...جەكەباتىردىڭ وقشاۋ تۇرعان دارالىعىنداي, جۇمباقتاستىڭ عاسىرلار سىرىن «جانىنا» جاسىرعان قۇپيياسىنداي, سەكسەن كٶلدٸڭ سەكسەن تٷرلٸ تولقىعان تولقىنىنداي, ارقانىڭ ساف اۋاسىنداي, تابيعاتتىڭ ٶزٸندەي تازا بٸر جىرلار بار. سايىن دالانىڭ كەڭدٸگٸندەي سان تٷرلٸ سەزٸمدٸ قۇيتتاي عانا جٷرەككە سىيعىزىپ, دەل وسى ٶمٸردەي كٶركەم ەتٸپ جاراتا بٸلگەن سول جىرلاردىڭ اۆتورى – مەرگەن توقسانباي.
«دارالىعى – دالادان, دانالىعى – اعادان» دارىعان اقىن بۋرابايدىڭ كٶككە ۇمسىنىپ, تاس بەتٸنە تٸك بٸتكەن قاراعايلارىنداي ٶمٸردٸڭ ٶزٸنە قاسقايا قاراپ تۇر. بۇل ەستە پاڭدىق ەمەس. تاريحتا قالعان سال-سەرٸلەرشە دەۋرەن كەشٸپ, ماڭدايىن كٷنگە, تاڭدايىن سامال جەلگە ٶپتٸرگەن بٸر بەينە. سەرتتٸ ھەم دەرتتٸ ەتكەنٸ – بابادان قالعان ۇلى مۇرا. سول مۇرا – ٶمٸرلٸك مۇراتى. سەنٸمدٸ سەرٸگٸ. كەنەنٸڭ جاۋعا سٸلتەگەن قىلىشىنداي ٶتكٸرلٸكپەن, ميزام كٶكتٸڭ العاشقى بٷرٸندەي نەزٸكتٸكپەن جازىلعان ەر تارماعىندا, جولىندا ٶمٸردٸڭ ٶزٸ بار, سٶزٸ بار. اقىن دەمەسكە بولمايدى. مويىنداۋ كەرەك. ...ول بۋرابايدىڭ بيٸگٸنەن قاسقايا ۇزاق قاراپ تۇرار بەلكٸم مىنا قۇمىرسقا-تٸرشٸلٸككە?! ال, تەرٸس اينالا سالعان سەتٸندە دٷيٸم جۇرتتىڭ نازارى وعان جالت بۇرىلاتىنى سٶزسٸز.
سايان ەسجان
كٶكتەم, كٶكتەم!
جٷرەگٸنە قىزداردىڭ سەزٸم ەككٸر,
كٶكتەم!
كٶكتەم, كەلسە ەكەن تەزٸرەك بٸر!
باققا بارىپ, باق تاۋىپ, باس اينالىپ,
تاڭعى عاشىق بولۋدىڭ كەزٸ كەپ تۇر!
كٶكتەم!
كٶكتەم, جەتسە ەكەن الىپ-ۇشىپ,
تابىسار ەك ەكەۋمٸز ساعىنىسىپ!
اق كٶرپەسٸن ىسىرعان قارا جەردەي,
تٶسەگٸندە قىز جاتار جانىپ-ىسىپ!
كٶكتەم!
كٶكتەم, كەلسەڭشٸ كٶكشەگە بۇل,
سەنٸ ساعىنعانىمدى ەسكەرە جٷر!
باسىما بارماقتاي باق بۇيىرتا ما,
باسىمنان بايانسىز بوپ كٶشكەن ٶمٸر?!
كٶكتەم, كٶكتەم, كەلە عوي, اينالايىن,
سەنسٸز جەردە كٶڭٸلگە قايعى الايىن.
اق قايىڭ قىز ارقادا بٷرشٸك اتسا,
اق سامال بوپ, اقىرىن ايمالايىن!
كٶكتەم, كٶكتەم, قاي جاقتان كەلەدٸ ەكەن,
ٶلەڭ ەتەم مەن سەنٸ, ٶلەڭ ەتەم!
ەلدٸڭ بەرٸن ٶزٸنە عاشىق قىلعان,
سەن نە قىلعان, شٸركٸن-اي, كەرەمەت ەڭ!
كٶكتەم,
كٶكتەم, كەلەسٸڭ قاشان ماعان?
ساعىنىش بار كەۋدەمدە باسا الماعان.
سالقىن, سۋىق, ىزعارلى سٶزدەن قۇتقار,
مەن قانشا جانتالاسىپ, قاشا الماعان...
كٶكتەم,
كٶكتەم, قار بەتٸن سەكپٸل ەتٸپ,
قاناتىمەن قۇستاردىڭ جەت دٷر ەتٸپ.
كٷتەم, كٷتەم, كەلەدٸ, سەل شىداسام,
...ەلدە مەنٸڭ كٶكتەمٸم كەتتٸ مە ٶتٸپ?!.
ەكەۋمٸز
ەكەۋمٸز:
كٶشەدە كەزدەسپەدٸك, كافەدە وتىرمادىق,
ەن بولىپ ايتىلمادىق, جىر بولىپ وقىلمادىق.
باقتاردا قىدىرمادىق, قالادا قاڭعىرمادىق,
لاۋلاتىپ كەش باتىرماي, اتقان جوق تاڭ نۇرلانىپ.
تەپپەدٸك التىباقان, مٸنبەدٸك قايىققا دا,
سەن جايلى جازعام دا جوق كٷندەلٸك, ايىپتاما!
قولىڭنان ۇستاعام جوق, سٷيگەم جوق ەرٸنٸڭنەن,
سەن تٸپتٸ ويلامايسىڭ, بٸلەمٸن, مەنٸ مٷلدەم.
سەن مەنٸ كٷتكەن جوقسىڭ, سەن ماعان «كەل» دەمەدٸڭ,
مٶپ-مٶلدٸر ماحابباتقا قۇمارتىپ, شٶلدەمەدٸڭ.
ۆوكزالدا كٷتكەم دە جوق, شىعارىپ سالمادىم دا,
ٷيگە دە شاقىرعام جوق, وڭاشا قالعانىمدا...
ارمانداپ بولاشاقتى, جوسپار دا قۇرىسپادىق,
بٸرٸمٸز بٸرٸمٸزدٸ قىزعانىپ ۇرىسپادىق.
ەكەۋمٸز ٷيلەنبەدٸك, بالالى بولمادىق تا,
ول جايلى كٶرگەن جوقپىز ويلانىپ, تولعانىپ تا...
سەن مەنٸ ساعىنبادىڭ, مەن سەنٸ اڭسامادىم,
وسىلاي ٶمٸر سٷردٸك قانشا جىل, قانشاما كٷن?!
جايقالسىن جانىمىزدىڭ مەۋەلٸ بەيتەرەگٸ,
وسىنىڭ بەرٸن ەندٸ ٶزگەرتسەك قايتەر ەدٸ?!
ەكەۋمٸز!
سەن كەرەكسٸڭ
ماعان بٷگٸن سەن كەرەكسٸڭ... ەرتەڭ دە!
ٶمٸرٸمدٸ كٷلكٸڭمەنەن كٶركەمدە!
قۇستار سايراپ قونۋى ٷشٸن كٶلٸمە,
گٷلدەر جايناپ ٶنۋٸ ٷشٸن ٶلكەمدە!
ماعان بٷگٸن سەن كەرەكسٸڭ, جارىعىم,
شاڭىراعىمدا شاتتىق كٷيٸن شەرتەرگە!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, تٷسٸنشٸ,
جٷرەگٸڭنٸڭ كٸلتٸ قايدا? ۇسىنشى!
سەن كەرەكسٸڭ, سەن كەرەكسٸڭ – بٸرٸنشٸ,
ساعان تارتقان قىزدار كەرەك – ەكٸنشٸ,
ماعان تارتقان ۇلدار كەرەك – ٷشٸنشٸ!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, كەرەكسٸڭ!
تەڭٸر بەرگەن باقىتىما سەبەپشٸم.
جاتىرىڭنان باتىر بولىپ تۋادى,
جارتى ەلەمدٸ تاڭقالدىرار كٶمەكشٸم!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, ٸشٸمدە,
الاي-تٷلەي داۋىل تۇرماس ٷشٸن دە.
جالعىزدىقتى سەزبەۋ ٷشٸن ٶڭٸمدە,
جاردان قۇلاپ ٶلمەۋ ٷشٸن تٷسٸمدە!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, ەكٸ ەلدٸ
قۇدا قىلىپ, قۋانتۋعا ەكەمدٸ.
قوس اققۋداي اجىراسپاس ادال بوپ,
قوس دٷنيەدە بۇزباۋ ٷشٸن نەكەمدٸ!
سەن كەرەكسٸڭ, سەنسٸز ٶمٸر ماعان – مۇڭ!
جارىعىسىڭ مەندٸك تٷنەك عالامنىڭ!
