ەلەم اقىندارى موڭعولييادا باس قوستى

تامىزدىڭ 16-22 جۇلدىزى ارالىعىندا موڭعولييانىڭ استاناسى ۇلانباتىردا دٷنيەجٷزٸلٸك 37-پوەزييا قۇرىلتايى  ٶتتٸ. بۇل پوەزييا قۇرىلتايىن موڭعولييا جازۋشىلار وداعى مەن ەلەمدٸك ٶنەر جەنە مەدەنيەت اكادەميياسى بٸرلەسٸپ ٶتكٸزٸپ, شاراعا الىس-جاقىن 40 ەلدٸڭ 200 گە جۋىق اقىندارى باس قوسىپ, ٶلەڭ وقىدى.

«تابيعاتتىڭ اقىل-ويى جەنە ادامداردىڭ جان-تابيعاتى» دەگەن تاقىرىپ اياسىندا ٶتكەن مەرەكەلٸك ٸس-شاراعا شەتەلدٸك تاڭداۋلى اقىندارمەن قاتار, بٸزدٸڭ ەلدەن موڭعول تٸلٸندە دە قالام تەربەپ, اۋدارمالار جاساپ جٷرگەن اقىن اعامىز جٷكەل حاماي جەنە ۇلىقبەك ەسدەۋلەتوۆ, عالىم قاليبەك, قاسىمحان بەگمانوۆ, قازىبەك يسا قاتارلى اقىندار, سوىنمەن قاتار موڭعولييادا تۇرىپ جاتقان قازاق اقىنى بايىت قابانۇلى شاقىرىلىپتى.

بۇل پوەزييا كونگرەسٸ تۋرالى ەلەمدٸك مەدەنيەت جەنە ٶنەر اكادەميياسىنىڭ موڭعولييا بٶلٸمشەسٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ گومبوجاۆ مەند-وويوو: ەلەمدەگٸ بارشا اقىندار! ادامزات بٷگٸنگٸ تاڭدا ٷلكەن سىناقتىڭ الدىندا تۇر. بٸزدٸڭ جەر-انامىز تۇمسا قالپىنان كٷن وزعان سايىن ايىرىلىپ, ٶزەن-سۋلار لاستانىپ, جەر قىرتىسى توزىپ, جەر سٸلكٸنٸسٸ, تەڭٸز داۋىلى, قۇرعاقشىلىق, تابيعاتتىڭ قاتەرٸ توقتاۋسىز ەتەك الىپ بارادى. جەراستى بايلىقتارىن اسا جىلدامدىقپەن پايدالانىپ سارقۋدان, جەر بەتٸندەگٸ ٶسٸمدٸك, جانۋارلار ايماعى دا جويىلۋدا. ادامزاتقا تابيعاتتان بۇيىرعان تەڭٸرلٸك قاسيەتتەرٸ بارعان سايىن قۇرىپ, ادامدار اقپارات تولتىرۋشى ساۋىت سيياقتى باعدارلامالانىپ, جەر-انامەن تامىرلاستىعىن ۇمىتىپ بارادى. وسىنداي الماعايىپ تۇستا بٸز نە ٸستەۋٸمٸز كەرەك? اقىندار – ٶلشەۋسٸز ۋاقىتتىڭ وي-ساناسىن جەتكٸزۋشٸ, ادامزاتتىڭ تٸل مەدەنيەتٸنٸڭ ەلشٸسٸ, تابيعاتپەن بٸتە قايناسقان تٷيسٸكتەردٸ سەزدٸرۋشٸ سەبەپتٸ قازٸرگٸ ەلەمگە سٸزدەردٸڭ ٶلەڭدەرٸڭٸز ارقىلى جەتەتٸن الداسپان سٶزدەرٸڭٸز اسا قاجەت. تابيعات انا مەن ادامزاتتىڭ دەستٷرلٸ ىرعاعى ٷزٸلۋگە تيٸس ەمەس.

