فوتو: belhope.ru
الماتىدا پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ پۋلمونولوگييا بٶلٸمٸنٸڭ 60 جىلدىعى اياسىندا «مۋكوۆيستسيدوزبەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى دياگنوستيكالاۋدىڭ, ەمدەۋدٸڭ جەنە وڭالتۋدىڭ زاماناۋي اسپەكتٸلەرٸ» تاقىرىبىندا شەبەرلٸك ساعاتى ٶتتٸ, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعى مەن قر پەدياترلار وداعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ٶتكەن شاراعا ەلٸمٸزدٸڭ ەر ٶڭٸرٸنەن 80-نەن اسا ماماندار: پۋلمونولوگتار, پەدياترلار, ديەتولوگتار, گاستروەنتەرولوگتار, فيزيوتەراپەۆت-دەرٸگەرلەر, رەزيدەنتتەر, مەديتسينالىق جوو ستۋدەنتتەرٸ, سونىمەن قاتار, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق ايماقتارىنان سيرەك (ورفاندىق) اۋرۋلار بويىنشا ٶڭٸرلٸك ٷيلەستٸرۋشٸلەرٸ مەن ەر وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
شارانى ٶتكٸزۋدەگٸ باستى ماقسات – قر دەرٸگەرلەرٸنٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ, تەجٸريبە الماسۋ جەنە مەديتسينالىق قوعامداستىقتى مۋكوۆيستسيدوز مەسەلەلەرٸنە نازار اۋدارتۋ.
مۋكوۆيستسيدوز - بۇل سىرتقى سەكرەتسييا بەزدەرٸنٸڭ, سونداي-اق ٶمٸرلٸك ماڭىزدى مٷشەلەر مەن جٷيەلەردٸڭ: تىنىس الۋ جولدارىنىڭ, اسقازان-ٸشەك جولدارىنىڭ, ۇيقى بەزٸنٸڭ, باۋىردىڭ, سٸلەكەي جەنە تەر بەزدەرٸنٸڭ جەنە رەپرودۋكتيۆتٸ جٷيەسٸنٸڭ زاقىمدالۋىمەن سيپاتتالاتىن مۋلتيجٷيەلٸ, تۇقىم قۋالايتىن, ٶمٸرگە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن اۋرۋ.
شەبەرلٸك ساعاتتى رەسەيدٸڭ جەتەكشٸ دەرٸگەرلەرٸ: م.ع.د., پروفەسسور, «ن.پ.بوچكوۆ اتىنداعى مگعو» فمبعم-نٸڭ گەنەتيكالىق ەپيدەميولوگييا زەرتحاناسىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرٸ ناتاليا كاشيرسكايا, رەسەي دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ «ۇلتتىق مەديتسينالىق بالالار دەنساۋلىعىن زەرتتەۋ ورتالىعى» فمام-نىڭ بٸلٸكتٸ ماماندارى: م.ع.د., مولەكۋلالىق ميكروبيولوگييا زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ, ميكروبيولوگ اننا لازارەۆا, م.ع.د., پروفەسسور, جوعارى ساناتتى پۋلمونولوگ دەرٸگەر, پۋلمونولوگييا بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ولگا سيمونوۆا, م.ع.ك., پەدياتر, نۋتريتسيولوگ يننا سوكولوۆ, م.ع.د., ەندوسكوپييالىق زەرتتەۋلەر بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ماكسيم لوحماتوۆ ٶتكٸزدٸ.
ٸس-شارانىڭ اشىلۋىندا پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶرايىمى مارييام وماروۆا مۋكوۆيستسيدوزعا ارنالعان شەبەرلٸك ساعاتى بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدەگٸ كٷردەلٸ اۋرۋلاردىڭ بٸرٸ سانالاتىن دەرتتٸ دياگنوستيكالاۋ, ەمدەۋ جەنە وڭالتۋدى جاقسارتۋدا تاعى بٸر قادام جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بٷگٸنگٸ شارا ورتالىقتىڭ پۋلمونولوگييا بٶلٸمٸنٸڭ 60 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالۋىمەن ماڭىزدى. بٶلٸمنٸڭ قۇرىلۋى مەن دامۋىنا اكادەميك كامال سەرۋارۇلى ورمانتاەۆ, پروف. وماروۆا كٷلەن ومارقىزى, پروف. بايجانوۆا مۋنيرا مايەۆنا جەنە باسقا دا ماماندار ٷلكەن ٷلەس قوستى. پۋلمونولوگييا بٶلٸمٸنٸڭ بٸرٸنشٸ مەڭگەرۋشٸسٸ تەن ولگا دەنيسوۆنا بولدى. بٶلٸمدە قۇرىلعاننان بەرٸ مۋكوۆيستسيدوزبەن اۋىراتىن بالالارعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. جىلدان-جىلعا گەندٸك اۋرۋلاردى انىقتاۋ جاقسارىپ كەلەدٸ. جاڭا ەمدەۋ تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋدٸڭ ارقاسىندا ناۋقاستاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسى جاقسارىپ, ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى ارتتى. ەگەر بۇرىن مۋكوۆيستسيدوزدى بالالىق شاق كەزدەگٸ اۋرۋ دەپ سانالسا, قازٸرگٸ تاڭدا بۇل دەرتكە شالدىققان بالالار ەرەسەك جاسقا جەتٸپ, ٶمٸر جاستارى ۇزارۋدا», دەپ اتاپ ٶتتٸ مارييام وماروۆا.
