مۇحتار ماعاۋين. «قول قويا سالىپ ەدٸم...»

مۇحتار ماعاۋين. «قول قويا سالىپ ەدٸم...»

2005, قوڭىر كٷزدٸڭ ەدەپكٸ بٸر كٷنٸ, تٷستەن كەيٸن, مەنٸڭ جۇمىستان تىس مەزگٸلٸم بولسا كەرەك. تەلەفون شىلدىرادى. بەيتانىس, سەل-پەل قارلىعىڭقى داۋىس.

«مۇحا, مەن سٸزدەن كەشٸرٸم سۇرايىن دەپ ەدٸم...» «كٸم? نە بوپ قالدى?» - دەيمٸن عوي. «مەن - ەبدٸلحاميت نارىمبەتوۆ. اناداعى «رۋحاني باسبۇزارلىق» دەيتٸن ماقالا... وتىرار, كوڭىرات... مەن بايقاماي, اڭداۋسىزدا قول قويا سالىپ ەدٸم...» يە, وسىدان بٸرەر اي, بەلكٸم, ەكٸ-ٷش اپتا بۇرىن سونداي ماقالا شىققان. باسى - اكادەميك, حالىق قاھارمانى, ورتاسى - عىلىم دوكتورى, پروفەسسور, سوڭى - قايراتكەر, باس رەداكتور - مەن «ون بەس اكادەميكتٸڭ جالاقور عارىزناماسى» دەپ ايعاقتاعان (ەۋەلدە مٷلدە ەلەمەي, بٸراق دابىرا توقتالماعان سوڭ كەيٸنٸرەك, جىل اقىرىندا تيەسٸلٸ جاۋابىن بەرگەن) ٶزگەشە لەپەس. «نەگە «اڭداماي» قول قويا سالاسىز?» - دەدٸم. «مۇحتار ٶتٸنٸش جاساپ ەدٸ. بولماي سٷراعان سوڭ...» «بٷگٸنگٸ مۇحتار - مەن. ەۋەزوۆ ٶلٸپ قالعان. سٸزدٸكٸ قاي مۇحتار?» - دەيمٸن. «شاحانوۆ...» «سولاي دەمەيسٸز بە. شاحانوۆ تالاپ ەتكەننەن سوڭ, دەپ. ٸسٸڭٸز تٷسٸپ تۇر ما ەدٸ?» «جوعا. سونداي... نەتە الماي... ەندٸ وسى وعاش قىلىعىم ٷشٸن سٸزدەن كەشٸرٸم سۇرايمىن...» - دەيدٸ. «بۇلاي بولمايدى, اعاسى, - دەدٸم. - سٸز اۋزىڭىزعا اق يت كٸرٸپ, قارا يت شىعىپ, جالالى ماقالا جازاسىز...» «جازعان مەن ەمەس», - دەدٸ تەلەفونشىم تۇتىعىپ. «جەكە ٶزٸڭٸز جازعان جوقسىز, بٸراق قول قويدىڭىز. ياعني, قوسانجار اۆتور. زاڭ تارماعى بويىنشا, ۇجىمداسقان قىلمىستىڭ جازاسى اۋىرىراق بولادى...» «قىلمىس ەمەس قوي ەندٸ, تەرٸس تە بولسا پٸكٸر...» «مۇنداي پٸكٸر بولمايدى, - دەدٸم. - جارىم قازاقتى موڭعول دەپ جارييالاعان جالعان تاريحشى, ۇلتتىڭ تۇتاستىعىنا سىنا قاعۋشى كٸسەپٸر, ەدەبي جۋرنالدى ٶزٸنٸڭ جەكە مٷددەسٸنە پايدالانعان بۇزاقى رەداكتور, ادامدىق كەيٸپتەن ايرىلعان مونستر دەپ, تاعى قانشاما پەلە جاپسىرىپ, تۇپا-تۋرا رەسپۋبليكا پرەزيدەنتٸنٸڭ ٶزٸنە جازاسىز. راس, اتۋ جازاسىن سۇراعان جوقسىز. قازٸر باسقا زامان. بٸراق مەنٸڭ وي-پٸكٸرٸمە شەكتەۋ, قالامىمدى تەجەۋ, باسقا دا كاتاڭ شارالار قولدانۋ تۋرالى تالاپتى ۇسىنىس بار...» «ەندٸ... ىڭعايسىز بولدى. سول ٷشٸن كەشٸرٸم سۇراپ تۇرمىن عوي», - دەدٸ قاتايا باستاعان تەلەفونشى. «كەشٸرٸم سۇراۋ بۇلاي بولمايدى, - دەدٸم. - سٸزدٸڭ جالاقور عارىزناماڭىز «قازاق ەدەبيەتٸ», «انا تٸلٸ» باستاعان ونشاقتى گازەتكە شىقتى, «جالىن» باستاعان ەكٸ-ٷش جۋرنالعا شىقتى, كەيبٸر وبلىستىق باسىلىمداردا جارييالاندى. ونى از دەسەڭٸز, قازاق تٸلدٸ ينتەرنەتتٸڭ بەتٸندە ٶرٸپ جٷر. نيەتٸڭٸزدٸڭ باستاۋى جاقسى ەكەن. ەندٸ ەلگٸ گازەت, جۋرنالدىڭ ەرقايسىنا جەنە اتاۋلى سايتتارعا: «قاتەلەستٸم, وسى بىلعانىش ماقالاعا شاحانوۆتىڭ ازعىرۋىمەن بايقاماي قول قويىپ ەدٸم, سول ٷشٸن مۇحتاردان, ياعني ماعاۋيننەن كەشٸرٸم سۇرايمىن دەگەن دات جازىپ, تەزٸنەن جارييالاتاسىز...» «بۇل مٷمكٸن ەمەس جاعداي عوي...» - دەيدٸ, كەشەگٸ عارىزنامانىڭ بەل ورتاسىندا ەسٸم-سوي, اتاق-دەرەجەسٸ تولىق كٶرسەتٸلگەن «فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ەبدٸلحاميت نارىمبەتوۆ», قايتادان كٷش العانداي قاتقىل داۋىسپەن. «جالاقور عارىزناماعا قول قويۋ مٷمكٸن بولدى عوي, مٷمكٸن عانا ەمەس, وپ-وڭاي جٷزەگە استى. ورىستىڭ مەتەلٸن بٸلەتٸن شىعارسىز: «چتو ناپيسانو پەروم, - تو نە ۆىرۋبيش توپوروم» - «قالاممەن جازىلعان تاڭبانى بالتالاپ ٶشٸرە المايسىز» - دەگەن. مىناۋ - قالام دا ەمەس, سان مىڭداعان تيراجبەن باسىلعان, ەفيرگە تارالعان مەڭگٸلٸك ەسكەرتكٸش...» «مەنٸكٸ قاتە بولدى...» - دەدٸ قايتادان كۇمىعىپ. «ەڭ ٷلكەن قاتەلٸك - جاڭاعى ٷلگٸ بويىنشا تٷزەي المايتىنىڭىز», - دەدٸم مەن جٸبٸمەي. - الايدا, سٸزدٸ قۇتتىقتايمىن. ەلگٸ باسشى, قوسشىلارىڭىزبەن بٸرگە, مۇحتار ماعاۋيننٸڭ ٷستٸنەن جالاقور دونوس جازعان ادام رەتٸندە تاريحتا كالاتىن بولدىڭىز...» تەلەفون تۇتقاسى جايلاپ, ٶز ورنىن تاپتى. الايدا, بار ەڭگٸمە بٸتپەپتٸ. بٸتپەۋ كەرەك ەكەن. وعان دەيٸن جەنە كەيٸن, كٷنٸ بٷگٸنگەشە, جاڭا عاسىردىڭ باسى - ون جەتٸ جىل بويى مەنٸڭ ٷستٸمنەن قانشاما عارىز, ماقالا, تٸپتٸ, ٶلەڭ-تولعاۋلار جازىلعان. قايدا نە شىعىپ, قايسى قايدا كەتكەنٸن تٷگەندەۋ مٷمكٸن ەمەس. ناقتى اۆتورلارى مەن قوسانجار قولداۋشىلارىنىڭ جيىنتىق ەسەبٸ دە بەلگٸسٸز. ٶزٸمە مەلٸمٸ - جٷز قارالى كٸسٸ. مەن «اقمولالىق جيىرما التى كوميسسار» دەپ اتاعان, رەسپۋبليكالىق پارلامەنتتٸڭ شاحانوۆ جەتەكتەگەن جيىرما التى دەپۋتاتى, اسانەلٸ ەشٸموۆ باستاعان ەدەبيەت پەن ٶنەر قايراتكەرلەرٸ, بيبٸگٷل تٶلەگەنوۆا باستاعان «دٸن جاناشىرلارى», وتىرار اۋدانىنىڭ «ەڭبەك ارداگەرلەرٸ»... جەكەلەگەن تاريحشى, ٶنەرتانۋشى, جۋرناليست, سازگەر... ٶز ىنتاسىمەن دٷرمەككە قوسىلعان جالباعاي جەكەلەر تۇرىپتى, ماناعى, وسى, جەنە بٸزگە بەيمەلٸم, جاسىرىن قانشاما عارىزناما قالايشا ۇيىمداسا كالدى? توپ-توبىمەن جينالىپ, شۋلى تالقى ٷستٸندە مەملەگە كەلگەن بە? سونداي, ۇجىمدى, بەرەكەلٸ مەجٸلٸستەردٸڭ ٶتكەرٸلۋٸن تەرٸسكە شىعارۋ قيىن. ەيتكەنمەن, تولىق كەلٸسٸم اتاۋلىنىڭ ەۋەلگٸ بٸر كوزعاۋشىسى, ۇرانشىسى بولادى عوي. ٶزٸم انىق بٸلەتٸن ەدٸم. پروفەسسور ەبدٸلحاميت نارىمبەتوۆ ناقتى ايتتى. سەنٸمدٸ كۋەگەر - جالعىز وسى كٸسٸ عانا ەمەس. ماعان قارسى سوۆەتتٸك, پاتريوتتىق ناۋقان قىزىپ جاتقان كەزدە كەزەكتٸ بىلعانىش ماقالالاردىڭ بٸرٸن «الماتى اقشامى» گازەتٸ دە باسىپ ەدٸ. ەدەپكٸ جاعداي - «قازاق ەدەبيەتٸ», «ەگەمەن قازاقستان», «انا تٸلٸ», «جالىن», «ايقاپ» دەي مە, «رۋح-دارييا» دەي مە, تاعى قانشاما قۇنسىز باسىلىمدار بەتٸندە قاندالاداي ٶرٸپ جٷرگەن كٶپ ماقالانىڭ قاتارىندا. بٸراق اي دالاداعى «الماتى اقشامى» - مەن ٷشٸن توسىن كٶرٸنگەن. رەداكتورى ساعات... مٸنە, قايىرا كٶشٸرگەن ەكٸنشٸ اينالىمدا ەسٸمە تٷستٸ, - ەرعالي ساعاتوۆ, ەلدە ساعات ەرعالي دەگەن جٸگٸتتٸ سىرتتاي تانيمىن, «جۇلدىزدا» ەلدەبٸر دٷنيەلەرٸ شىققان, ەڭ باستىسى - بٸزدٸڭ تۇرىسبەك سەۋكەتاەۆپەن بٸرگە وقىعان, ارالاس-قۇرالاسى بار سيياقتى. سوسىن تۇرىسبەككە ايتتىم: «انا سەنٸڭ دوسىڭنىڭ مەندە كانداي شارۋاسى بولا قالىپتى?» - دەپ. تۇرىسبەك ەلدەقالاي كەزدەسكەن, نەمەسە ارنايى تەلەفون شالادى. مىنا داۋعا نەسٸنە ارالاستى دەپ اعامىز رەنجٸپ جاتىر, دەيدٸ عوي. انا جٸگٸت ايىلىن جيماي, «مۇحاڭ ٶتٸنٸش جاساپ ەدٸ» دەيدٸ. ەرينە, ەۋەزوۆ ەمەس, بٷگٸنگٸ قازاقتا ەۋەزوۆتەن, تٸپتٸ ابايدان دا مىقتى بولىپ تۇرعان الىپ ادام. ەلبەتتە, جالعىز ٶزٸ ەمەس, تٶڭٸرەگٸندە قانشاما جانكەشتٸ جاندايشابى بار. جەنە اتاۋلى عارىزناما ۇيىمداستىرۋمەن شەكتەلمەيدٸ, تالابىنا قۇلاق اسپاعان, تٸپتٸ كەزەكتٸ جالاقور جولداماعا قايشى كەلگەن كەز كەلگەن بەيباققا قىسىم جاسالاتىنى بار. وسى رەتتە دراما دا, كومەدييا مەن تراگەدييا دا بولىپ جاتتى. سونىڭ بٸرەۋٸ.

ماناعى, شاحانوۆ باستاعان «اقمولالىق جيىرما التى كوميسساردىڭ» «دەپۋتاتتىق مەلٸمدەمەسٸ» جازبالاي جەنە باسپاسٶز بەتٸندە دە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ اتىنا ھەم مەدەنيەت, اقپارات جەنە سپورت مينيسترٸنٸڭ عۇزىرىنا» جولدانعان ەدٸ. ەكٸ-ٷش كٷننەن سوڭ, بٸزدٸڭ تۇرىسبەككە مەدەنيەت مينيسترلٸگٸنەن بەيرەسمي تەلەفون سوعىلادى. جاڭا باستاعان كەزٸندە مەن جولىن اشۋعا سەپتەسكەن, بۇل كەزدە قازاقتىڭ ٷلكەن جازۋشىلارىنىڭ قاتارىنا قوسىلىپ ٷلگەرگەن روزا مۇقانوۆا قارىنداسىم. مينيسترلٸك مىنا دەپۋتاتتاردىڭ قاتقىل تالابىنا وراي, «بٸر اي مەرزٸم ٸشٸندە» تيەسٸلٸ جاۋاپ قايتارۋى شارت. بٸزگە تٷسكەن مەلٸمدەمە باسپاسٶز بەتٸندە شىعىپ كەتكەن سەبەپتٸ, وعان جازۋشىلار قاۋىمىنىڭ بٸر توبى اتاۋلى جاۋاپ بەرۋٸ قاجەت سيياقتى. ار جاعىن ٶزدەرٸڭٸز بٸلەسٸزدەر, دەپتٸ. تۇرىسبەك مەنٸڭ ماقۇلىمنان سوڭ, اسىعىس ەكٸ بەتتٸك انىقتاما جازىپ, اتاق-دەرەجەسٸ بار ون-ون بەس قالامگەر مەن بٸرەر بەلگٸلٸ تاريحشىعا قول قويعىزىپ, مينيسترلٸككە جولدادى. ايتىلعان مەرزٸم شەگٸندە مينيسترلٸك تارابىنان تيەسٸلٸ جاۋاپ بەرٸلسە كەرەك, مٸنە, جازۋشىلار مەن تاريحشىلار قاۋىمىنىڭ تولعامى وسىنداي, عىلىمدا, ەدەبيەتتە ەرقيلى پٸكٸرلەر بولا بەرەدٸ, دەگەن تۇرعىدا. ەلبەتتە, داۋ-داماي, ارىز-عۇرىز توقتالعان جوق, ەندٸ مٷلدە ٶرشٸپ, جاڭاشا سىپات العان. بۇل ارادا ايتايىن دەپ وتىرعانىم, ەلگٸ جاۋاپ حاتتان سوڭ, وعان قول قويعان كٸسٸلەردٸڭ بارلىعىمەن اتاۋلى تەربيە ساباعى ٶتكٸزٸلٸپتٸ. ەرقايسىمەن جەكەلەي. ٶكٸمەت, مينيسترلٸك تارابىنان ەمەس, وسى «مەلٸمدەمەنٸ» ۇيىمداستىرۋشى الىپتىڭ ٶزٸنٸڭ تٸكەلەي قاتىسىمەن. كەيبٸرٸ - تەلەفون ارقىلى, كەيبٸرٸمەن ىقتىرما, بەتپە-بەت ەڭگٸمە. سوڭعى توپتا عىلىم اكادەميياسى تاريح ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى مەن ەدەبيەت ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورلارى دا بار. قالاي قول قويدىڭىزدار, بۇل ەرەكەتتٸڭ استارىندا نەندەي سۇمدىق جاتىر دەگەن تەرگەۋ جەنە بۇدان بىلاي بايقاپ جٷرٸڭٸزدەر دەگەن بوپسا. ەدەبيەت ينستيتۋتىنداعى سەيٸت قاسقاباسوۆ - مەنٸڭ ەرٸپتەس, ەسكٸلٸكتٸ دوسىم ەدٸ, اكادەميك, پروفەسسور, جاڭاعى الىپقا كٷنٸ قاراپ تۇرعان جوق, تۇرىسبەك ايتادى, مەن ۇيالتىپ, زورلاعانداي قىلىپ, ەرەڭ قول قويعىزىپ ەدٸم دەيدٸ, ەندٸ, وسىنداي تٸكە شابۋىلدان سوڭ مٷلدە جاسىپ كالعانىن بايقادىم, الداعى زاماندا ارامىز الىستادى, تەرٸزٸ, جاڭاعى پۇشايمان پروفەسسور سيياقتى, ول دا كەشٸرٸم سۇراپ, كەلەشەكتە ماڭىنان جٷرمەيمٸن دەپ ەرەڭ قۇتىلعان سيياقتى, جەنە پەلەدەن ماشايىق كاشقان زامان.

2006 جىلى كٷزدە اياق استىنان بەلسەندٸ شىعىپ, «دٸن جاناشىرلارىن» باستاپ, ول دا اناۋ-مىناۋ ەمەس, تۇپا-تۋرا رەسپۋبليكا پرەزيدەنتٸنٸڭ اتىنا عارىز جولداعان جەنە مىناۋ پەلەنٸ قۇرتۋ كەرەك دەپ, جالپاق جۇرتقا جار سالعان بيبٸگٷل تٶلەگەنوۆا ەپەكەممەن ارادا اي ٶتپەي, ەلدەبٸر استا ۇشىراسىپ, بٸر داستارقان باسىندا وتىرىپ قالعان ەدٸك. بۇرىن دا ەرتەلٸ-كەش كەزدەسكەنٸمٸز بار, الايدا, ۇلى ادامدار ۇمىتشاق كەلەدٸ عوي, مٷلدە تانىمادى. ەندٸ مەن ەلدەنەنٸ ايقىنداۋ ەمەس, قىزىق ٷشٸن ايتتىم, ەپەكە, مەن - پەلەن دە تٷگەن دەگەن جەرلەس باۋىرىڭىز بولام, لاۋرەات جازۋشى, «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى, كەزٸندە سٸز تۋرالى ٷلكەن ماقالا بەرگەنبٸز, تٷرلٸ-تٷستٸ سۋرەتٸڭٸزدٸ باسكانبىز, ال ەندٸ كەشەگٸ, رەسپۋبليكا پرەزيدەنتٸنٸڭ اتىنا جولدانىپ, قانشاما گازەتكە شىققان عارىزناماڭىز تٷسٸنٸكسٸز بولدى, سٸز جۋرنالدىڭ ٶتكەن توعىزىنشى سانىندا ۇلىق پايعامبارىمىزعا, ونىڭ پەك زايىبى ايشا انامىزعا تٸل تيگٸزدٸ دەپ ايىپتاعان شىعارما مٷلدە باسىلعان جوق, قالايشا, جوق نەرسەنٸ بار دەپ, بٸزدٸ جازاعا تارتۋعا شاكىراسىز? - دەدٸم. ەپەكەم اڭىراپ وتىرىپ كالدى. «ونداي نەرسە باسىلعان جوق پا?..» «جوق. جۋرنالدى الىپ قاراڭىز. مۇنداي پەلە اتىمەن جوق!» «ا... سولاي ما...» - دەدٸ ەپەكەم. بار سٶزٸ وسىمەن بٸتتٸ. قىسىلۋ دا, كەيٸس تە بايقالمايدى. مەن بۇل جولى دا ناقتى بٸلەتٸن ەدٸم. ماناعى الىپقا تٸكەلەي كاتىستى. ٶزٸ, نەمەسە جاقىن بٸر جاندايشابى بارعان. اتاقتى, ابىرويلى بيبٸگٷل تٶلەگەنوۆا ويلانىپ جان قيناماي, مايسىز بارماعىن باسا سالعان. ال بٸز دٸننەن بەزگەن مۇنافيق جالاقور ەسەبٸندە قالا بەردٸك.

بٷگٸندە بارلىق جۇرت ۇمىتقان ۇزاق, پەرمەندٸ ناۋقانعا قايىرا كٶز سالساق, باياعى ونداعان عارىزناما, ونىڭ جاپپاي, قايتالاي, قانشاما رەت جارييالانۋىنا ۇيىتقى, جەتەكشٸ بولعان رەداكتورلار, جاپىرلاي ۇجىمداسا قول قويعان ون سان جۇرت ٸشٸندە مەنەن كەشٸرٸم سۇراعان ەكٸ-اق كٸسٸ بولىپتى, بٸرەۋٸ ارادا سەگٸز جىل وزعاندا, ريياسىز كٶڭٸلمەن الدىمنان ٶتٸپ ەدٸ, ەكٸنشٸسٸ - ماناعى ەبدٸلحاميت نارىمبەتوۆ, ٸزٸن سۋىتپاي يٸلدٸ, بٸراق رەتٸ مٷلدە قيىس شىقتى. مەن وسىنشاما دابىرادان سوڭ اقىرى «جۇلدىز» جۋرنالىنان ىسىرىلىپ, ەتەك-جەڭٸمدٸ جينادىم دا, ەميگراتسيياعا كەتتٸم. كەلەر جىلى ەلگە اتٷستٸ بارعاندا, اشۋ-رەنٸشٸم ەلٸ تارقاماعان ەدٸ. بەس جىلدان سوڭ بايسال تارتىپپىن. ەلدەبٸر اتاۋلى قوناقاسىدا كەزدەيسوقتان جاڭاعى نارىمبەتوۆتىڭ دٷنيەدەن ٶتٸپ كەتكەنٸن ەستٸدٸم. مۇندايدا قازاق «يمانى جولداس بولسىن» دەپ بەت سىيپايدى, كٶرٸسكەن جاقىنىنا كٶڭٸل ايتادى. مارقۇمنىڭ جەسٸرٸمەن بٸر داستارقاندا وتىرساق تا, ەشقانداي يشارات جاسامادىم. ەندٸ, ارادا تاعى بٸر مٷشەل ٶتكەن سوڭ ويلاپ وتىرمىن. سول جٷز جالاقوردىڭ ٸشٸندەگٸ جالعىز ادامى - وسى ەبدٸلحاميت نارىمبەتوۆ ەكەن دەپ. ەلدە تٸكەلەي جارلىق, ەلدە پەرمەندٸ ٷگٸتتەن سوڭ باسى اينالىپ كەتتٸ دە, بٸزدٸڭ «رۋحاني باسبۇزار», وتىرارعا, تاريحقا, شاحانوۆقا, ايتماتوۆقا قارسى ارام پيعىلىمىزدان جيرەنٸپ, نىق سەنٸم, ىزالى كەكپەن, بوياۋلى بارماعىن باستى. ارادا اپتا ٶتپەي وي تٷسٸپ, تاعى بٸرەر اپتا دٶڭبەكشٸگەن تولعانىستان سوڭ, قانشا قىسىلسا دا بۋىنىن بەكٸتٸپ, ٷلكەن ەرلٸكپەن بٸزگە تەلەفون شالىپتى. شىندىعىندا, عىلىم اكادەميياسىندا قاتارلاس قىزمەت اتقارعانبىز, قازاق فولكلورىن زەرتتەۋگە قاتىستى شۋلى بٸر ماقالاسىن باياعىدا, مەكتەپ وقۋشىسى كەزٸمدە «جۇلدىزدان» وقىعانىمدى ايتىپ تاڭ كالدىرعام, بۇدان سوڭ ونشا جۇعىسپاساق تا, اراز-قۇرازىمىز بولماعان, سول ەسكٸ تانىستىق جٶنٸمەن الدان ٶتپەك ەكەن. الايدا بٸز جٸبٸمەدٸك, كەرٸسٸنشە, ٸسكە اسپايتىن شارۋاعا نۇسقاپ, جٷيكەسٸنە تاعى بٸرتالاي سالماق سالعان سيياقتىمىز. ەندٸ امال جوق. بٸز كەشٸردٸك دەگەنمەن, داۋسىمىز جەتپەيتٸن جەردە. «تەڭٸرٸ تارازى» دەگەننەن باسقا نە قالدى.