بٸز بٷگٸنگٸ تاڭدا پوەزييا ارقىلى تابيعاتتىڭ اقىل-ويىن تىڭداپ, سٶزدٸڭ ەسەم ىرعاعىمەن ادامداردىڭ تابيعي كٶڭٸل پەرنەسٸن دٶپ باسا جىرلاۋىمىز كەرەك. تابيعات انامىز بەن ادامزاتتىڭ اراسىن جالعاۋشى – كٶڭٸل پەرنەلەرٸ ٷزٸلسە بولمايدى.

بٷگٸن بٸز پوەزييا ارقىلى تابيعاتتىڭ كٶڭٸل-كٷي, جان-تىنىسىن توقتاۋسىز تىڭداپ, اسىل سٶز مارجانىمەن ادامداردىڭ تابيعي ساناسىندا بۇعىپ جاتقان سازدى ىرعاقتاردى كٶركەمدٸك ارقىلى جىرلاۋعا تيٸسپٸز.

وسى ۇعىمدا, بٸز ەلەمدەگٸ اقىنداردى موڭعولييانىڭ استاناسى ۇلانباتىردا باس قوسىپ, ٶلەڭ-جىرلارىن وقىپ, وعان قوسا موڭعولييانىڭ شٶلەيت دالاسىنا ساياحاتتاپ; جاقىن سىرلاسىپ, كٶڭٸلدەگٸ ويلارىن ورتاعا سالىپ, سىرارعالىق جاساۋ, تەجٸريبەلەر الماسىپ, داۋىستاردى بٸرٸكتٸرۋ ماقساتىندا: 2017. 08.16-22 ارالىعىندا «تابيعاتتىڭ اقىل-ويى جەنە ادامداردىڭ جان-تابيعاتى» دەگەن پوەزييا كٷندەرٸنە قاتىسۋعا شاقىرامىز. اقىندار عانا ەمەس, ۇلت-ۇلىستاردىڭ اقىل-ويىنىڭ كٶپٸرٸ بولعان ٶلەڭ-سٶزدٸڭ اۋدارماشىلارى, ەدەبيەت زەرتتەۋشٸلەرٸنٸڭ دە قاتىسۋلارىن قالايمىز. بۇل رەتتە سٸزدەردٸ استانادان 500 شاقىرىم قاشىقتىقتاعى شٶل ٶلكەلەردٸ ارالاتىپ, حٸح عاسىرداعى موڭعول اقىنى, اعارتۋشى, بۋددا ٸلٸمٸنٸڭ وقىمىستىسى دانزانراۆجاانىڭ رۋحى سٸڭگەن جەرٸنە بارىپ, شٶلدٸڭ ەرەكشە تابيعاتىمەن, كٶشپەندٸلەردٸڭ قىزىقتى بولمىسىمەن تانىسىپ, تٷنگٸ اسپان استىندا اقىندىق شابىتتارىڭىزدى شاقىرۋعا مٷمكٸندٸك جاساپ وتىرمىز», - دەپ بارشا ەلەم اقىندارىنا ٷندەۋ تاستاعان بولاتىن بولاتىن.

بۇل قۇرىلتايدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا Əلەمدٸك ٶنەر جəنە مəدەنيەت اكادەميياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ماۋريس يانگ, موڭعولييا وقۋ-اعارتۋ, مەدەنيەت-عىلىم مينيسترٸ گ.چۋلۋۋنبااتار, موڭعولييا جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما كەڭەسٸ باسشىسى تس.بۋيانزاياا, بەلگٸلٸ جۋرناليست, اقىن گ.مەند-وويوولار سٶز سٶيلەدٸ. قازاقستان دەلەگاتسيياسىن باستاپ بارعان قازاقتىڭ كٶرنەكتٸ اقىنى, مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ۇلىقبەك ەسدەۋلەت تە سٶز الىپ, ۇيىمداستىرۋشىلارعا العىسىن بٸلدٸردٸ. ۇلىقبەك ەسدەۋلەت اعامىزدىڭ جيىندا سٶيلەگەن سٶزٸن اقىن, اۋدارماشى جٷكەل حاماي موڭعول تٸلٸنە, باسقا تəرجٸماندار اعىلشىن, قىتاي, يسپان, ورىس تٸلدەرٸنە تٸكەلەي اۋدارىپ وتىردى. سٶز سوڭىندا ۇلىقبەك ەسدەۋلەت قۇرىلتايدىڭ ۇيىمداسىرۋشىسى, ەلەمدٸك ٶنەر جەنە مەدەنيەت اكادەميياسىنىڭ موڭعوليياداعى بٶلٸمشەسٸنٸڭ باسشىسى گومبوجاۆ مەند-وويووعا اباي اتامىزدىڭ باسمٷسٸنٸن تارتۋ ەتٸپ, قر مəدەنيەت جəنە اقپارات مينيسترٸ ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن تابىستادى.

