قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ - ەلباسى كٸتاپحاناسىندا ەزەربايجان حالقىنىڭ جالپىۇلتتىق كٶشباسشىسى گەيدار ەليەۆ تۋرالى «ەلٸنە جول اشقان» كٸتابىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.
ەزەربايجان كٶشباسشىسى تۋرالى ونىمەن جەكە تانىس بولعان پرەزيدەنتتەردٸڭ, ەلەمگە بەلگٸلٸ ساياساتكەرلەردٸڭ, ەكونوميستەر مەن بيزنەسمەندەردٸڭ ەستەلٸكتەر جيىنتىعى وسىدان بەس جىل بۇرىن مەسكەۋدە جارىق كٶرگەن بولاتىن. بيىل گەيدار ەليەۆتٸڭ 95 جىلدىعى قارساڭىندا كٸتاپ قازاق تٸلٸنە اۋدارىلىپ, گەيدار ەليەۆپەن دوستىق قارىم-قاتىناستا بولعان قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ العى سٶزٸمەن جارىق كٶردٸ.
«تەۋەلسٸز ەزەربايجاننىڭ نەگٸزٸن قالاپ, تاعدىرشەشتٸ كٷردەلٸ كەزەڭدە ەلٸنە قالتقىسىز قىزمەت ەتكەن, ارتىنا ٶنەگەلٸ ٸز قالدىرعان اسا كٶرنەكتٸ مەملەكەت قايراتكەرٸ گەيدار ەليەۆتٸڭ تۇلعاسى باۋىرلاس حالىقتار تاريحىندا دا ايرىقشا ورىن الادى. مەنٸڭ گەيدار ەليرزاۇلىمەن تانىستىعىم كەڭەس وداعى كەزٸندە باستالدى. سەنٸمدٸ دوستىققا, جاراسىمدى سىيلاستىققا ۇلاسقان قارىم-قاتىناسىمىز تەۋەلسٸزدٸك دەۋٸرٸندە نىعايا تٷستٸ. بٸز ەلدەرٸمٸز اراسىنداعى بايلانىستاردى دامىتۋ, حالىقارالىق ارەنادا ٶزارا قولداۋ سىندى كٶپتەگەن مەسەلەلەر جٶنٸندە پٸكٸرلەسٸپ وتىردىق», - دەلٸنگەن ەلباسىنىڭ العى سٶزٸندە.
گەيدار ەليەۆ تۋرالى ەستەلٸك اۆتورلارىنىڭ اراسىندا ۇلىبريتانييا پاتشايىمى ٸٸ ەليزاۆەتا, اقش بۇرىنعى پرەزيدەنتتەرٸ بيلل كلينتون مەن دجوردج ۋ. بۋش, رف پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين, يزرايل پرەزيدەنتٸ بولعان شيمون پەرەس, گرۋزييا پرەزيدەنتٸ بولعان ەدۋارد شەۆاردنادزە, ۋكراينا پرەزيدەنتٸ بولعان لەونيد كۋچما بار. اۋدارما جۇمىستارىن حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسى مەن قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ - ەلباسى كٸتاپحاناسى ۇيىمداستىردى.
سونىمەن قاتار, كٸتاپتا العاش رەت كوكپ وك ساياسي بيۋروسىنىڭ قۇپييا ساقتالىپ كەلگەن گەيدار ەليەۆكە قاتىستى قۇجاتتار ۇسىنىلىپ وتىر. جيناققا ەنگەن بٸرقاتار سۋرەتتەر دە بۇرىن-سوڭدى ەش جەردە جارييالانباعان.
«ەزەربايجان حالقى ٷشٸن تەۋەلسٸزدٸك وڭايلىقپەن كەلگەن جوق. وندا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى جىلدارىندا ٷلكەن ساياسي داعدارىس بولدى. تاۋلى قاراباقتاعى سوعىس, تٷرلٸ زاڭسىز ەسكەري قۇرىلىمدار ەلدٸڭ دامۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸردٸ. وسىعان بايلانىستى, ەزەربايجان حالقى 1993 جىلى گەيدار ەليەۆتٸ ەل باسشىلىعىنا شاقىرعان بولاتىن. گەيدار ەليەۆتٸڭ العا قويعان ەڭ باستى مٸندەتٸ - ەزەربايجاننىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن تۇعىرلى ەتۋ بولاتىن. بۇعان قول جەتكٸزدٸ, ٶز ەلٸنە دامۋدىڭ داڭعىل جولىن سالىپ بەردٸ. نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن گەيدار ەليەۆتٸڭ دوستىعى ەكٸ ەلدٸڭ ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك, ساياسي بايلانىسىن عانا نىعايتقان جوق, ەكٸ ەل اراسىنداعى دوستىق, ىنتىماقتاستىقتى دا كٷشەيتتٸ. ەلباسىنىڭ بٷگٸنگٸ كٸتاپقا جازىپ بەرگەن العى سٶزٸ دە اعا-دوسقا دەگەن ٸنٸلٸك ٸلتيپاتى», - دەدٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ كەڭسەسٸنٸڭ باستىعى, جاڭا باسىلىم رەداكتسييا القاسىنىڭ جەتەكشٸسٸ ماحمۇت قاسىمبەكوۆ كٸتاپتىڭ تانىستىرىلىمىندا.
گەيدار ەليەۆ (1923 - 2003) - ەزەربايجاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ, مەملەكەت قايراتكەرٸ. 1993 جىلى 3 قاراشادا گ. ەليەۆ ەزەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ بولىپ سايلاندى. ول تاۋلى قاراباق وقيعاسىندا ەزەربايجان-ارميان قاقتىعىستارىنىڭ بەسەڭسٸپ, بٸر قالىپقا تٷسۋٸنە كٶپ ەڭبەك سٸڭٸردٸ. سىرتقى جەنە ٸشكٸ ساياساتتا بەيبٸتشٸلٸك, بٸتٸمگەرشٸلٸكتٸ ساقتاۋعا, ەكونوميكالىق بايلانىستار سالاسىندا ٶزارا تيٸمدٸ ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكٸزۋگە باسا كٶڭٸل بٶلگەن.