«جىل سايىن اۋرۋحانادا ەرتٷرلٸ برونح-ٶكپە پاتولوگيياسى بار 600-دەن استام بالاعا كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ, 200-دەن استام تەلەمەديتسينالىق كەڭەستەر جٷرگٸزٸلەدٸ. بٸزدٸڭ ماماندار ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ايماعىندا شەبەرلٸك ساباقتار, مەديتسينالىق, كونسۋلتاتيۆتٸك, ەدٸستەمەلٸك كٶمەك كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. ەمدەۋ-دياگنوستيكالىق جۇمىستار حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي جوعارى دەڭگەيدە جٷرگٸزٸلۋدە. پۋلمونولوگييا بٶلٸمٸ بٷگٸندە جاس مامانداردى دايىندايتىن جاقسى مەكتەپ بولىپ تابىلادى, ال بٸزدٸڭ ورتالىق رەسپۋبليكا بويىنشا بالالار پۋلمونولوگتارىن دايىندايتىن بازاعا اينالدى. بٷگٸنگٸ شارا وسى سالانى دامىتۋعا, كٶركەيتۋگە ٶز ٷلەسٸن قوسادى دەپ سەنەمٸن», دەدٸ العى سٶزٸندە «پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعى» اق باسقارما تٶراعاسىنىڭ عىلىمي-يننوۆاتسييالىق قىزمەتتەر جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى ليازات مانجۋوۆا.
ەكٸ كٷن بويى ٶتكەن شارادا رەسەيلٸك ماماندار قازاقتاندىق دەرٸگەرلەرگە وقىتۋ سەمينارىمەن قاتار, پراكتيكالىق دەرٸستەر ٶتكٸزٸپ, گەندٸك اۋرۋلاردى ەمدەۋ بويىنشا تەجٸريبەلەرٸمەن بٶلٸستٸ. اتاپ ايتقاندا, مۋكوۆيستسيدوزدى ەمدەۋ مەن دياگنوستيكالاۋ, ٶكپە اسقىنۋلارى, فيزيوتەراپييا مەن تارگەتتٸ تەراپييا, دۇرىس تاماقتانۋ جەنە مۋكوۆيستسيدوزعا شالدىققان بالالارعا دۇرىس كٷتٸم جاساۋ بويىنشا كەڭەستەرٸن بەردٸ. شەبەرلٸك ساعاتتىڭ ەكٸنشٸ كٷنٸ ماماندار ورتالىقتاعى جەنە ايماقتاردان كەلگەن مۋكوۆيستسيدوزبەن اۋىراتىن بالالاردى قاراپ (6 بالا), ەرٸ قارايعى ەمدەۋ ٸس-شارالارىن بٸرگە تالقىلادى.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ قازاقستاندا رەسمي تٷردە مۋكوۆيستسيدوزعا شالدىققان 173 ناۋقاس تٸركەلگەن. سيرەك كەزدەسەتٸن ورفاندىق اۋرۋلار – بۇل مٷگەدەكتٸككە, ٶمٸردٸڭ قىسقارۋىنا الىپ كەلۋٸ مٷمكٸن سوزىلمالى كٷردەلٸ نەمەسە ٶمٸرگە قاۋٸپتٸ اۋرۋلار. بٷگٸنگٸ كٷنٸ سيرەك كەزدەسەتٸن اۋرۋلاردىڭ 7000-نان استام تٷرٸ بەلگٸلٸ. كٶپ جاعدايدا بۇل گەنەتيكالىق اۋرۋ, الايدا سيرەك كەزدەسەتٸن اۋرۋلار اراسىندا ينفەكتسييالىق, اۋتويممۋندىق نەمەسە ۋىتتى سيپاتتاعى اۋرۋدىڭ تٷرلەرٸ دە بار. ٶكٸنٸشكە وراي, كٶپتەگەن سيرەك اۋرۋلاردىڭ پايدا بولۋ سەبەپتەرٸ بەلگٸسٸز بولىپ قالۋدا. اۋرۋدىڭ بەلگٸلەرٸ تۋا سالا نەمەسە جٷرە كەلە بٸلٸنۋٸ مٷمكٸن. ٶيتكەنٸ, سيرەك اۋرۋلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ باسقا اۋرۋلاردىڭ بەلگٸسٸ تٷرٸندٸ بٸلٸنەدٸ.