سونداي-اق, وسى شارا اياسىندا ۇلانباتىر قالاسىنىڭ ەكٸمٸ س.باتبولدىنىڭ دەمەۋشٸلٸگٸمەن "دانزانراۆجاا" حالىقارالىق پوەزييا فەستيۆالٸ تالانتتى اقىن ح.ياۆۋۋحۋلاننىڭ اتىنداعى اللەيادا بولىپ ٶتتٸ. بۇل شاراعا قاتىسقان قازاق اقىندارى ولجالى قايتتى. جان-جاقتان كەلگەن اقىنداردىڭ اراسىنان اقىن جٷكەل حاماي «پوەزييا پەگاسى» سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ اتاندى. موڭعولييادا ٶتكەن پوەزييا قۇرىلتايى تۋرالى اقىندارىمىزعا بٸرنەشە ساۋال تاستاعان ەدٸك.

ۇلىقبەك ەسدەۋلەت, اقىن: ەلەم اقىندارى قازاق ەلٸندە دە باس قوسسا...

- اعا, موڭعولييادا ٶتكەن دٷنيەجٷزٸلٸك پوەزييا قۇرىلتايىنا قازاق ەلٸنٸڭ اتىنان قاتىستىڭىزدار عوي. قانداي ەسەرمەن قايتتىڭىزدار?

- مەنٸڭ ەرتەرەكتە جازىلعان «اقىن دەگەن بٸر ۇلت بار» دەيتٸن ٶلەڭٸم بار. ەسەنعالي راۋشانوۆقا ارنالعان. سول سٶزٸم – سٶز. ٶيتكەنٸ, اقىن دەگەن جۇرت – نەسٸلٸنە, ۇلتىنا, تٸلٸنە, تٷرٸنە, تەگٸنە, دٸنٸنە, مەكەنٸنە قاراماي مٸنەز-قۇلقى, جان-جٷرەگٸ, بولمىس-بٸتٸمٸ, ٸس-ەرەكەتٸ جاعىنان بٸر-بٸرٸنە اسا ۇقساس كەلەتٸنٸن ەڭ العاش رەت سوناۋ 1978 جىلى پولتاۆا قالاسىندا ٶتكەن جاس اقىنداردىڭ بٷكٸلوداقتىق فەستيۆالٸنە بارعاندا بايقاعام. تٸپتٸ تاڭ قالدىم. بەرٸ باس قوسقاندا بٸر ٷيدٸڭ بالالارى سەكٸلدٸ. پوشىمدارى ەرتٷرلٸ, بٸر-بٸرٸنە ۇقسامايدى, ٶلەڭدەرٸ دە ەرقيلى, بٶلەك-بٶلەك, بٸراق ارالارىندا بەرٸبٸر بٸر جاقىندىق, ۇقساستىق بارى سەزٸلٸپ, كٶرٸنٸپ تۇرادى. پوەزييا فورۋمدارىندا كەيبٸرەۋلەرٸ شابىتتانىپ, ەسٸپ, ەكٸلەنٸپ, قۇتىرىنىپ ٶلەڭ وقىعاندا, بەرٸ بٸر شاڭىراقتا تۋعانداي. تٸپتٸ ماقتانشاقتىقتارىنا دەيٸن ۇقساستىعىن قايتەرسٸڭ? بەرٸ ۇقساس, تەك جىرلارى ۇقسامايدى, ەر باسقا.

بۇل تۋىستىقتى اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆ اعامىز «چيلي - شۋاعىم مەنٸڭ» اتتى پابلو نەرۋداعا ارناعان پوەماسىندا:

«بارلىق اقىن - بالاسى بٸر انانىڭ.

اقىن كەلسە ٶمٸرگە, قۋانامىن,

اقىن ٶتسە ٶمٸردەن - جىلاعانىم.

بارلىق اقىن - بالاسى بٸر انانىڭ», - دەپ دٶپ باسىپ, دەل ايتىپ كەتكەن.

ال دٷنيەجٷزٸنٸڭ بۇرىن كٶرمەگەن, جٷزدەسپەگەن, بٸراق سٶيلەسە كەتسەڭ – سٶزٸڭ ٷيلەسەتٸن, ەجەلدەن كەلە جاتقان ەسكٸ تانىسىڭداي, تٸپتٸ كٶپتەن كٶرمەگەن تۋىسىڭداي ەسەر بەرەتٸن ەرتٷرلٸ اقىندارىمەن كەزدەسۋ, تانىسۋ, بٸلٸسۋ, بٸر شىنى شايدى بٶلٸپ ٸشٸپ, بٸر-بٸرٸڭنٸڭ ٶلەڭٸڭدٸ وقىپ, كٸتاپ سىيلاسىپ, مەكەن-جٶن, تەلەفون الماسىپ, جاتسىنباي, جاتىرقاماي جاراسىپ تارقاسۋ ٷلكەن عانيبەت. جاڭا تانىستاردان جاڭا ەسەر الاسىڭ. ٶزٸڭ كٶرمەگەن, بارماعان قۇرىلىقتاردىڭ ٶزٸڭ سيياقتى اقىندارىمەن جٷزدەسۋدەن, ارالاسۋدان سارايىڭ اشىلىپ, سەزٸمٸڭ سەرگٸپ, كٶڭٸلٸڭ مارقايىپ, دٷنيەتانىمىڭ مەن كٶزقاراسىڭ كەڭي تٷسەدٸ. بٸزدٸڭ ەسەرمٸز دە سونداي بولدى.

- Əلەمدٸك ٶنەر جəنە مəدەنيەت اكادەميياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ٶز قولىمەن سٸزگە سول ۇيىمنىڭ التىن مەدالٸن ەرٸ əلەمنٸڭ ٷزدٸك اقىندارى قاۋىمداستىعىنا قابىلداعانى جٶنٸندە سەرتيفيكاتتى تاپسىرىپتى. قازاقستاندا وسى اكادەمييانىڭ بٶلٸمشەسٸن اشۋ قۇقىعى بەرٸلەتٸنٸ جايلى جاعىمدى جاڭالىق بار ەكەن. بۇل ۇيىمنىڭ ناقتى ميسسيياسى قانداي?

- بٸز قاتىسقان پوەزييا كونگرەسٸنٸڭ دەۆيزٸ – «تابيعات رۋحانيياتى نەمەسە ادام ساناسىنداعى تابيعات» دەپ اتالدى. وسى تاقىرىپتىڭ ٶزٸ كٶپ دٷنيە ايتىپ تۇر. كونگرەسس پەن فەستيۆالدى ٶتكٸزۋشٸ موڭعولييا پوەزييا اكادەميياسى بولعانىمەن نەگٸزگٸ جوبا يەسٸ سول ەلەمدٸك ٶنەر جەنە مەدەنيەت اكادەميياسى. 1969 جىلى بۇۇ مەن يۋنەسكو-نىڭ اياسىندا امەريكانىڭ كاليفورنييا شتاتىندا قۇرىلىپ, پاريجگە ورنالاسقان. ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلدەرٸندە ٶنەر مەن مەدەنيەت سالالارى بويىنشا دەربەس بٶلٸمشەلەرٸ اشىلعان, بٸزدەن باسقا كٶپتەگەن ەلدەردە بار. مىسالى, 2014 جىلى مەنٸ قىرعىزستاننىڭ حالىقارالىق پوەزييا اكادەميياسى مٷشەلٸككە قابىلداعان.

ەلەمدٸك اكادەمييانىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى مەن قىزمەتٸ - مەدەنيەت پەن ٶنەردٸ ناسيحاتتاۋ, جالپىادامزاتتىق قۇندىلىقتار مەن رۋحاني قازىنالاردى قورعاپ-ساقتاۋ مەن ٶركەندەتٸپ-دامىتۋعا ىقپال ەتۋ, ولاردىڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرگە كٸرٸگۋٸنە كٶمەكتەسۋ, ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى حالىقتاردىڭ تاريحي-مەدەني مۇراسىنا قاسيەتتەپ-قۇرمەتتەۋگە باۋلۋ. ال بٸز قۇرعىمىز كەلٸپ وتىرعان حالىقارالىق پوەزييا اكادەميياسىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتىنا بۇدان باسقا ەلٸمٸزدەگٸ رۋحاني جاڭعىرۋ مەسەلەلەرٸنە بەلسەنە ارالاسۋ, ۇلتتىق ەدەبيەتتٸ دامىتۋعا, قازاقتىڭ كلاسسيكالىق جەنە زاماناۋي شىعارمالارىنىڭ دٷنيەجٷزٸنە تانىلۋىنا ٷلەس قوسۋ, ت.ب. كٸرەدٸ. بٸز ٶز شەڭبەرٸمٸزدە تۇيىقتالىپ قالا بەرمەي, حالىقارالىق ەدەبي پروتسەستەردٸڭ بەل ورتاسىندا جٷرۋدٸ كٶزدەپ وتىرمىز. اقىن-جازۋشى شىعارماشىلىعى جەكە باستىڭ جۇمىسى, بٸراق ونىڭ ناسيحاتى, ٶزگە تٸلدەرگە اۋدارىلىپ, جارىققا شىعۋى جەكە قالامگەردٸڭ قولىنان كەلە بەرمەۋٸ مٷمكٸن, سوندىقتان بۇل ٸستٸ وسىنداي ۇيىمدار قولعا الىپ, اتقارۋى كەرەك. مۇنداي ەر ەلدٸڭ بەلگٸلٸ دەگەن 50-100-200-300 اقىن-جازۋشى, ەدەبيەتشٸسٸ قاتىساتىن ەلەمدٸك, حالىقارالىق, قۇرلىقتىق فەستيۆال, كونگرەستەردٸ ٶتكٸزۋ تەك قازاق ەدەبيەتٸ ٷشٸن عانا ەمەس, بٷكٸل رەسپۋبليكامىز ٷشٸن ٷلكەن ناسيحات, زور ابىروي بولار ەدٸ. ەربٸر كەزەكتٸ پوەزييا فورۋمىن ٶتكٸزۋ ٷشٸن مەملەكەتتەر اراسىندا كەدٸمگٸدەي تالاس جٷرەتٸنٸن كٶرٸپ قايتتىق. بۇل جولعى بەسەكەدە تٶرت جىلدان بەرٸ ۇسىنىس بەرٸپ جٷرگەن قىتاي جاعىنىڭ جولى بولىپ, 38-كونگرەستٸ ٶتكٸزۋ مەرتەبەسٸ بۇيىردى. بٸزدٸڭ ەنشٸمٸزگە 2019 جىلى ٶتكٸزٸلەتٸن 39-كونگرەسس تييۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن ايتىستى.

- ەلەم اقىندارىنىڭ انتولوگيياسى اعىلشىن تٸلٸندە جارىق كٶردٸ ەرٸ سٸزدەردٸڭ كٸتاپتارىڭىز موڭعول تٸلٸنە اۋدارىلىپتى. قازاق ەدەبيەتٸنەن باسقا ەلدەن كەلگەن قالامگەرلەر قانشالىقتى xاباردار ەكەن? ال اۋدارماعا اقىن-جازۋشىلار تاراپىنان قانداي پٸكٸر ايتىلىپ جاتىر?

