ولارعا حالىق پەن ەيەلدٸڭ قۇنى كٶك تيىن — جۋرناليست بيشٸمباەۆتىڭ اتا-اناسى تۋرالى

ولارعا حالىق پەن ەيەلدٸڭ قۇنى كٶك تيىن — جۋرناليست بيشٸمباەۆتىڭ اتا-اناسى تۋرالى

سۋرەت: Qaz365.kz

ەيەلٸن ۇرىپ ٶلتٸردٸ دەپ ايىپتالىپ جاتقان قۋاندىق بيشٸمباەۆتىڭ اتا-اناسى ۋاليحان بيشٸمباەۆ پەن الميرا نۇرلىبەكوۆا رەسەيلٸك كوۋچ ناتاليا گرەيسكە سۇحبات بەردٸ. قازٸرگە دەيٸن سۇحباتتى 182 مىڭنان استام قاراعان. سۇحباتتا اتا-اناسى ۇلىنىڭ تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ نە ەكەنٸن بٸلمەي ٶسكەنٸن ايتادى. 

جۋرناليست بايان حاسانوۆا سۇحباتقا قاتىستى ٶز پٸكٸرٸن بٸلدٸرٸپ, بيشٸمباەۆتىڭ اتا-اناسى قاي جەردە قاتەلەسكەنٸن جەتكٸزٸپتٸ. 

سٶزبە-سٶز:

سۇحباتتان تٷسٸنگەنٸم, بٸرٸنشٸدەن, بۇل ادامدار ٶزٸن قازاقستاندىق ورىستٸلدٸ “ەليتا” سانايدى. ٶزدەرٸ سيياقتى بٸزدٸڭ قوعام ەلٸ دە رەسەيلٸكتەردەن ىعادى, ولاردىڭ ەكسپەرتتەرٸن قۇدايداي كٶرەدٸ, بٸزدە ولاردىڭ بەدەلٸ بار دەپ ويلايدى. ولار بٸزدە قوعامدىق سانانىڭ ٶسكەنٸن, ەلەممەن بٸرگە قازاقستاندىقتار دا رەسەيدٸڭ ەرەكەتتەرٸن (سوعىس, اننەكتسييا, شوۆينيزم) ايىپتايتىنىن, ۇلتتىق پروبلەمالاردى ورىستاردى ارالاستىرماي شەشۋگە كٶشكەنٸن, رەسەيدٸ كەرەك قىلمايتىنىن تٷسٸنبەيدٸ, بٸلمەيدٸ نەمەسە مويىنداعىسى كەلمەيدٸ.

ەكٸنشٸدەن, مارقۇم سالتاناتتى تٷرلٸ-تٷرلٸ تەسٸلدەرمەن ايىپتاۋ ارقىلى, ٶكٸنٸشكە قاراي, ەلٸ دە كٶپ ەر ادامدا (ەيەلدەردە دە) بار  “اشكٶز, ٸشەتٸن, شەگەتٸن, تٷسكە دەيٸن ۇيىقتايتىن ەيەل - وڭباعان ەيەل, ٶلسە وبالى جوق”, “ٶزٸ سوعان جەتكٸزدٸ”, “بۇزىلعان ەيەلدٸ ٶلتٸرٸپ تاستاۋ كەرەك”  دەگەن كەرتارتپا پٸكٸرگە باسىمدىق بەرە وتىرىپ, بيشٸمباەۆتى جاقتاۋشىلاردى كٶبەيتٸپ جاتىرمىز دەپ ويلايدى. ەرينە, بۇل مانيپۋلياتسيياعا ەرٸپ جاتقاندار بار ەكەنٸن, تاعى بٸر ٶكٸنٸشتٸسٸ, قازاقتٸلدٸ ورتاداعى بەلگٸلٸ ادامداردىڭ اۋزىنان دا, پٸكٸرلەر الاڭىنان دا ەستٸپ-وقىپ بايقار جٷرمٸز. تاعى بٸر ويىم, بيشيمباەۆ سوتىنا قىزىقپاعانداردان ساقتانۋ كەرەك ەكەن. ٶيتكەنٸ ولار ٶزٸ سەنٸپ كەلگەن تٷسٸنٸكتەر تاس-تالقان بولادى, سٷيەنەر تٸرەگٸم, قارمانار تالىم قالمايدى دەپ قورقادى. ٶزگەرۋدەن قاشادى. بيشيمباەۆتىڭ كٸسٸ ٶلتٸرگەنٸن اقتامايمىن دەپ الىپ, ٸشتەي سالتاناتتى ايىپتايدى ولار. قۇقىقتىق ساناعا مٷلدە ۇمتىلمايدى دەپ توپشىلادىم.

