كوللاج: Halyq Uni
بىلتىر 30 جەلتوقساندا پرەزيدەنت "قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ تٶلەم قابٸلەتتٸلٸگٸن قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە بانكروتتىعى تۋرالى" زاڭعا قول قويدى. بۇل زاڭ قارىزعا بەلشەسٸنەن باتىپ, كرەديتٸن تٶلەي الماي جٷرگەن قازاقستاندىقتارعا ارنالعان.
بانكروتتىق تۋرالى زاڭ 3 ناۋرىزدا كٷشٸنە ەنەدٸ. سول كٷننەن باستاپ قارىزى بار ازاماتتار بانكروتتىققا ٶتٸنٸش بەرەدٸ. قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنە سٷيەنسەك, ەلٸمٸزدە 1,1 ملن بورىشكەر ٶزٸن بانكروت دەپ جارييالاي الادى. بۇل تۋرالى Sputnik قازاقستان سايتى جازدى.
جۋىردا قابىلدانعان زاڭدا بانكروتتىقتىڭ ٷش رەسٸمٸ كٶزدەلگەن: سوتتان تىس بانكروتتىق, سوت بانكروتتىعى جەنە تٶلەم قابٸلەتتٸلٸگٸن قالپىنا كەلتٸرۋ.
سوتتان تىس بانكروتتىق
سوتتان تىس بانكروتتىقتى تەك بانكتەر, ميكروقارجى ۇيىمدارى جەنە كوللەكتورلىق اگەنتتٸكتەر الدىنداعى قارىزدار بويىنشا قولدانۋعا بولادى.
سوتقا ارىزدانباي, بانكروت بولۋدىڭ شارتتارى:
- بەرەشەك 1 600 اەك-تەن اسپاۋى كەرەك, بيىل ونىڭ مٶلشەرٸ 5 ملن 520 مىڭ تەڭگە;
- قارىز 12 اي بويى تٶلەنبەۋگە تيٸس;
- مٷلٸك, ونىڭ ٸشٸندە ورتاق مەنشٸكتەگٸ مٷلٸگٸ بولماۋى شارت;
- بانكپەن قارىز بويىنشا رەتتەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلگەن بولۋى كەرەك.
سونداي-اق التى اي بويى اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك العان ازامات تا سوتتان تىس بانكروتتىققا جٷگٸنە الادى. بۇل رەتتە وعان "قارىز 12 اي بويى تٶلەنبەۋگە تيٸس" دەگەن كريتەريي قولدانىلمايدى.
سونىمەن قاتار بەرەشەگٸ 5 جىلدان ارتىق ٶتەلمەگەندەر دە بانكروت دەپ جارييالانادى. ولاردىڭ مٷلكٸنٸڭ بار-جوعى تەكسەرٸلمەيدٸ جەنە قارىز سوماسى بويىنشا شەكتەۋ قويىلمايدى.
قالاي ٶتٸنٸش بەرەدٸ?
سوتتان تىس بانكروتتىق بويىنشا ٶتٸنٸشتٸ eGov.kz ارقىلى ونلاين بەرۋگە بولادى. بۇدان بٶلەك, "E-salyg Azamat" قوسىمشاسى ارقىلى ارىز بەرۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلۋدا.
سوت بانكروتتىعى
بۇل رەسٸم بەرەشەگٸ 5,5 ملن تەڭگەدەن اسقان ازاماتتار ٷشٸن كٶزدەلگەن.
سوت بانكروتتىعى كەزٸندە بورىشكەردٸڭ مٷلكٸ ساۋدا-ساتتىقتا ساتىلىپ, قارىزدى جابۋعا جۇمسالادى. ەگەر ونىڭ جالعىز باسپاناسى كەپٸل زات بولىپ تابىلسا, كرەديتور ونى الۋعا قۇقىلى. جالعىز باسپانا كەپٸل بولماسا, كرەديتورلار ونى تالاپ ەتە المايدى.
بورىشكەر بانكتەن ٶز مٷلكٸن جاسىرماسا, جالعان مەلٸمەت بەرمەسە, قالعان ٶتەلمەگەن سوما ەسەپتەن شىعارىلادى.
سوت بانكروتتىعى رەسٸمٸن قارجى باسقارۋشىلارى جٷزەگە اسىرادى, ولاردىڭ قۇرامىنا:
- زاڭدى تۇلعالار مەن جەكە كەسٸپكەرلەردٸڭ بانكروتتىق رەسٸمٸن جٷزەگە اسىراتىن ەكٸمشٸلەر;
- كەسٸبي بۋحگالتەرلەر;
- زاڭ كونسۋلتانتتارى;
- اۋديتورلار كٸرەدٸ.