- شىنىن ايتساق, قازٸرگٸ زامانعى شەتەلدٸك اقىندار ولجاستان باسقا قازاق اقىنىن بٸلٸپ جاتقان جوق. ال موڭعولييا وقىرماندارى اباي مەن مۇقاعاليدىڭ, ولجاستىڭ, مۇحتار شاحانوۆتىڭ, سەرٸك اقسۇڭقارۇلىنىڭ, قاسىمحان بەگمانوۆتىڭ جەنە مەنٸڭ شىعارماشىلىعىممەن جٷكەل حامايدىڭ اۋدارماسى ارقىلى تانىستى. اشىلۋىندا سٶز سٶيلەپ, جىر كەشٸندە ٶلەڭ وقىعانىمنان كەيٸن وسىدان ٷش جىل بۇرىن ۇلانباتىردان شىققان «كيٸز كٸتابىمدى» ٸزدەۋشٸلەر, ٶزٸمنەن كەلٸپ سۇراپ الۋشىلار كٶبەيدٸ. كٶلەمٸ شاعىن كٸتاپشادان وتىز شاقتىسىن اپارىپ ەدٸم, موڭعول اقىندارى مەن وقىرماندارى قوناق ٷيگە ٸزدەپ كەلٸسٸپ, پىشاق ٷستٸنەن ٷلەستٸرگەندەي الىپ كەتٸستٸ, ەلدەنەشە سۇحبات الدى.

اۋدارمالارعا قانداي باعا بەرٸلگەنٸن اقىندارىمىزدىڭ الىپ قايتقان جٷلدەلەرٸنەن دە بايقاۋعا بولاتىن شىعار. ماعان ەلەمدٸك اكادەمييانىڭ التىن مەدالٸ بۇيىرعاندا قاسىمحان بەگمانوۆ گۋمانيتارييا دوكتورى اتاندى, قازىبەك يسا بار, باسقالارىمىز ەلەمدٸك اكادەمييانىڭ اكادەميك مٷشەسٸ اتاندىق وعان قوسا جٷكەل حاماي تايۆان ەلٸنٸڭ «التىن تىرنا» جٷلدەسٸنە, عالىم قاليبەك موڭعولييا جازۋشىلار وداعىنىڭ «التىن قالام» جٷلدەسٸنە يە بولدى.

بايىت قابانۇلى, اقىن: بۇل شارانى ٶتكٸزۋ ارقىلى مونعولييا ٶز ەدەبيەتٸن ناسيحاتتاپ جاتىر

-بايىت اعا, تامىزدىڭ بەل ورتاسىندا باستالىپ 6 كٷنگە سوزىلعان پوەزييا كونگرەسٸ قالاي ٶتتٸ?

- يە, ەلەمنٸڭ 30-40 تان استام ەلدەن كەلٸپ ات باسىن موڭعوليياعا تٸرەگەن ٷش جٷزدەي اقىن, وعان موڭعولييانىڭ ەكٸ جٷزگە تارتا ٶز اقىندارى قوسىلىپ موڭعولييا ەلٸنٸڭ ٷكٸمەت ٷيٸ عيماراتىندا ۇلى جيىننىڭ اشىلۋ سالتاناتىن جاساپ مەسليحاتىن باستاعان. سودان رەسمي جۇمىسى التى كٷنگە جالعاسىپ جۇمىسىن اياقتادى. بٸراق ول جيىننىڭ ارتى قازٸرگە دەيٸن جالعاسىپ جاتىر. ۇيىمداستىرۋ جاعىنان كەتكەن ازداعان قاتەلٸك كەمشٸلٸكتەرٸن ايتپاساق, بۇل ۇلى جيىن نەگٸزٸ ايتار جوق جاقسى ٶتتٸ. موڭعول ەلٸنٸڭ ەلباسىنان باستاپ, قاراپايىم وقىرمان حالقىنا دەيٸن بۇعان مەن بەرٸپ, اسا ٷلكەن ٸلتيپات كٶرسەتتٸ. بارشا ەلەم اقىندارىمەن جالعاستىرىپ, موڭعول ەدەبيەتٸن ناسيحاتتادى. ول ناسيحاتتاۋدىڭ ٸشٸندە موڭعول ەديەبيەتٸن ەلەم ەلدەرٸنٸڭ تٸلٸنە اۋدارۋ, ونى تانىتۋ, اقىن-جازۋشىلارىن ناسيحاتتاۋ... دەگەن سەكٸلدٸ كٶپتەگەن ٸس-شارالاردى اتقاردى. بۇل قۇرىلتايدى موڭعولدار وسىدان سەگٸز جىل بۇرىن ٶز ەلٸندە ٶتكٸزگەن, مىناۋ ەكٸنشٸ رەت ٶتكٸزۋٸ. كونگرەستٸڭ سوڭعى كٷنٸ كەلەسٸ جيىندى قايدا ٶتكٸزەمٸز دەگەن مەسەلەنٸ سٶيلەسٸپ ٶز ەلٸندە ٶتكٸزۋگە پٸكٸر بٸلدٸرگەن قىتاي, قازاقستان, ت.ب. دەگەن ەلدەردەن داۋىسقا سالىپ, كەلەر جىلعى كەزەكتٸ كونگرەسس قىتايدا ٶتەتٸن بولىپ شەشٸلدٸ.