سەن كەرەكسٸڭ ٶتەۋ ٷشٸن اق سٷتٸن,
العىسىن اپ انامنىڭ!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ! ال, تىڭدا!
سەل ەركەلەۋ, سەل بۇزىقتاۋ قالپىڭدا!
جان دٷنيەمنٸڭ باق, بايلىعى ٶزٸڭسٸڭ,
ايىرباستاماس التىنعا!!!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ! قانشاما,
قىزدىڭ جاسى مەنٸڭ ٷشٸن تامسا دا!
سەن كەرەكسٸڭ! سەن كەرەكسٸڭ, جارىعىم,
باسقا دٷنيە كەرەكسٸز بوپ قالسا دا!!!
***
ۇپ-ۇزاق تٷن ٶتتٸ-اۋ, قامىعىپ.
قىپ-قىسقا سارعايعان تاڭ – ٷمٸت.
شوپ-شولاق تٷسٸمنٸڭ يەسٸ
ٶزٸڭدٸ,
وپ-وڭاي ۇمىتپاي, ساعىنىپ,
تام-تۇمداپ سابىردان ارىلىپ,
اپ-اۋىر بٸر ويعا مالىنىپ.
شاپ-شاعىن بٶلمەمە سىيا الماي,
ٷپ-ٷلكەن ەلەمنەن سەنٸ ٸزدەپ,
سابىلىپ...
جاپ-جارىق جالعاندى تٷرلەنتٸپ,
جاپ-جاسىل باعىمدى بٷرلەتٸپ.
كٶكپەڭبەك كٶكتەمگٸ جۋساننىڭ,
جەپ-جەڭٸل جۇپارىن ٷرلەتٸپ.
تاپ-تازا كٶڭٸلمەن – ۇدايى جاس,
بٸپ-بيٸك ەڭسەم بار – مۇڭايماس!
ەس-تٷسسٸز جٷرەگٸم
سەزٸمگە
شٸپ-شيكٸ ماس بٷگٸن, ۋداي ماس.
تۇپ-تۇلدىر تٶزٸمسٸز قالىپ مەن,
دەپ-دەل سول ەلگەزەك قالىپپەن.
تۇپ-تۋرا جانىڭا جەتسەم عوي,
جىپ-جىلدام! جارىسىپ جارىقپەن!
قىم-قيعاش جولداردان بٷكٸل كٶپ,
امان-ساۋ جەتكەنگە شٷكٸر دەپ.
جۇپ-جۇقا كٶيلەكتٸڭ استىندا,
نەپ-نەزٸك جٷرەگٸڭ لٷپٸلدەپ.
تۇپ-تۇنىق جٷزٸڭنەن اي كٶرٸپ,
جاپ-جارقىن كٷلكٸڭدە قايعى ٶلٸپ.
سۇپ-سۋىق تاعدىرىم توڭدىرسا,
ىپ-ىستىق قۇشاعىڭ جاي كەلٸپ.
قاپ-قالىڭ شاشىڭدى تارقاتىپ,
قىپ-قىزىل ەرٸنٸڭنەن بال تاتىپ.
قاپ-قارا تٷن ٶتٸپ قوينىڭدا,
اپپاق بوپ قاسىڭدا تاڭ دا اتىپ.
تەپ-تەتتٸ قىلىعىڭ ۇناپ قاپ,
مٶپ-مٶلدٸر كٶزٸڭە قۇلاپ قاپ.
جاپ-جاقىن جٷرگەندە قۋانسام,
اپ-الىس كەتكەندە جىلاپ قاپ.
* * *
اقپاننىڭ كٸرلەگەن قارىنداي,
كٷنەھار پەندەنٸڭ جانىنداي.
قاپ-قارا بۇيرا تٷتٸندەي,
قاراكٶك جالىنداي!
ماقساتسىز, مۇراتسىز ادامداي,
قايىرسىز, ساۋاپسىز قادامداي.
اۋىر سٶز جازىلعان پاراقتاي,
سيياسى تاۋسىلعان قالامداي.
ەمدەۋگە بولمايتىن جاراداي,
ۋلانعان, ٶرتەنگەن دالاداي.
قوقىسقا تولى كٸر كٶشەدەي,
جىن جايلاپ العان سۇر قالاداي.
قايرىلىپ كەلمەيتٸن كٶكتەمدەي,
ٶزگەرتە المايتىن ٶتكەندەي.
كٸسٸدەي بەيمارال كٷن كەشكەن –
ەشكٸمدٸ شىن سٷيمەي, جەك كٶرمەي...
وسىلاي بولعانىم ٷشٸن مەن,
كٸنەلٸ شىعارمىن? ٸشٸمنەن
ٶزگەرتە المادىم ٶزٸمدٸ, سٶزٸمدٸ...
رەنجٸگەن شىعارسىز?! تٷسٸنەم!..
نٷكتە
«كەرەك ەمەس ماعان ەشكٸم!»
سەنٸڭ حاتىڭ.
كەرەك ەمەس ماعان ەشكٸم!
ٶزٸم دە سول... كەرەكسٸزبٸن.
ەرتەگٸمٸز سەل كٶڭٸلسٸز
اياقتالدى دەمەك بٸزدٸڭ.
سۋىعىن-اي قارا كەشتٸڭ,
سالقىنىن-اي سٶزدەرٸڭنٸڭ.
تٷك ەتپەيدٸ! مەن ارقانىڭ
ايازىنا تٶزگەن ۇلمىن!
قاراعايعا قاراپ ٶستٸم –
ٶڭٸن بەرمەس قىسى-جازى!
تەك جٷرەگٸم اۋىر-اۋىر
كەي سٶزدەردەن ۇشىنادى...
توزىپ بٸتكەن تاعا ەمەسپٸن!
جۇقارعانمەن جٷيكەم ازداپ.
مۇز بوپ سۋىپ جەك كٶرەالمان!
سەبەبٸ, مەن سٷيگەم – مازداپ!
بەرٸن ۇقتىم, بالا ەمەسپٸن!
بٸلەم, بەرٸ بٸتتٸ وسىمەن.
سەن باستاعان بۇل ٶلەڭنٸڭ,
قويا سالام نٷكتەسٸن مەن!
* * *
ساعان باراتىن جول جوق قوي ەندٸ, جول جوق قوي,
قايتەيٸن, جانىم, ەرنٸڭە سەنٸڭ شٶلدەتتٸ وي.
بۇل ٶمٸر دەگەن ويىن ەمەس قوي, بوتام-اي,
بەرٸن باسىنان باستاي سالاتىن وپ-وڭاي!
بەرٸن باسىنان باستاي المايمىز, نە ەتەمٸز?
قاي جەردەن كەتتٸ, بٸلمەيمٸن, بٸزدٸڭ قاتەمٸز?
ٶكٸنٸپ قالدىم, وپىنىپ قالدىم مەن نەگە?
جالعىز ۇلىڭمەن وتىرىپ قالدىڭ سەن نەگە?
جىلايسىڭ جالعىز سۋىق تٶسەككە قۇلاپ كەپ,
جالعىز ۇلىڭا «تەك جالعىز قىزدى ۇنات»,-دەپ,
اقىل ايتارسىڭ, «جىلاتپاسىن دەپ باسقانى,
بٸر قىزدى سٷيٸپ ۇناتپاسىن دەپ باسقانى...»
ەكەسٸ ونىڭ ۇناتىپ ەدٸ تاستادى,
ەكەسٸ ونىڭ جىلاتىپ سەنٸ تاستادى...
جانىڭ اشىماي شىدارسىڭ قالاي مۇندايعا?
باعىڭ اشىلماي... ە, بۇدان اۋىر مۇڭ قايدا?!
ەركە قىز ەدٸڭ كٶتەرمەدٸ مە نازىڭدى,
ساعىنىپ جٷرسٸڭ كٶكتەمدەرٸڭدٸ, جازىڭدى.
مۇڭايىپ جٷرسٸڭ ٶتكەنٸڭدٸ ٶمٸر قايتارماي,
قينالىپ جٷرمٸن جۇباتار تٷك تە ايتا الماي...
ٷش تٷن بولدى...
ٷش تٷن بولدى –
قۇلاپ بارا جاتامىن,
بيٸكتەن.
قۋراپ بارا جاتامىن,
كٷيٸكتەن.
ٶلٸپ بارا جاتامىن,
ساۋ قالماي!
شٶگٸپ بارا جاتامىن,
تاۋلارداي!
ەلدەكٸمنەن قاشامىن,
كٷش سالىپ.
ەلدەكٸمگە جاتامىن,
ۇستالىپ...
قارىزدانىپ جاتامىن –
جۇرتىمداي.
باۋىزدالىپ جاتامىن –
جىلقىمداي!
ەش ايىرمام بولماي قاپ
قايىڭنان.
سارعايامىن, سور قايناپ –
ۋايىمنان.
قارا شاشىن جايىپ ساپ,
قايقاڭدار,
بۇراڭ بەلٸ مايىسقاق –
سايتاندار!
