, كٶتٸبار, شىعايباي سىندى بەينەلەر — جاي رٶل ەمەس, تاريح پەن حالىق جادىنداعى تۇلعالاردىڭ كٶركەم بەينەسٸ ەدٸ. ەر كەيٸپكەر ارقىلى ول كٶرەرمەنگە وي تاستاپ, سٶزدٸڭ سالماعىن سەزٸندٸرە بٸلدٸ.
ٶنەر جولى — تەك تالانتتىڭ عانا ەمەس, مٸنەز بەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ تارازىسى. ەل-فارابي «ادامعا ەڭ ەۋەلٸ تەربيە بەرٸلۋٸ كەرەك, تەربيەسٸز بەرٸلگەن بٸلٸم — ادامزاتتىڭ قاس جاۋى» دەپ ەسكەرتكەن. نەسٸپجان بەيبٸتۇلى ٷشٸن ساحنا — جاي عانا ٶنەر كٶرسەتەتٸن ورىن ەمەس, ادامدى تەربيەلەيتٸن رۋحاني مەكتەپ. ال تەاتر — سول تەربيەنٸڭ ورداسى.
ول اكتەر رەتٸندە ەر رٶلگە جان بٸتٸرٸپ قانا قويماي, ساحنا ەدەبٸن, سٶز مەدەنيەتٸن, كٶرەرمەن الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ تەرەڭ سەزٸنە بٸلدٸ. سوندىقتان دا ونىڭ شىعارماشىلىق جولى بٸرتە-بٸرتە ۇجىمنىڭ ورتاق مٷددەسٸنە قىزمەت ەتۋ دەڭگەيٸنە ۇلاستى. نەسٸپجان بەيبٸتۇلى تەاتردىڭ ٸشكٸ تىنىسىن, اكتەرلٸك قۇرامنىڭ ەلەۋەتٸن, كٶركەمدٸك باعىتتىڭ ماڭىزىن جاقسى تٷسٸنەتٸن ازامات رەتٸندە تانىلدى.
وسى سەنٸمنٸڭ نەتيجەسٸندە ول «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترىندا الدىمەن كٶركەمدٸك جەتەكشٸ, كەيٸن ديرەكتوردىڭ شىعارماشىلىق مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى قىزمەتٸنە تاعايىندالدى. بۇل — ونىڭ ٶنەرگە ادالدىعى مەن ادامدىق جاۋاپكەرشٸلٸگٸنٸڭ زاڭدى جالعاسى ەدٸ.
بۇل — كەزدەيسوق كٶتەرٸلگەن مانساپ ەمەس, جىلدار بويعى ەڭبەكتٸڭ, سەنٸم مەن تەجٸريبەنٸڭ جەمٸسٸ. تەاتردىڭ يدەيالىق باعىتىنا, رەپەرتۋارلىق ساپاسىنا, اكتەرلٸك قۇرامنىڭ شىعارماشىلىق ٶسۋٸنە ىقپال ەتٸپ جٷرگەن نەسٸپجان بەيبٸتۇلى بٷگٸنگٸ كٷنٸ «الاتاۋ» تەاترىنىڭ تٸرەك تۇلعالارىنىڭ بٸرٸ.
2026 جىلى ون جىلدىق بەلەسٸن اتاپ ٶتكەلٸ وتىرعان «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترى ٷشٸن نەسٸپجان بەيبٸتۇلى — وسى شاڭىراقتا ون جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى تاباندىلىقپەن ەڭبەك ەتٸپ, ساحنادان باسشىلىق دەڭگەيٸنە دەيٸن ٶسكەن, ٶنەرگە ادال, جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ازامات. مۇنداي جاندار تەاتر تاريحىندا ەردايىم قۇرمەتپەن اتالماق.
ٶنەرگە قىزمەت ەتۋ — ٶزٸڭە ەمەس, ەلگە قىزمەت ەتۋ. ال ەل ٷشٸن ەتكەن ەڭبەك — ەشقاشان ەلەۋسٸز قالمايدى.
فوتولار: “الاتاۋ” دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنەن