سەناتور, حالىقارالىق قاتىناستار, قورعانىس جەنە قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد رەسەي فەدەراتسيياسى دۋماسىنىڭ دەپۋتاتى ۆياچەسلاۆ نيكونوۆتىڭ ارانداتۋشىلىق سٶزٸنە قارسى وسىنداي پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
ٶز پٸكٸرٸندە سەناتور قازاق حالقىنىڭ تاريحى تىم تەرەڭدە جاتقانىن, ونىڭ ٸشٸندە اتا-بابالارىمىزدىڭ ەجەلدەن سولتٷستٸك قازاقستاندى قونىس ەتكەنٸن ايتقان.
«ەرتە زامانداردان بەرٸ قاراي اتالعان جەرلەردٸ قازاق تايپالارى جايلاعانى – باسى اشىق اقيقات. دەل وسى جەردە بٸزدٸڭ زامانىمىزعا دەيٸن ٷشٸنشٸ مىڭجىلدىقتا ٶمٸر سٷرگەن اتاقتى بوتاي مەدەنيەتٸنٸڭ قونىستارى تابىلدى. بوتايلىقتار جابايى جىلقىلاردى قولعا ٷيرەتكەن, جىلقى شارۋاشىلىعىمەن جەنە ەرتٷرلٸ كەسٸپپەن اينالىسقان. عاسىرلار مەن مىڭجىلدىقتار بويى وسى دالادا بٸزدٸڭ تٸكەلەي بابالارىمىز – ساقتار, عۇندار, تٷركٸلەر, قىپشاقتار مەن قازاقتار قۇرعان مەملەكەتتەر بٸرٸن-بٸرٸ الماستىرىپ وتىردى», – دەيدٸ مۇحتار قۇل-مۇحاممەد.
سونىمەن قاتار, سەنات دەپۋتاتى قازاق دالاسىندا تٷركٸ قاعاناتى, دەشتٸ-قىپشاق, ورتا عاسىرداعى داڭقتى مەملەكەت – التىن وردا, قازاق حاندىعى تۋىن تٸككەنٸن جەنە بٷگٸنگٸ قازاقستان وسى ەلدەردٸڭ زاڭدى جالعاسى ەكەنٸن دەلەلدٸ جەتكٸزگەن.
«التىن وردانىڭ نەگٸزٸن قالاعان جوشى حان – كەرەي مەن جەنٸبەكتەن ابىلايعا دەيٸنگٸ بارلىق قازاق حاندارىنىڭ اتاسى. جوشى حاننىڭ مازارى ۇلىتاۋدا, ورتالىق قازاقستاننىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان. التىن وردا ىدىراعاننان كەيٸن 1465 جىلى قازاق حاندىعى قۇرىلدى. ونىڭ 550-جىلدىعىن 2015 جىلى قازاقستان مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە اتاپ ٶتتٸ. مٸنە, دەل وسى حاندىق رەسەيمەن دوستىق قارىم-قاتىناس ورناتقان. بۇل تۋرالى رەسەيلٸك عالىمدار جان-جاقتى زەرتتەۋلەر جاساعان», – دەدٸ مۇحتار قۇل-مۇحاممەد.
سەناتور بٷگٸندە قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ اراسىندا ٷلگٸلٸ بايلانىس ورناعانىن دا اتاپ ٶتكەن.
«قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستان مەن رەسەيدٸ ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸك, مەڭگٸلٸك دوستىق تۋرالى كەلٸسٸم جەنە وداقتاستىق, جەتٸ جارىم مىڭ شاقىرىمنان استام شەكارا, ەڭ باستىسى – ازاماتتارىمىز بەن حالىقتارىمىزدى كٶزگە كٶرٸنبەس بەرٸك جاراسىم بايلانىستىرىپ تۇر», – دەدٸ سەناتور.
سوندىقتان, تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸنٸڭ قارساڭىندا ايتىلعان ۆياچەسلاۆ نيكونوۆتىڭ سٶزٸ حالقىمىزدىڭ اشۋ-ىزاسىن تۋدىرعانىن ايتتى.
«بۇل – ساياسي جاۋاپسىزدىق قانا ەمەس, بەرٸك دوستىق قارىم-قاتىناس ورناتا بٸلگەن ميلليونداعان قازاق پەن ورىستىڭ تاريحي تانىمىن قورلاۋ. مەن ٷشٸن دە جەنە ميلليونداعان قازاقستاندىق ٷشٸن دە ورىس پەن قازاق حالقى اراسىنداعى دوستىقتى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنٸ ايقىن. ەسٸرەسە, ايىپتاۋلار مەن ارانداتۋشىلىق مەلٸمدەمەلەرگە جول بەرۋگە بولمايدى», – دەدٸ مۇحتار قۇل-مۇحاممەد.
ەسكە سالا كەتسەك, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنە رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ۋاقىتشا سەنٸمدٸ ٶكٸلٸ الەكساندر كوماروۆ شاقىرىلدى.
قر سٸم رەسەي تاراپىنىڭ مۇنداي مەلٸمدەمەلەرگە تيٸستٸ باعا بەرۋٸن كٷتۋدە جەنە رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ مەملەكەت قايراتكەرلەرٸنەن مۇنداي مەلٸمدەمەلەرگە جول بەرمەۋ ٷشٸن شارالار قابىلداۋعا شاقىرادى.