باستىرىلىپ, تٷرشٸگٸپ
شىعام دا,
تٸل ۇشىندا تۇنشىعىپ
دۇعام دا..!
بٸرەۋ كەلٸپ تەرگەيدٸ,
ٸسٸمدٸ.
وسىندايدا كٶر دەيدٸ,
كٷشٸڭدٸ.
ٷش تٷن تۋستە كٶرگەنٸم –
قىسىم-دى,
عازيز باسىم تٶردە ەدٸ –
تٷسٸردٸ.
...........................................
...........
ايتپاعانىم جٶن بە ەدٸ,
تٷسٸمدٸ?!
تەك سەنٸڭ جانارىڭ وقىسىن...
تەك سەنٸڭ جانارىڭ وقىسىن,
ەشكٸمگە كٶرسەتپە سەن ەندٸ.
كٶزٸڭنٸڭ ويناقى وتى ٷشٸن,
ٶمٸرگە كەلگەن ٶلەڭدٸ.
و, سەندٸك مويىلداي قاراشىق,
نۇرىنان ٶلەڭٸم گٷلدەسٸن.
ٶلەڭگە بٸر كٷلٸپ قاراشى,
مۇڭايىپ قالىپ ول جٷرمەسٸن!
بٷگٸنگٸ جٷرەكپەن جازعانعا,
يە, ەرتەڭ جانارىڭ يە عوي.
ٶلەڭگە سەبيدەي مەز بول دا,
كٶزٸڭمەن سٷيە عوي, سٷيە عوي!
ەشكٸمگە وقىما داۋىستاپ,
جۇرت جاتتاپ الماسىن جيىلىپ.
كەتكەندە ارامىز الىستاپ,
وڭاشا وقىرسىڭ, جىميىپ.
سەن ونى جاسىرشى.
سالساڭ دا
تٷپسٸز كٶزٸڭنٸڭ تٷبٸنە.
ە, مەيلٸ جاتتاپ الساڭ دا,
بٸر وقىپ شىعا سال كٷنٸنە!
سٷيسٸنٸپ, سٷيٸنٸپ وقىشى,
كٶزٸڭنٸڭ نۇرىنا بٶلەندٸر.
كٶزٸڭنٸڭ ويناقى وتى ٷشٸن,
ٶمٸرگە كەلگەن ٶلەڭ بۇل.
قۇربىڭ دا وقىماي,
وقىماي جٸگٸتٸڭ,
كٸشكەنتاي قۇپييا بوپ قالسىن.
و, سوسىن عاشىق بوپ... كٷنٸ-تٷن,
و, بەلكٸم سەن مەنٸ جوقتارسىڭ?
وسىلاي مەن ازداپ مۇڭايدىم,
جٷرەككە شوق تٷسٸپ جاڭا بٸر.
مەن سەنسٸز ٶمٸرگە شىدايمىن,
ٶلەڭگە كٶز قىرىن سالا جٷر.
ٸشٸنە بٸر تامشى تٷن قۇيىپ,
شابىتپەن جاراتقان اللا شىن.
مٶپ-مٶلدٸر, تۇپ-تۇنىق, تۇڭعيىق,
كٶزٸڭدٸ
ٶلەڭٸم ساعىنىپ قالماسىن!
ٸڭكەرٸم
«كەلشٸ», – دەپ شاقىرمادىڭ,
كٶرگٸڭ دە كەلمەگەن شىعار?
مەن سالعان جارانىڭ اقىر بەرٸن,
باسقا جان ەمدەگەن شىعار?!
«مەن سەنٸ ساعىندىم», – دەپ ەم,
جٷرەگٸڭ سەنبەگەن شىعار?
جەتٸم دە جالعىز جانىم – مۇڭدى ٶلەڭ,
سٷيگەن سوڭ – ٶلمەگەن شىعار...
سٷيمەسە, ٶمٸر دە ٶلٸمدەي,
سٷيگەنٸم – ەڭ ەيبەت باقىت.
دٸرٸلدەپ ەرٸندەرٸڭدەي,
تولقيمىن سەنٸ ويلاپ جاتىپ.
قۇمارلىق ٶكٸندٸرە مە?
بارعىم كەپ كٸمدەرگە تاعى?
مەن جالعىز وتىرمىن, مٸنە,
جۇبىمەن جٷرگەندە بەرٸ.
ٸزدەۋمەن, بٸلمەيمٸن, كٸمدٸ,
قاڭعىرىپ قالادا مىنا.
كٶڭٸلٸم كٷندەي تۇتىلدى,
قول جەتپەي قالاعانىما.
ٷيٸمە كەش كەلەم جٷرٸپ,
كەزٸكپەي الدان ارمانىم.
جٷرەكتە – ٶشپەگەن ٷمٸت,
باسىمدا – جانباعان باعىم.
ٸڭكەرٸم,
جالعىزدىق جاستانىپ تاعى,
جٷرگەنٸم جاراماس ولاي.
ەدەمٸ باستالىپ بەرٸ,
اياقسىز قالا ما سولاي?!
قايتارام بال شاقتى قالاي?
قاجىتتى تىم الىس كەزٸڭ...
اڭساتتى-اۋ, اڭساتتى تالاي,
«كەل» دەگەن بٸر اۋىز سٶزٸڭ!
جاۋاپ
«جۇماتايىم سٸز مەنٸڭ...»
ونىڭ حاتىنان.
بٸلەمٸن بəرٸن, جارىعىم,
سەزەمٸن بəرٸن...
مەنٸڭ دە بٷگٸن جانىم – مۇڭ,
ٶزەگٸم – جالىن.
تەرەزەمدە مۇز قاتىپ تۇر,
جاسىمداي بولىپ,
ٶزٸڭسٸز ٶتكەن ۋاقىت بۇل –
عاسىرداي بولىپ.
كٶتەرتپەي قويدى ەڭسەنٸ
قالىڭ تۇمان – مۇڭ...
ساعىنىپ قالدىم مەن سەنٸ,
ساعىندىم, جانىم!
ايتقىم كەپ ساعان... سٶزٸم كٶپ,
ايتا الماي جٷرگەن.
ٶزٸڭ كەتكەلٸ كٶزٸمدە وت,
بايقالماي مٷلدەم...
جانىمنىڭ جايلاۋ تٶرٸ اناۋ –
ىزعار ٶپكەندەي.
كٶڭلٸمنٸڭ ايدىن كٶلٸ اناۋ –
قۇستار كەتكەندەي.
ەسكە الىپ سول بٸر مٶپ-مٶلدٸر
تٷستەي شاقتاردى.
قايتا وقىپ تٷنٸم ٶتتٸ əربٸر
حۇسنيحاتتاردى.
جانىما سايا جوق سەنسٸز,
داۋىل əر كٷنٸم.
جٷرەگٸم قالىپ كٶكتەمسٸز,
اۋىرار بٷگٸن.
ويىما قانشا ورالىپ,
ەركەلەتكەنٸم...
ٶكٸنتتٸ قانشا – ول انىق,
ٶكپەلەتكەنٸم...
بٸر جٷرگەن كەزدٸڭ كۋəسٸ,
فوتولاردى ٶزٸم,
جٷز رەت كٶردٸم راسى,
بوتالاپ كٶزٸم.
بٸلتەلٸ شامداي ٷمٸتتٸ,
ٶشٸرگٸم كەلمەي.
قاپ-قارا قاپاس كٷدٸكتٸ,
كەشٸردٸم تٷندەي.
الاعايلى شاق ٶتكەرٸپ,
بۇلاعايلى شاق.
لəيلəسٸز جٷرمٸن وتقا ەنٸپ,
جۇماتاي قۇساپ.
قىز مونولوگى
(ماعان عاشىق قىزدىڭ اتىنان)
اعاجان!
مەن سٸزدٸڭ ٶلەڭٸڭٸزگە ەمەس,
ٶمٸرٸڭٸزگە ەنگٸم كەلەدٸ.
اتار تاڭدى بٸرگە كٶرەرٸمٸزگە,
سەنگٸم كەلەدٸ, اعاجان!
سٷيەمٸن دەۋگە دەتٸم جەتپەيدٸ,
سول ٷشٸن,
جانارىمدى وقىپ, جٷرەگٸمدٸ تىڭداڭىزشى!
ٶتٸنەم, اياساڭىز ەگەر مەنٸ شىن,
تٷك سەزبەيتٸندەي بوپ تۇرماڭىزشى!
اعاجان!
سٶزٸڭٸز, كٶزٸڭٸز, ٶزٸڭٸز سالقىنسىز.
مەنٸ جاۋراتىپ,
جىلاتا بەرەسٸز سٸز نەگە?
بٸلەسٸز بە,
سٸزگە ۇقساعاسىن,
عاشىق بوپ الدىم كٷزگە دە.
اعاجان,
مەن سٸزدٸ ساعىنىپ جٷرمٸن...
