ارمانشىل اقىنعا تۇرمىسقا دەگەن يكەمدٸلٸك جەتٸسپەدٸ, ول نە ٶزٸ قاتىسقان ەسكەري ۇرىستارىنان, نە ەدەبي شىعارمالارىنان ەشقانداي پايدا تاپپادى. ونىڭ مانساپقۇمارلىقتان ادا جانى اتاق پەن داڭق جيناۋ جولىندا ەمەس, ٶزٸنٸڭ ناعىز قۇمارلىعى جولىندا ەڭبەكتەنۋگە جەتەلەپ تۇراتىن... ونى كٶرگەن ادامدار جازۋشى جانىنىڭ كٶركەم دە ەرەكشە دٷنيەلەرگە دەگەن ەس-تٷسسٸز عاشىقتىعىن بايقايتىن. رومانتيكالىق كٶڭٸلگە بەيٸم جٷرەك ونى بٸرەسە سارى ۋايىمعا سالىپ, بٸرەسە تىم كٶڭٸلدٸ ەتەتٸن. ول ٶزٸنٸڭ قيىن تاعدىرىندا باتىلدىق تانىتا بٸلدٸ, ال دانىشپاندىعى ونىڭ قاراپايىمدىلىعىن ٶشٸرە المادى.
بٷگٸن, 29 قىركٷيەك ەيگٸلٸ يسپان جازۋشىسى ميگەل دە سەرۆانتەس سااۆەدرانىڭ تۋعان كٷنٸ.
ەلەم ەدەبيەتٸنٸڭ جاقۇتى “دون كيحوت” رومانىنىڭ اۆتورى سەرۆانتەس 1547 جىلى الكالا-دە-انارەس ەلدٸ مەكەنٸندە قاراپايىم كەدەي وتباسىندا دٷنيەگە كەلگەن. كەيٸن ۆاليادوليدا قالاسىنداعى يەزۋيتتەر كوللەگيياسىندا بٸلٸم الادى. ەۋروپا فلوتىنىڭ تٷرٸكتەرمەن سوعىسى كەزٸندە يسپان ەسكەرٸ قاتارىندا قىزمەت ەتٸپ, ۇرىس بارىسىندا سول قولىنان ايىرىلادى. 1575 جىلى وتانىنا قايتىپ كەلە جاتقان جولدا تەڭٸز قاراقشىلارىنىڭ قولىنا تٷسٸپ, الجيرگە قۇلدىققا ساتىلىپ كەتەدٸ. تۇتقىننان 1580 جىلى ميسسيونەرلەر بوساتىپ الدى. ەسكەري قىزمەتتەن ورالعان سوڭ, كەش بولسا دا ەدەبي شىعارمالار جازۋمەن اينالىسا باستايدى. الايدا بۇل مانساپ ەشقانداي قارجىلىق پايدا ەكەلمەگەندٸكتەن, جان باعۋ ماقساتىندا 1587 جىلى سەۆيلياعا كٶشەدٸ. ول جەردەگٸ پورتتا ساۋدا ٸسٸمەن اينالىسىپ, بٸرنەشە رەت تٷرمەگە جابىلدى.
سەرۆانتەس تۇڭعىش شىعارمالارىندا جاستىق شاق پەن ماحاببات تاقىرىپتارىن قوزعاي باستادى. 1585 جىلى جارىق كٶرگەن “گالاتەيا” پاستورالدىق رومانىندا ەكٸ باقتاشىنىڭ سۇلۋ گالاتەياعا عاشىق بولۋى بەينەلەدٸ. ونىڭ وتىزعا جۋىق درامالىق شىعارماسى مادريد تەاترلارىندا ساحنالانعان بولاتىن. “الجير كاتورگاسى” اتالاتىن پەساسى سٷيٸسپەنشٸلٸك تۋرالى سٶز ەتسە, “الجير ەدەت-عۇرپى” شىعارماسى الجيرلٸك جۇبايلاردىڭ تاعدىرىن بەينەلەيدٸ. “نۋمانسييا” تراگەديياسىندا سەرۆانتەس ريم ەسكەرٸ شابۋىلىنا قارسى تٶتەپ بەرگەن ەجەلگٸ قالا تۇرعىندارىنىڭ ەرلٸگٸن ناسيحاتتاعان. ال, “ناقىل نوۆەللالارى” پوۆەسٸندە ەرلٸك پەن ماحاببات, ۋاقىت, مٸنەز مەسەلەلەرٸ جايلى تولعانىستار, ادامگەرشٸلٸك, قايىرىمدىلىق تاقىرىپتارى قامتىلعان. ونىڭ “پارناسقا ساياحات” پوەماسى, “سەگٸز كومەدييا مەن ينتەرمەدييا” ت.ب. كٶپتەگەن تۋىندىلارى بار.
ۇلى جازۋشىنىڭ شىعارماشىلىعىمەن تەرەڭٸرەك تانىسقىڭىز كەلسە, ە.باجەنوۆتٸڭ اۋدارماسىنداعى سەرۆانتەس شىعارمالارىنىڭ 4 تومدىعىن وقىڭىز. كلاسسيكالىق ەلەم ەدەبيەتٸنٸڭ تەڭدەسٸز تۋىندىسىن بٸلۋ – ەدەبيەتسٷيەر قاۋىمنىڭ پارىزى.
سەرۆانتەس بٸر سٶزٸندە "ٶمٸردە ٶلٸمنەن باسقانىڭ بارلىعىن تٷزەتۋگە بولادى" دەگەن ەكەن. ول بولسا, ەدەبيەتتە قالدىرعان ٶشپەس اتىمەن ٶز ٶلٸمٸن مەڭگٸلٸك ٶمٸرگە ٶزگەرتە بٸلدٸ.
ايىمگٷل ورالقىزى,