قارجى باسقارۋشىلارىنىڭ قىزمەتٸ – اقىلى. ولارعا بورىشكەردٸڭ مٷلكٸ ەسەبٸنەن اقى تٶلەنەدٸ (ايىنا 1 ەڭ تٶمەنگٸ جالاقى, 2023 جىلى – بۇل 70 مىڭ تەڭگە).
ال مٷلكٸ جوق, حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توبىنا جاتاتىن ادامدار ٷشٸن قارجى باسقارۋشىلارىنىڭ قىزمەتٸ – تەگٸن. ولار ٷشٸن مەملەكەت اقشا تٶلەيدٸ.
سوت بانكروتتىعى رەسٸمٸن باستاعان بورىشكەرگە:
- مٷلٸكتٸ يەلٸكتەن شىعارۋ نەمەسە جاڭا مٸندەتتەمەلەر قابىلداۋ بويىنشا مەمٸلە جاساسۋعا (قارىز الۋ, كەپٸلدٸك بەرۋ);
- شەتەلگە شىعۋعا تىيىم سالىنادى.
ٶتٸنٸشتٸ بورىشكەردٸڭ تۇرعىلىقتى جەرٸ بويىنشا سوتقا بەرۋگە بولادى. بانكروتتىقتى ٶتكٸزۋ مەرزٸمٸ – 6 اي, ونى تاعى التى ايعا ۇزارتۋ مٷمكٸندٸگٸ بار.
سوتتان تىس جەنە سوت ارقىلى بانكروتتىق پروتسەدۋرالارىنان ٶتكەن ازاماتقا "بانكروت" ستاتۋسى بەرٸلەدٸ.
تٶلەم قابٸلەتتٸلٸگٸن قالپىنا كەلتٸرۋ
تۇراقتى تابىسى بار قازاقستاندىقتار وسى رەسٸمدٸ قولدانا الادى. ولار سوت ارقىلى قارىزدى 5 جىلعا دەيٸن بٶلٸپ تٶلەۋ مٷمكٸندٸگٸن الادى.
ساۋىقتىرۋ جوسپارى قارجى باسقارۋشىسىمەن بٸرلەسٸپ ەزٸرلەنٸپ, سوتپەن بەكٸتٸلەدٸ.
تٶلەم قابٸلەتتٸلٸگٸن قالپىنا كەلتٸرۋگە ٶتٸنٸش بەرۋدٸ جوسپارلاپ وتىرعان بورىشكەر ٷشٸن جالعىز شارت – قارىز مٶلشەرٸ وعان تيەسٸلٸ مٷلٸكتٸڭ قۇنىنان اسپاۋى كەرەك.
تٶلەم قابٸلەتتٸلٸگٸن قالپىنا كەلتٸرۋ شارالارى:
- مٷلٸكتٸڭ بٸر بٶلٸگٸن ساتۋ;
- مٷلٸكتٸ جالعا بەرۋ;
- جاڭا ٷي ساتىپ الۋ ارقىلى تۇرعىن ٷيدٸ ساتۋ;
- قۇنى تٶمەن ٷيگە ايىرباستاۋ جەنە باسقاسى.
بۇل پروتسەدۋرانىڭ ارتىقشىلىعى – ادامعا "بانكروت" مەرتەبەسٸ بەرٸلمەيدٸ, سوندىقتان بانكروت ٷشٸن كٶزدەلگەن سالدار وعان قولدانىلمايدى.
بانكروتتىققا كٸم ٶتٸنٸش بەرەدٸ?
كرەديتورلار نەمەسە باسقا ٷشٸنشٸ تۇلعالار قارىزى بار ادامدى مەجبٷرلٸ تٷردە بانكروت دەپ جارييالاي المايدى. ياعني ەربٸر ازامات شەشٸمدٸ ٶزٸ قابىلدايدى.
بانكروتتىق پروتسەدۋراسىن بورىشكەردٸڭ ٶزٸ عانا باستاي الادى.
بانكروت بولۋدىڭ سالدارى
سوتتان تىس جەنە سوت بانكروتتىعىن قولداناتىن ازاماتتار:
- بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمداردان 5 جىل بويى كرەديت الا المايدى (لومباردتاردىڭ ميكروكرەديتٸ كٸرمەيدٸ);
- بانكروتتىققا تەك 7 جىلدان كەيٸن عانا جٷگٸنەدٸ;
- قارجىلىق جاعدايى ٷش جىل بويى تەكسەرٸلەدٸ.
بانكروتتىققا كٸمدەر ٷمٸتتەنە المايدى?
سوت شەشٸمٸمەن اليمەنتتٸ, باسقا ادامنىڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعىنا كەلتٸرٸلگەن زيياندى, سونداي-اق قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىقتار ٷشٸن كەلتٸرٸلگەن شىعىندى ٶتەۋگە مٸندەتتەلگەن ازاماتتار بانكروتتىق رەسٸمٸن قولدانا المايدى.