كٷتۋمەن جٷرمٸن, پايداسىز.
مەن جالعىز مۇڭعا مالىنىپ جٷرمٸن,
سٸز كٸممەن جٷرسٸز??? قايداسىز?!
سٸزگە حات جازىپ جٸبەرسەم بە ەكەن?
(وقىمايسىز عوي بەرٸبٸر!)
تۋف, سٶز تاپپاي وسى مٷدٸرسەم بە ەكەن?!
كەزدەسەيٸكشٸ تاعى بٸر...
اعاجان,
ٶتكەندەگٸدەي, كٶكتەمدەگٸدەي,
مەيلٸ, ٷندەمەي تۇرساق تا.
تٶبەم بٸر كٶككە جەتكەندەگٸدەي
قۋانايىن!
تٷسٸڭٸزگە كٸرٸپ, رۇقسات پا?!
Əن ايتىپ بەرشٸ...
Əن ايتىپ بەرشٸ ماعان,
جان ٷنسٸز جىلاسىن دا,
جٷرەگٸم ەلجٸرەسٸن.
شارشادىم... ۇعاسىڭ با?!
ايتايىن ەندٸ نەسٸن?!.
Əن ايتىپ بەرشٸ ماعان,
شىعارىپ بىت-شىتىمدى,
قوزعايتىن ٸشكٸ دەرتتٸ.
كٷلە الماي جۇرت سىقىلدى,
و, قانداي كٷش جٷدەتتٸ?!
Əن ايتىپ بەرشٸ ماعان,
داۋىسى مىڭ قۇبىلعان,
گيتاراڭ قايدا قالدى?!
Əن سالشى, مۇڭلى بٸر əن,
جاڭعىرتىپ اينالاڭدى!
Əن ايتىپ بەرشٸ ماعان...
جٸگەرٸم جاسىپ تۇر ما?
جٷرەگٸم سولدى ما شىن?
بٸلمەيمٸن, عاشىقپىن با?
و, بəلكٸم, سەن بٸلەسٸڭ?!
Əن ايتىپ بەرشٸ ماعان,
باسىلسىن قۇمارلىعىم,
قانباعان تۋعالى بۇل.
ايتار كەش شىعار بٷگٸن,
ماحاببات تۋرالى بٸر?!.
Əن ايتىپ بەرشٸ, جانىم,
كەۋدەمە قىلىش سۇققان,
كەلگەندەي گٷلسٸز كٶكتەم...
قۇتقارشى تىنىشتىقتان,
شارشادىم ٷنسٸزدٸكتەن!
كەشٸرمە
ماعان دەگەن ساعىنىشتىڭ وتىمەن,
مەن سٷيەتٸن ەندٸ ايتىپ بەر, ٶتٸنەم,
گيتاراڭنىڭ پەرنەلەرٸن جىلاتىپ.
قوشتاساردا: «كەلەمٸن», – دەپ كەتٸپ ەم,
سونىم ٷشٸن – ٶكٸنەمٸن... ٶكٸنەم!
قالدىم كەشە باسقا قىزدى ۇناتىپ...
بەرٸنە مەن كٸنەلٸمٸن, كەشٸرمە!
جەك كٶرٸپ كەت, حاتتارىمدى ٶشٸر دە!
باسقا جٸگٸت جولىعادى شىن ادال.
عاشىق بولىپ الماتىنىڭ كەشٸنە,
بٸرگە جٷرگەن سەتتەر تٷسسە ەسٸڭە,
وڭاشادا جىلاپ الساڭ, جىلاپ ال.
ەندٸ مەنٸ ۇمىتا سال, اقىلدىم,
مەن وسىنداي «يتتٸگٸ» كٶپ اقىنمىن,
جان جىلاتىپ, جٷرەگٸڭدٸ جٷدەتكەن.
باسىڭدى دا بەكەر سەنٸڭ قاتىردىم...
ساعان تاعى ٶلەڭ جازىپ جاتىرمىن,
ساعان ەندٸ عاشىق ەمەس جٷرەكپەن...
جٷرەگٸڭدە ساعىنىشىڭ بٷر اتىپ,
تٸلەگٸڭ دە بٸر مەيٸرٸم سۇراتىپ,
جالىنىشتى جانارلارىڭ مٶلدٸرەپ,
ارمانىڭدى الاتاۋدان قۇلاتىپ,
گيتاراڭنىڭ پەرنەلەرٸن جىلاتىپ,
مەن سٷيەتٸن ەندٸ ايتىپ بەر, سوڭعى رەت...
سوسىن حابارلاسپايىق!
ول تۋرالى سوڭعى ٶلەڭ...
ول:
«– ەشقايدا كەتپەيمٸن»,– دەپ ۋەدە ەتكەن.
سوعان سەنگەم, اڭعال, اڭقاۋ ەدەتپەن.
سٶزدەن – جىلۋ, كٶزدەن – مەيٸر دەمەتكەم,
ٷمٸتتەرٸم الدامشى ەكەن, قاپ, ەتتەڭ!
ول:
«– ەشقاشان كەتپەيمٸن»,– دەپ سەرت ەتكەن,
نازىمەنەن كٷيدٸرتكەن, قىلىعىمەن ٶرتەتكەن,
اناسىنان اينالايىن ەركە ەتكەن.
جانارىنان جانىن كٶرٸپ – مٶلت ەتكەن,
جولىققاندا جاس جٷرەگٸم سەلك ەتكەن.
ەح, كەتٸپ قالدى-اي... ەرتە ەتتەڭ!
ول:
«– ەشكٸمگە كەتپەيمٸن»,– دەپ كٷلگەندە,
قۋانىم ەم! مۇڭىم تارقاپ بٸر دەمدە.
ٶلەڭ بولدى مەن شابىتسىز جٷرگەندە,
ٶزٸ بولدى باعا جەتپەس جٷلدەم دە!
ەندٸ قايتتىم? كەتٸپ قالدى مٷلدەمگە!
ول ەشقاشان كەلمەيدٸ ەندٸ, كەلمەسٸن!
قينالامىن, قىنجىلامىن مەن نەسٸن?!
سەنٸمٸمدٸ, سەزٸمٸمدٸ كٶمگەسٸن,
انىق بولدى ەندٸ ەشكٸمدٸ سٷيمەسٸم,
ەندٸ ەشكٸمگە سەنبەسٸم!
جالعىز ارشا
«قارقارالى باسىندا جالعىز ارشا...»
بٸرجان سال.
جار باسىنا جالعىز بٸتكەن ارشامىن,
جالعىزدىقپەن جىلجىپ ٶتتٸ قانشا كٷن?!
جەل جۇلمالاپ جٷرەك – جاپىراقتارىمدى,
توز-توز بولدىم... ارسا-ارسا, ارسامىن!
باستان اۋىپ كەتتٸ بٸلەم بال شاعىم?
ٶلەڭٸمدە كٶڭٸلسٸزدەۋ بار سارىن.
جانارىڭنىڭ جان تەبٸرەنتەر جارقىلىن,
نەگە ەكەنٸ قايتا-قايتا اڭسادىم?..
تاس تٶبەمنەن بوراپ جاتىر قارشا مۇڭ,
تاعدىرى وسى – جارعا بٸتكەن ارشانىڭ!
جانى جازداي جادىراعان جان قايدا?
مەن سول جايلى ايتا-ايتا شارشادىم...
مەرگەن كٶشەربايۇلى توقسانباي بۇرىنعى كٶكشەتاۋ وبلىسى, ەڭبەكشٸلدەر اۋدانى, كازگورودوك (ەسكٸشە اتاۋى جانعۇس-توقسانباي) اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن.
«اسسالاۋماعالەيكٷم», «نوستالگييا», «مەن بٸرەۋدٸ ساعىنامىن...»اتتى كٸتاپتاردىڭ اۆتورى.
كٶكتەم, كٶكتەم!
جٷرەگٸنە قىزداردىڭ سەزٸم ەككٸر,
كٶكتەم!
كٶكتەم, كەلسە ەكەن تەزٸرەك بٸر!
باققا بارىپ, باق تاۋىپ, باس اينالىپ,
تاڭعى عاشىق بولۋدىڭ كەزٸ كەپ تۇر!
كٶكتەم!
كٶكتەم, جەتسە ەكەن الىپ-ۇشىپ,
تابىسار ەك ەكەۋمٸز ساعىنىسىپ!
اق كٶرپەسٸن ىسىرعان قارا جەردەي,
تٶسەگٸندە قىز جاتار جانىپ-ىسىپ!
كٶكتەم!
كٶكتەم, كەلسەڭشٸ كٶكشەگە بۇل,
سەنٸ ساعىنعانىمدى ەسكەرە جٷر!
باسىما بارماقتاي باق بۇيىرتا ما,
باسىمنان بايانسىز بوپ كٶشكەن ٶمٸر?!
كٶكتەم, كٶكتەم, كەلە عوي, اينالايىن,
سەنسٸز جەردە كٶڭٸلگە قايعى الايىن.