ٷشٸنشٸدەن, سۇحباتتا پايعامبار جاسىنا كەلٸپ قالعان ەكٸ ادامنىڭ “اقشا, ماتەريالدىق دٷنيەدەن” ٶزگە جٶنٸ تٷزۋ سٶزدٸڭ شىقپاۋىنىڭ ٶزٸ ولاردىڭ قازاق قوعامىندا قۇندىلىقتار اۋىسىپ جاتقانىنان, حالىق ولار ويلاعاننان ەلدەقايدا ساۋاتتى ەكەنٸنەن بەيحابارلىعىن بٸلدٸرەدٸ. بۇل ادامدار قازاق قوعامىمەن بۇعان دەيٸن مٷلدە ساناسپاعان, ونىڭ نەمەن تىنىستاپ, قالاي ٶمٸر سٷرٸپ جاتقانىن بٸلمەگەن, شىنى كەرەك, كٶزٸنە دە ٸلمەگەن. ٶزٸن جەردەگٸ جارتى قۇداي ساناعان. پروبلەمانى شەشۋدٸڭ تەتٸگٸ - اقشا دەپ بٸلگەن.

توقەتەرٸ, ولار ەيەل مەن حالىقتىڭ تاعدىرىنا بٸردەي قاراعان. ەكەۋٸنٸڭ دە قۇقىن تاپتاي سالۋعا بولادى دەپ ساناعان.

بۇل وقيعادا سالتانات مارقۇم جەرگە ٷلكەن ميسسييامەن كەلگەن دەگەن وي تٷيدٸم. ول تەك قانا زورلىق كٶرٸپ جٷرگەن مىڭداعان ەيەلدٸڭ قاقىن الىپ بەرگەن جوق. سونداي-اق قوعامنىڭ كٶپ نەرسەگە كٶزٸن اشتى. قۇندىلىعى ٶزگەرگەن, تەڭدٸككە ۇمتىلعان (ەيەل مەن ەر ادامنىڭ عانا ەمەس, ەلەۋمەتتٸك تەڭدٸك تە بار), ەدٸلەتكە جانى قۇمار ادامداردىڭ باسىن بٸرٸكتٸردٸ. قانشاما ادامنىڭ پاتريارحال ساناسىنىڭ ٶزگەرۋٸنە ىقپال ەتتٸ, ەتٸپ جاتىر. بۇل بۇرىن باستالعان پروتسەسس ەدٸ. سالتانات ونى جەدەلدەتتٸ.

قازٸر بٸزدٸڭ قوعامدا ەمپاتيياسى جوعارى, زورلىققا تٶزبەيتٸن, ٶرەسٸ بيٸك, گەندەرلٸك تەڭدٸك تٷسٸنٸگٸ قالىپتاسقان جاستار ٶسٸپ كەلەدٸ.

بٸز قازاقستاننىڭ تالاي تابيعي بايلىعىن ۇرىلار قولدى قىلىپ جاتقاندا ٷنسٸز عانا كەلٸسكەن, قاقىمىزدى سۇراۋعا دەتٸمٸز جەتپەگەن بۋىنبىز عوي. ەڭ بولماعاندا بالالارىمىزعا زورلىقسىز, ەدٸلەتتٸ, ادام قۇقىعى ساقتالاتىن قوعام قالدىرايىق.