ال مۇندا جٷرگەن, كٶپشٸلٸگٸ بٷرىنعى سارىنمەن بٸزدٸ كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن قارالاپ جاتقان اعايىنداردى قايتەمٸز? بۇل رەتتە دە ٶزٸمەن كەتسٸن دەگەننەن وزا المايسىز. نەكەستٸڭ قايسى بٸرٸن تٷگەندەرسٸڭ. وسى جاۋىمىزدىڭ ٶزٸ ارتىق. تەك كەيبٸر مەنشٸكتٸ جالاقورلارىمنىڭ اۋزىمەن ايتىلىپ, ەلٸ دە بولسا بٸراز اڭقاۋ اعايىن قايتالاپ جٷرگەن بٸر سٶز - زامانىمىزدىڭ الىپ تۇلعاسى, قويدان قوڭىر, قوزىدان جۋاس مٷشتار ماحانوۆتىڭ نە جازىعى بار ەدٸ, موڭعول شىڭعىس حاننىڭ داۋى بٸتتٸ عوي, مىنا ماعاۋين دە قويمايدى ەكەن دەيتٸن بٶستەكٸ سٶزگە تٷسٸنٸكتەمە ەمەس. قازاقتىڭ باس بيلٸگٸ ٶزٸنەن كەتٸپ, ەۋەلدە اق پاتشا ەزگٸسٸ, كەيٸندە قىزىل فاشيزم قۇرساۋىندا قالعان, جات جۇرت, جاۋ ەكٸمشٸلٸكتٸڭ اۋزىنا قاراعان, جاعىمپاز بەن جالاقورعا كەڭشٸلٸك بەرٸلگەن وتارلىق زاماندا بويعا جۇققان كاتەرلٸ ٸندەت - پەلەلٸ ارىزقويلىق تٶڭٸرەگٸندەگٸ, ٶزٸمٸزگە تٸكەلەي قاتىستى, ەرتەڭگٸ بالا امالسىز نازار اۋداراتىن بىلعانىش ناۋقاننىڭ كەيبٸر كٶرٸنٸستەرٸ. ارعى ەركٸندٸك زاماندا بۇقار جىراۋدىڭ ٷستٸنەن ەشكٸم ارىز تٷسٸرمەگەن. بۇعاۋلى دەۋٸردە وڭ ٸسٸ ٷشٸن كەنەۋسٸز عايباتكا العاش ٸلٸنگەن - ماحامبەت ەكەن. سودان سوڭ اباي. كەيٸندە احاڭ, جاقاڭ, ماعجان. ۇلى مۇحاڭ. سول بەتٸمەن جىلجي جايىلىپ, بٸزگە جەتٸپتٸ. بۇرىنعى دالباعاي, جابايى جالاقور ەمەس. كگب-نىڭ بىلىق تەسٸلدەرٸن ەجەپتەۋٸر يگەرگەن الابٷيرەك, زەندەم قاۋىم. ەندٸ بٸزدەن كەيٸنگٸلەر... بٸلسە كەرەك, تانىسا كەرەك. بٸلە, تاني تۇرا جيرەنسە كەرەك. سوندا عانا جاڭا ۇرپاعىڭ - ۇلىعىنان كٸشٸگٸنە دەيٸن جالالى ارىز, بىلعانىش ناۋقاننان تىس قالماق. سٷيەككە سٸڭٸپ, قانعا تاراعان ٸندەت تىم كۇرسا ەكٸ ۇرپاق اۋىسقانشا توزىپ بٸتەر دەپ ٷمٸتتەنەم. ٶيتكەنٸ, مەن كەيٸنگٸ شيرەك عاسىردا بٸرشاما اڭداپ, سوڭعى ونشاقتى جىل بويى ورتاسىندا عۇمىر كەشكەن باتىس ەلەمٸندە مۇنداي پەلەكەت اتىمەن جوق. كەرٸسٸنشە, جالاقوردىڭ ٶزٸ جاۋاپقا تارتىلادى. دەگەنمەن, بٸزدٸڭ الدىڭعى اعايىندار دا قۇلان-تازا كەتپەس دەپ ويلايمىن. سوندىقتان دا ٶشپەس اق قاعاز بەتٸندە كۋەلٸك جاسادىق.

4.حٸٸ.2017, روكۆيلل, مەريلەند.


ماقالا مۇحتار ماعاۋيننٸڭ جەكە سايتىنان تەرٸلٸپ, باسىلدى. ماقالا كٶشٸرٸلگەن جاعدايدا سٸلتەمە جاسالۋعا مٸندەتتٸ.