اق قايىڭ قىز ارقادا بٷرشٸك اتسا,
اق سامال بوپ, اقىرىن ايمالايىن!
كٶكتەم, كٶكتەم, قاي جاقتان كەلەدٸ ەكەن,
ٶلەڭ ەتەم مەن سەنٸ, ٶلەڭ ەتەم!
ەلدٸڭ بەرٸن ٶزٸنە عاشىق قىلعان,
سەن نە قىلعان, شٸركٸن-اي, كەرەمەت ەڭ!
كٶكتەم,
كٶكتەم, كەلەسٸڭ قاشان ماعان?
ساعىنىش بار كەۋدەمدە باسا الماعان.
سالقىن, سۋىق, ىزعارلى سٶزدەن قۇتقار,
مەن قانشا جانتالاسىپ, قاشا الماعان...
كٶكتەم,
كٶكتەم, قار بەتٸن سەكپٸل ەتٸپ,
قاناتىمەن قۇستاردىڭ جەت دٷر ەتٸپ.
كٷتەم, كٷتەم, كەلەدٸ, سەل شىداسام,
...ەلدە مەنٸڭ كٶكتەمٸم كەتتٸ مە ٶتٸپ?!. 
ەكەۋمٸز
ەكەۋمٸز:
كٶشەدە كەزدەسپەدٸك, كافەدە وتىرمادىق,
ەن بولىپ ايتىلمادىق, جىر بولىپ وقىلمادىق.
باقتاردا قىدىرمادىق, قالادا قاڭعىرمادىق,
لاۋلاتىپ كەش باتىرماي, اتقان جوق تاڭ نۇرلانىپ.
تەپپەدٸك التىباقان, مٸنبەدٸك قايىققا دا,
سەن جايلى جازعام دا جوق كٷندەلٸك, ايىپتاما!
قولىڭنان ۇستاعام جوق, سٷيگەم جوق ەرٸنٸڭنەن,
سەن تٸپتٸ ويلامايسىڭ, بٸلەمٸن, مەنٸ مٷلدەم.
سەن مەنٸ كٷتكەن جوقسىڭ, سەن ماعان «كەل» دەمەدٸڭ,
مٶپ-مٶلدٸر ماحابباتقا قۇمارتىپ, شٶلدەمەدٸڭ.
ۆوكزالدا كٷتكەم دە جوق, شىعارىپ سالمادىم دا,
ٷيگە دە شاقىرعام جوق, وڭاشا قالعانىمدا...
ارمانداپ بولاشاقتى, جوسپار دا قۇرىسپادىق,
بٸرٸمٸز بٸرٸمٸزدٸ قىزعانىپ ۇرىسپادىق.
ەكەۋمٸز ٷيلەنبەدٸك, بالالى بولمادىق تا,
ول جايلى كٶرگەن جوقپىز ويلانىپ, تولعانىپ تا...
سەن مەنٸ ساعىنبادىڭ, مەن سەنٸ اڭسامادىم,
وسىلاي ٶمٸر سٷردٸك قانشا جىل, قانشاما كٷن?!
جايقالسىن جانىمىزدىڭ مەۋەلٸ بەيتەرەگٸ,
وسىنىڭ بەرٸن ەندٸ ٶزگەرتسەك قايتەر ەدٸ?!
ەكەۋمٸز!
سەن كەرەكسٸڭ
ماعان بٷگٸن سەن كەرەكسٸڭ... ەرتەڭ دە!
ٶمٸرٸمدٸ كٷلكٸڭمەنەن كٶركەمدە!
قۇستار سايراپ قونۋى ٷشٸن كٶلٸمە,
گٷلدەر جايناپ ٶنۋٸ ٷشٸن ٶلكەمدە!
ماعان بٷگٸن سەن كەرەكسٸڭ, جارىعىم,
شاڭىراعىمدا شاتتىق كٷيٸن شەرتەرگە!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, تٷسٸنشٸ,
جٷرەگٸڭنٸڭ كٸلتٸ قايدا? ۇسىنشى!
سەن كەرەكسٸڭ, سەن كەرەكسٸڭ – بٸرٸنشٸ,
ساعان تارتقان قىزدار كەرەك – ەكٸنشٸ,
ماعان تارتقان ۇلدار كەرەك – ٷشٸنشٸ!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, كەرەكسٸڭ!
تەڭٸر بەرگەن باقىتىما سەبەپشٸم.
جاتىرىڭنان باتىر بولىپ تۋادى,
جارتى ەلەمدٸ تاڭقالدىرار كٶمەكشٸم!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, ٸشٸمدە,
الاي-تٷلەي داۋىل تۇرماس ٷشٸن دە.
جالعىزدىقتى سەزبەۋ ٷشٸن ٶڭٸمدە,
جاردان قۇلاپ ٶلمەۋ ٷشٸن تٷسٸمدە!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, ەكٸ ەلدٸ
قۇدا قىلىپ, قۋانتۋعا ەكەمدٸ.
قوس اققۋداي اجىراسپاس ادال بوپ,
قوس دٷنيەدە بۇزباۋ ٷشٸن نەكەمدٸ!
سەن كەرەكسٸڭ, سەنسٸز ٶمٸر ماعان – مۇڭ!
جارىعىسىڭ مەندٸك تٷنەك عالامنىڭ!
سەن كەرەكسٸڭ ٶتەۋ ٷشٸن اق سٷتٸن,
العىسىن اپ انامنىڭ!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ! ال, تىڭدا!
سەل ەركەلەۋ, سەل بۇزىقتاۋ قالپىڭدا!
جان دٷنيەمنٸڭ باق, بايلىعى ٶزٸڭسٸڭ,
ايىرباستاماس التىنعا!!!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ! قانشاما,
قىزدىڭ جاسى مەنٸڭ ٷشٸن تامسا دا!
سەن كەرەكسٸڭ! سەن كەرەكسٸڭ, جارىعىم,
باسقا دٷنيە كەرەكسٸز بوپ قالسا دا!!!
* * *
اقپاننىڭ كٸرلەگەن قارىنداي,
كٷنەھار پەندەنٸڭ جانىنداي.
قاپ-قارا بۇيرا تٷتٸندەي,
قاراكٶك جالىنداي!
ماقساتسىز, مۇراتسىز ادامداي,
قايىرسىز, ساۋاپسىز قادامداي.
اۋىر سٶز جازىلعان پاراقتاي,
سيياسى تاۋسىلعان قالامداي.
ەمدەۋگە بولمايتىن جاراداي,
ۋلانعان, ٶرتەنگەن دالاداي.
قوقىسقا تولى كٸر كٶشەدەي,
جىن جايلاپ العان سۇر قالاداي.
قايرىلىپ كەلمەيتٸن كٶكتەمدەي,
ٶزگەرتە المايتىن ٶتكەندەي.
كٸسٸدەي بەيمارال كٷن كەشكەن –
ەشكٸمدٸ شىن سٷيمەي, جەك كٶرمەي...
وسىلاي بولعانىم ٷشٸن مەن,
كٸنەلٸ شىعارمىن? ٸشٸمنەن
ٶزگەرتە المادىم ٶزٸمدٸ, سٶزٸمدٸ...
رەنجٸگەن شىعارسىز?! تٷسٸنەم!..
نٷكتە
«كەرەك ەمەس ماعان ەشكٸم!»
سەنٸڭ حاتىڭ.
كەرەك ەمەس ماعان ەشكٸم!
ٶزٸم دە سول... كەرەكسٸزبٸن.
ەرتەگٸمٸز سەل كٶڭٸلسٸز
اياقتالدى دەمەك بٸزدٸڭ.
سۋىعىن-اي قارا كەشتٸڭ,
سالقىنىن-اي سٶزدەرٸڭنٸڭ.
تٷك ەتپەيدٸ! مەن ارقانىڭ
ايازىنا تٶزگەن ۇلمىن!
قاراعايعا قاراپ ٶستٸم –
ٶڭٸن بەرمەس قىسى-جازى!
تەك جٷرەگٸم اۋىر-اۋىر
كەي سٶزدەردەن ۇشىنادى...
توزىپ بٸتكەن تاعا ەمەسپٸن!
جۇقارعانمەن جٷيكەم ازداپ.
مۇز بوپ سۋىپ جەك كٶرەالمان!
سەبەبٸ, مەن سٷيگەم – مازداپ!
بەرٸن ۇقتىم, بالا ەمەسپٸن!
بٸلەم, بەرٸ بٸتتٸ وسىمەن.
سەن باستاعان بۇل ٶلەڭنٸڭ,
قويا سالام نٷكتەسٸن مەن!
* * *
ساعان باراتىن جول جوق قوي ەندٸ, جول جوق قوي,
قايتەيٸن, جانىم, ەرنٸڭە سەنٸڭ شٶلدەتتٸ وي.