- بٸزدٸڭ ەلدٸڭ اتىنان بارعان قالامگەرلەر دەلەگاتسيياسىنىڭ ٸشٸندە ۇلىقبەك ەسدەۋلەت پەن قاسىمحان بەگمانوۆتىڭ كٸتاپتارى موڭعول تٸلٸنە اۋدارىلعان ەكەن. مونعول اقىندارىنىڭ بۇل تۋرالى, جالپى قازاق پوەزيياسى تۋرالى پٸكٸرٸ قانداي?

- سولاي ۇلىقبەك ەسدەۋلەت پەن قاسىمحان بەگمانوۆ اعالاردىڭ ٶلەڭدەرٸ مونعول تٸلٸنە اۋدارىلىپ, كٸتاپ بولىپ باسىلعان. ول كٸتاپتارعا دەگەن موڭعول وقىرمانداردارىنىڭ پٸكٸرٸ جامان ەمەس. بۇل تۋىندىلار تۋرالى كەلەشەكتە ەدەبيەت تانۋشىلاردىڭ پٸكٸرٸ دە جارىققا شىعاتىن بولۋ كەرەك.

- موڭعوليياداعى قازاق ديوسپارالارىنىڭ اتىنان ٶزٸڭٸز قاتىستىڭىز عوي. ٶزگە ەلدەن كەلگەن قالامگەرلەر سٸزگە قانداي ەسەر قالدىردى?

- يە بۇل جيىنعا مەن دە قاتىستىم ەرينە. مۇنداعى ايتا كەتەرلٸك بٸر ەرەكشەلٸك - كٶپ ەلدەن كەلگەن اقىندار بٸر-بٸرٸنٸڭ تٸلدەرٸن تٷسٸنبەگەنٸنە قاراماي بٸر-بٸرٸن ەش تٸلماشسىز تٷسٸنٸسٸپ جاتقاندا بولدى. بەينە كٶپ جىل بويى كەزدەسپەي كەتٸپ قايتا تابىسقان اعا-باۋىرلار تەرٸزدٸ ەرەكشە ىقىلاسپەن جولىقتى. سول پەيٸل كٶڭٸلمەن ەلەم اقىندارى بٸر-بٸرٸنٸڭ ٶلەڭٸن ەستٸپ, ٶز ٶز تٸلدەرٸنە اۋدارىپ تا جاتتى. بۇل ەندٸ ٶزگەشە سەزٸم عوي. ال قازاقستاننان كەلگەن اقىندارمەن وسى ۋاقىتتا بٸرگە بولىپ ەڭگٸمەلەسٸپ, كەڭەسٸپ ٶز شاما-شارقىمشا قۇرمەت كٶرسەتٸپ, كەشە تاڭەرتەڭ بٸشكەكتٸڭ ۇشاعىنا وتىرعىزىپ, قوش ايتىستىم.

ايجان تاباراك

ەدەبيەت پورتالى