بۇل ٶمٸر دەگەن ويىن ەمەس قوي, بوتام-اي,
بەرٸن باسىنان باستاي سالاتىن وپ-وڭاي!
بەرٸن باسىنان باستاي المايمىز, نە ەتەمٸز?
قاي جەردەن كەتتٸ, بٸلمەيمٸن, بٸزدٸڭ قاتەمٸز?
ٶكٸنٸپ قالدىم, وپىنىپ قالدىم مەن نەگە?
جالعىز ۇلىڭمەن وتىرىپ قالدىڭ سەن نەگە?
جىلايسىڭ جالعىز سۋىق تٶسەككە قۇلاپ كەپ,
جالعىز ۇلىڭا «تەك جالعىز قىزدى ۇنات»,-دەپ,
اقىل ايتارسىڭ, «جىلاتپاسىن دەپ باسقانى,
بٸر قىزدى سٷيٸپ ۇناتپاسىن دەپ باسقانى...»
ەكەسٸ ونىڭ ۇناتىپ ەدٸ تاستادى,
ەكەسٸ ونىڭ جىلاتىپ سەنٸ تاستادى...
جانىڭ اشىماي شىدارسىڭ قالاي مۇندايعا?
باعىڭ اشىلماي... ە, بۇدان اۋىر مۇڭ قايدا?!
ەركە قىز ەدٸڭ كٶتەرمەدٸ مە نازىڭدى,
ساعىنىپ جٷرسٸڭ كٶكتەمدەرٸڭدٸ, جازىڭدى.
مۇڭايىپ جٷرسٸڭ ٶتكەنٸڭدٸ ٶمٸر قايتارماي,
قينالىپ جٷرمٸن جۇباتار تٷك تە ايتا الماي...
تەك سەنٸڭ جانارىڭ وقىسىن...
تەك سەنٸڭ جانارىڭ وقىسىن,
ەشكٸمگە كٶرسەتپە سەن ەندٸ.
كٶزٸڭنٸڭ ويناقى وتى ٷشٸن,
ٶمٸرگە كەلگەن ٶلەڭدٸ.
و, سەندٸك مويىلداي قاراشىق,
نۇرىنان ٶلەڭٸم گٷلدەسٸن.
ٶلەڭگە بٸر كٷلٸپ قاراشى,
مۇڭايىپ قالىپ ول جٷرمەسٸن!
بٷگٸنگٸ جٷرەكپەن جازعانعا,
يە, ەرتەڭ جانارىڭ يە عوي.
ٶلەڭگە سەبيدەي مەز بول دا,
كٶزٸڭمەن سٷيە عوي, سٷيە عوي!
ەشكٸمگە وقىما داۋىستاپ,
جۇرت جاتتاپ الماسىن جيىلىپ.
كەتكەندە ارامىز الىستاپ,
وڭاشا وقىرسىڭ, جىميىپ.
سەن ونى جاسىرشى.
سالساڭ دا
تٷپسٸز كٶزٸڭنٸڭ تٷبٸنە.
ە, مەيلٸ جاتتاپ الساڭ دا,
بٸر وقىپ شىعا سال كٷنٸنە!
سٷيسٸنٸپ, سٷيٸنٸپ وقىشى,
كٶزٸڭنٸڭ نۇرىنا بٶلەندٸر.
كٶزٸڭنٸڭ ويناقى وتى ٷشٸن,
ٶمٸرگە كەلگەن ٶلەڭ بۇل.
قۇربىڭ دا وقىماي,
وقىماي جٸگٸتٸڭ,
كٸشكەنتاي قۇپييا بوپ قالسىن.
و, سوسىن عاشىق بوپ... كٷنٸ-تٷن,
و, بەلكٸم سەن مەنٸ جوقتارسىڭ?
وسىلاي مەن ازداپ مۇڭايدىم,
جٷرەككە شوق تٷسٸپ جاڭا بٸر.
مەن سەنسٸز ٶمٸرگە شىدايمىن,
ٶلەڭگە كٶز قىرىن سالا جٷر.
ٸشٸنە بٸر تامشى تٷن قۇيىپ,
شابىتپەن جاراتقان اللا شىن.
مٶپ-مٶلدٸر, تۇپ-تۇنىق, تۇڭعيىق,
كٶزٸڭدٸ
ٶلەڭٸم ساعىنىپ قالماسىن!
ٸڭكەرٸم
«كەلشٸ», – دەپ شاقىرمادىڭ,
كٶرگٸڭ دە كەلمەگەن شىعار?
مەن سالعان جارانىڭ اقىر بەرٸن,
باسقا جان ەمدەگەن شىعار?!
«مەن سەنٸ ساعىندىم», – دەپ ەم,
جٷرەگٸڭ سەنبەگەن شىعار?
جەتٸم دە جالعىز جانىم – مۇڭدى ٶلەڭ,
سٷيگەن سوڭ – ٶلمەگەن شىعار...
سٷيمەسە, ٶمٸر دە ٶلٸمدەي,
سٷيگەنٸم – ەڭ ەيبەت باقىت.
دٸرٸلدەپ ەرٸندەرٸڭدەي,
تولقيمىن سەنٸ ويلاپ جاتىپ.
قۇمارلىق ٶكٸندٸرە مە?
بارعىم كەپ كٸمدەرگە تاعى?
مەن جالعىز وتىرمىن, مٸنە,
جۇبىمەن جٷرگەندە بەرٸ.
ٸزدەۋمەن, بٸلمەيمٸن, كٸمدٸ,
قاڭعىرىپ قالادا مىنا.
كٶڭٸلٸم كٷندەي تۇتىلدى,
قول جەتپەي قالاعانىما.
ٷيٸمە كەش كەلەم جٷرٸپ,
كەزٸكپەي الدان ارمانىم.
جٷرەكتە – ٶشپەگەن ٷمٸت,
باسىمدا – جانباعان باعىم.
ٸڭكەرٸم,
جالعىزدىق جاستانىپ تاعى,
جٷرگەنٸم جاراماس ولاي.
ەدەمٸ باستالىپ بەرٸ,
اياقسىز قالا ما سولاي?!
قايتارام بال شاقتى قالاي?
قاجىتتى تىم الىس كەزٸڭ...
اڭساتتى-اۋ, اڭساتتى تالاي,
«كەل» دەگەن بٸر اۋىز سٶزٸڭ!
جاۋاپ
«جۇماتايىم سٸز مەنٸڭ...»
ونىڭ حاتىنان.
بٸلەمٸن بəرٸن, جارىعىم,
سەزەمٸن بəرٸن...
مەنٸڭ دە بٷگٸن جانىم – مۇڭ,
ٶزەگٸم – جالىن.
تەرەزەمدە مۇز قاتىپ تۇر,
جاسىمداي بولىپ,
ٶزٸڭسٸز ٶتكەن ۋاقىت بۇل –
عاسىرداي بولىپ.
كٶتەرتپەي قويدى ەڭسەنٸ
قالىڭ تۇمان – مۇڭ...
ساعىنىپ قالدىم مەن سەنٸ,
ساعىندىم, جانىم!
ايتقىم كەپ ساعان... سٶزٸم كٶپ,
ايتا الماي جٷرگەن.
ٶزٸڭ كەتكەلٸ كٶزٸمدە وت,
بايقالماي مٷلدەم...
جانىمنىڭ جايلاۋ تٶرٸ اناۋ –
ىزعار ٶپكەندەي.
كٶڭلٸمنٸڭ ايدىن كٶلٸ اناۋ –
قۇستار كەتكەندەي.
ەسكە الىپ سول بٸر مٶپ-مٶلدٸر
تٷستەي شاقتاردى.
قايتا وقىپ تٷنٸم ٶتتٸ əربٸر
حۇسنيحاتتاردى.
جانىما سايا جوق سەنسٸز,
داۋىل əر كٷنٸم.
جٷرەگٸم قالىپ كٶكتەمسٸز,
اۋىرار بٷگٸن.
ويىما قانشا ورالىپ,
ەركەلەتكەنٸم...
ٶكٸنتتٸ قانشا – ول انىق,
ٶكپەلەتكەنٸم...
بٸر جٷرگەن كەزدٸڭ كۋəسٸ,
فوتولاردى ٶزٸم,
جٷز رەت كٶردٸم راسى,
بوتالاپ كٶزٸم.
بٸلتەلٸ شامداي ٷمٸتتٸ,
ٶشٸرگٸم كەلمەي.
قاپ-قارا قاپاس كٷدٸكتٸ,
كەشٸردٸم تٷندەي.
الاعايلى شاق ٶتكەرٸپ,
بۇلاعايلى شاق.
لəيلəسٸز جٷرمٸن وتقا ەنٸپ,
جۇماتاي قۇساپ.
جالعىز ارشا
«قارقارالى باسىندا جالعىز ارشا...»
بٸرجان سال.
جار باسىنا جالعىز بٸتكەن ارشامىن,
جالعىزدىقپەن جىلجىپ ٶتتٸ قانشا كٷن?!
جەل جۇلمالاپ جٷرەك – جاپىراقتارىمدى,
توز-توز بولدىم... ارسا-ارسا, ارسامىن!
باستان اۋىپ كەتتٸ بٸلەم بال شاعىم?
ٶلەڭٸمدە كٶڭٸلسٸزدەۋ بار سارىن.
جانارىڭنىڭ جان تەبٸرەنتەر جارقىلىن,
نەگە ەكەنٸ قايتا-قايتا اڭسادىم?..
تاس تٶبەمنەن بوراپ جاتىر قارشا مۇڭ,
تاعدىرى وسى – جارعا بٸتكەن ارشانىڭ!
جانى جازداي جادىراعان جان قايدا?
مەن سول جايلى ايتا-ايتا شارشادىم...
مەرگەن كٶشەربايۇلى توقسانباي بۇرىنعى كٶكشەتاۋ وبلىسى, ەڭبەكشٸلدەر اۋدانى, كازگورودوك (ەسكٸشە اتاۋى جانعۇس-توقسانباي) اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن.
«اسسالاۋماعالەيكٷم», «نوستالگييا», «مەن بٸرەۋدٸ ساعىنامىن...» اتتى كٸتاپتاردىڭ اۆتورى.
كٶكتەم, كٶكتەم!
جٷرەگٸنە قىزداردىڭ سەزٸم ەككٸر,
كٶكتەم!
كٶكتەم, كەلسە ەكەن تەزٸرەك بٸر!
باققا بارىپ, باق تاۋىپ, باس اينالىپ,
تاڭعى عاشىق بولۋدىڭ كەزٸ كەپ تۇر!
كٶكتەم!
كٶكتەم, جەتسە ەكەن الىپ-ۇشىپ,
تابىسار ەك ەكەۋمٸز ساعىنىسىپ!
اق كٶرپەسٸن ىسىرعان قارا جەردەي,
تٶسەگٸندە قىز جاتار جانىپ-ىسىپ!
كٶكتەم!
كٶكتەم, كەلسەڭشٸ كٶكشەگە بۇل,
سەنٸ ساعىنعانىمدى ەسكەرە جٷر!
باسىما بارماقتاي باق بۇيىرتا ما,
باسىمنان بايانسىز بوپ كٶشكەن ٶمٸر?!
كٶكتەم, كٶكتەم, كەلە عوي, اينالايىن,
سەنسٸز جەردە كٶڭٸلگە قايعى الايىن.
اق قايىڭ قىز ارقادا بٷرشٸك اتسا,
اق سامال بوپ, اقىرىن ايمالايىن!
كٶكتەم, كٶكتەم, قاي جاقتان كەلەدٸ ەكەن,
ٶلەڭ ەتەم مەن سەنٸ, ٶلەڭ ەتەم!
ەلدٸڭ بەرٸن ٶزٸنە عاشىق قىلعان,
سەن نە قىلعان, شٸركٸن-اي, كەرەمەت ەڭ!
كٶكتەم,
كٶكتەم, كەلەسٸڭ قاشان ماعان?
ساعىنىش بار كەۋدەمدە باسا الماعان.
سالقىن, سۋىق, ىزعارلى سٶزدەن قۇتقار,
مەن قانشا جانتالاسىپ, قاشا الماعان...
كٶكتەم,
كٶكتەم, قار بەتٸن سەكپٸل ەتٸپ,
قاناتىمەن قۇستاردىڭ جەت دٷر ەتٸپ.
كٷتەم, كٷتەم, كەلەدٸ, سەل شىداسام,
...ەلدە مەنٸڭ كٶكتەمٸم كەتتٸ مە ٶتٸپ?!.
ەكەۋمٸز
ەكەۋمٸز:
كٶشەدە كەزدەسپەدٸك, كافەدە وتىرمادىق,
ەن بولىپ ايتىلمادىق, جىر بولىپ وقىلمادىق.
باقتاردا قىدىرمادىق, قالادا قاڭعىرمادىق,
لاۋلاتىپ كەش باتىرماي, اتقان جوق تاڭ نۇرلانىپ.
تەپپەدٸك التىباقان, مٸنبەدٸك قايىققا دا,
سەن جايلى جازعام دا جوق كٷندەلٸك, ايىپتاما!
قولىڭنان ۇستاعام جوق, سٷيگەم جوق ەرٸنٸڭنەن,
سەن تٸپتٸ ويلامايسىڭ, بٸلەمٸن, مەنٸ مٷلدەم.
سەن مەنٸ كٷتكەن جوقسىڭ, سەن ماعان «كەل» دەمەدٸڭ,
مٶپ-مٶلدٸر ماحابباتقا قۇمارتىپ, شٶلدەمەدٸڭ.
ۆوكزالدا كٷتكەم دە جوق, شىعارىپ سالمادىم دا,
ٷيگە دە شاقىرعام جوق, وڭاشا قالعانىمدا...
ارمانداپ بولاشاقتى, جوسپار دا قۇرىسپادىق,
بٸرٸمٸز بٸرٸمٸزدٸ قىزعانىپ ۇرىسپادىق.
ەكەۋمٸز ٷيلەنبەدٸك, بالالى بولمادىق تا,
ول جايلى كٶرگەن جوقپىز ويلانىپ, تولعانىپ تا...
سەن مەنٸ ساعىنبادىڭ, مەن سەنٸ اڭسامادىم,
وسىلاي ٶمٸر سٷردٸك قانشا جىل, قانشاما كٷن?!
جايقالسىن جانىمىزدىڭ مەۋەلٸ بەيتەرەگٸ,
وسىنىڭ بەرٸن ەندٸ ٶزگەرتسەك قايتەر ەدٸ?!
ەكەۋمٸز!
سەن كەرەكسٸڭ
ماعان بٷگٸن سەن كەرەكسٸڭ... ەرتەڭ دە!
ٶمٸرٸمدٸ كٷلكٸڭمەنەن كٶركەمدە!
قۇستار سايراپ قونۋى ٷشٸن كٶلٸمە,
گٷلدەر جايناپ ٶنۋٸ ٷشٸن ٶلكەمدە!
ماعان بٷگٸن سەن كەرەكسٸڭ, جارىعىم,
شاڭىراعىمدا شاتتىق كٷيٸن شەرتەرگە!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, تٷسٸنشٸ,
جٷرەگٸڭنٸڭ كٸلتٸ قايدا? ۇسىنشى!
سەن كەرەكسٸڭ, سەن كەرەكسٸڭ – بٸرٸنشٸ,
ساعان تارتقان قىزدار كەرەك – ەكٸنشٸ,
ماعان تارتقان ۇلدار كەرەك – ٷشٸنشٸ!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, كەرەكسٸڭ!
تەڭٸر بەرگەن باقىتىما سەبەپشٸم.
جاتىرىڭنان باتىر بولىپ تۋادى,
جارتى ەلەمدٸ تاڭقالدىرار كٶمەكشٸم!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, ٸشٸمدە,
الاي-تٷلەي داۋىل تۇرماس ٷشٸن دە.
جالعىزدىقتى سەزبەۋ ٷشٸن ٶڭٸمدە,
جاردان قۇلاپ ٶلمەۋ ٷشٸن تٷسٸمدە!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ, ەكٸ ەلدٸ
قۇدا قىلىپ, قۋانتۋعا ەكەمدٸ.
قوس اققۋداي اجىراسپاس ادال بوپ,
قوس دٷنيەدە بۇزباۋ ٷشٸن نەكەمدٸ!
سەن كەرەكسٸڭ, سەنسٸز ٶمٸر ماعان – مۇڭ!
جارىعىسىڭ مەندٸك تٷنەك عالامنىڭ!
سەن كەرەكسٸڭ ٶتەۋ ٷشٸن اق سٷتٸن,
العىسىن اپ انامنىڭ!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ! ال, تىڭدا!
سەل ەركەلەۋ, سەل بۇزىقتاۋ قالپىڭدا!
جان دٷنيەمنٸڭ باق, بايلىعى ٶزٸڭسٸڭ,
ايىرباستاماس التىنعا!!!
ماعان, جانىم, سەن كەرەكسٸڭ! قانشاما,
قىزدىڭ جاسى مەنٸڭ ٷشٸن تامسا دا!
سەن كەرەكسٸڭ! سەن كەرەكسٸڭ, جارىعىم,
باسقا دٷنيە كەرەكسٸز بوپ قالسا دا!!!
***
ۇپ-ۇزاق تٷن ٶتتٸ-اۋ, قامىعىپ.
قىپ-قىسقا سارعايعان تاڭ – ٷمٸت.
شوپ-شولاق تٷسٸمنٸڭ يەسٸ
ٶزٸڭدٸ,
وپ-وڭاي ۇمىتپاي, ساعىنىپ,
تام-تۇمداپ سابىردان ارىلىپ,
اپ-اۋىر بٸر ويعا مالىنىپ.
شاپ-شاعىن بٶلمەمە سىيا الماي,
ٷپ-ٷلكەن ەلەمنەن سەنٸ ٸزدەپ,
سابىلىپ...
جاپ-جارىق جالعاندى تٷرلەنتٸپ,
جاپ-جاسىل باعىمدى بٷرلەتٸپ.
كٶكپەڭبەك كٶكتەمگٸ جۋساننىڭ,
جەپ-جەڭٸل جۇپارىن ٷرلەتٸپ.
تاپ-تازا كٶڭٸلمەن – ۇدايى جاس,
بٸپ-بيٸك ەڭسەم بار – مۇڭايماس!
ەس-تٷسسٸز جٷرەگٸم
سەزٸمگە
شٸپ-شيكٸ ماس بٷگٸن, ۋداي ماس.
تۇپ-تۇلدىر تٶزٸمسٸز قالىپ مەن,
دەپ-دەل سول ەلگەزەك قالىپپەن.
تۇپ-تۋرا جانىڭا جەتسەم عوي,
جىپ-جىلدام! جارىسىپ جارىقپەن!
قىم-قيعاش جولداردان بٷكٸل كٶپ,
امان-ساۋ جەتكەنگە شٷكٸر دەپ.
جۇپ-جۇقا كٶيلەكتٸڭ استىندا,
نەپ-نەزٸك جٷرەگٸڭ لٷپٸلدەپ.
تۇپ-تۇنىق جٷزٸڭنەن اي كٶرٸپ,
جاپ-جارقىن كٷلكٸڭدە قايعى ٶلٸپ.
سۇپ-سۋىق تاعدىرىم توڭدىرسا,
ىپ-ىستىق قۇشاعىڭ جاي كەلٸپ.
قاپ-قالىڭ شاشىڭدى تارقاتىپ,
قىپ-قىزىل ەرٸنٸڭنەن بال تاتىپ.
قاپ-قارا تٷن ٶتٸپ قوينىڭدا,
اپپاق بوپ قاسىڭدا تاڭ دا اتىپ.
تەپ-تەتتٸ قىلىعىڭ ۇناپ قاپ,
مٶپ-مٶلدٸر كٶزٸڭە قۇلاپ قاپ.
جاپ-جاقىن جٷرگەندە قۋانسام,
اپ-الىس كەتكەندە جىلاپ قاپ.
* * *
اقپاننىڭ كٸرلەگەن قارىنداي,
كٷنەھار پەندەنٸڭ جانىنداي.
قاپ-قارا بۇيرا تٷتٸندەي,
قاراكٶك جالىنداي!
ماقساتسىز, مۇراتسىز ادامداي,
قايىرسىز, ساۋاپسىز قادامداي.
اۋىر سٶز جازىلعان پاراقتاي,
سيياسى تاۋسىلعان قالامداي.
ەمدەۋگە بولمايتىن جاراداي,
ۋلانعان, ٶرتەنگەن دالاداي.
قوقىسقا تولى كٸر كٶشەدەي,
جىن جايلاپ العان سۇر قالاداي.
قايرىلىپ كەلمەيتٸن كٶكتەمدەي,
ٶزگەرتە المايتىن ٶتكەندەي.
كٸسٸدەي بەيمارال كٷن كەشكەن –
ەشكٸمدٸ شىن سٷيمەي, جەك كٶرمەي...
وسىلاي بولعانىم ٷشٸن مەن,
كٸنەلٸ شىعارمىن? ٸشٸمنەن
ٶزگەرتە المادىم ٶزٸمدٸ, سٶزٸمدٸ...
رەنجٸگەن شىعارسىز?! تٷسٸنەم!..
نٷكتە
«كەرەك ەمەس ماعان ەشكٸم!»
سەنٸڭ حاتىڭ.
كەرەك ەمەس ماعان ەشكٸم!
ٶزٸم دە سول... كەرەكسٸزبٸن.
ەرتەگٸمٸز سەل كٶڭٸلسٸز
اياقتالدى دەمەك بٸزدٸڭ.
سۋىعىن-اي قارا كەشتٸڭ,
سالقىنىن-اي سٶزدەرٸڭنٸڭ.
تٷك ەتپەيدٸ! مەن ارقانىڭ
ايازىنا تٶزگەن ۇلمىن!
قاراعايعا قاراپ ٶستٸم –
ٶڭٸن بەرمەس قىسى-جازى!
تەك جٷرەگٸم اۋىر-اۋىر
كەي سٶزدەردەن ۇشىنادى...
توزىپ بٸتكەن تاعا ەمەسپٸن!
جۇقارعانمەن جٷيكەم ازداپ.
مۇز بوپ سۋىپ جەك كٶرەالمان!
سەبەبٸ, مەن سٷيگەم – مازداپ!
بەرٸن ۇقتىم, بالا ەمەسپٸن!
بٸلەم, بەرٸ بٸتتٸ وسىمەن.
سەن باستاعان بۇل ٶلەڭنٸڭ,
قويا سالام نٷكتەسٸن مەن!
* * *
ساعان باراتىن جول جوق قوي ەندٸ, جول جوق قوي,
قايتەيٸن, جانىم, ەرنٸڭە سەنٸڭ شٶلدەتتٸ وي.
بۇل ٶمٸر دەگەن ويىن ەمەس قوي, بوتام-اي,
بەرٸن باسىنان باستاي سالاتىن وپ-وڭاي!
بەرٸن باسىنان باستاي المايمىز, نە ەتەمٸز?
قاي جەردەن كەتتٸ, بٸلمەيمٸن, بٸزدٸڭ قاتەمٸز?
ٶكٸنٸپ قالدىم, وپىنىپ قالدىم مەن نەگە?
جالعىز ۇلىڭمەن وتىرىپ قالدىڭ سەن نەگە?
جىلايسىڭ جالعىز سۋىق تٶسەككە قۇلاپ كەپ,
جالعىز ۇلىڭا «تەك جالعىز قىزدى ۇنات»,-دەپ,
اقىل ايتارسىڭ, «جىلاتپاسىن دەپ باسقانى,
بٸر قىزدى سٷيٸپ ۇناتپاسىن دەپ باسقانى...»
ەكەسٸ ونىڭ ۇناتىپ ەدٸ تاستادى,
ەكەسٸ ونىڭ جىلاتىپ سەنٸ تاستادى...
جانىڭ اشىماي شىدارسىڭ قالاي مۇندايعا?
باعىڭ اشىلماي... ە, بۇدان اۋىر مۇڭ قايدا?!
ەركە قىز ەدٸڭ كٶتەرمەدٸ مە نازىڭدى,
ساعىنىپ جٷرسٸڭ كٶكتەمدەرٸڭدٸ, جازىڭدى.
مۇڭايىپ جٷرسٸڭ ٶتكەنٸڭدٸ ٶمٸر قايتارماي,
قينالىپ جٷرمٸن جۇباتار تٷك تە ايتا الماي...
ٷش تٷن بولدى...
ٷش تٷن بولدى –
قۇلاپ بارا جاتامىن,
بيٸكتەن.
قۋراپ بارا جاتامىن,
كٷيٸكتەن.
ٶلٸپ بارا جاتامىن,
ساۋ قالماي!
شٶگٸپ بارا جاتامىن,
تاۋلارداي!
ەلدەكٸمنەن قاشامىن,
كٷش سالىپ.
ەلدەكٸمگە جاتامىن,
ۇستالىپ...
قارىزدانىپ جاتامىن –
جۇرتىمداي.
باۋىزدالىپ جاتامىن –
جىلقىمداي!
ەش ايىرمام بولماي قاپ
قايىڭنان.
سارعايامىن, سور قايناپ –
ۋايىمنان.
قارا شاشىن جايىپ ساپ,
قايقاڭدار,
بۇراڭ بەلٸ مايىسقاق –
سايتاندار!
باستىرىلىپ, تٷرشٸگٸپ
شىعام دا,
تٸل ۇشىندا تۇنشىعىپ
دۇعام دا..!
بٸرەۋ كەلٸپ تەرگەيدٸ,
ٸسٸمدٸ.
وسىندايدا كٶر دەيدٸ,
كٷشٸڭدٸ.
ٷش تٷن تۋستە كٶرگەنٸم –
قىسىم-دى,
عازيز باسىم تٶردە ەدٸ –
تٷسٸردٸ.
...........................................
...........
ايتپاعانىم جٶن بە ەدٸ,
تٷسٸمدٸ?!
تەك سەنٸڭ جانارىڭ وقىسىن...
تەك سەنٸڭ جانارىڭ وقىسىن,
ەشكٸمگە كٶرسەتپە سەن ەندٸ.
كٶزٸڭنٸڭ ويناقى وتى ٷشٸن,
ٶمٸرگە كەلگەن ٶلەڭدٸ.
و, سەندٸك مويىلداي قاراشىق,
نۇرىنان ٶلەڭٸم گٷلدەسٸن.
ٶلەڭگە بٸر كٷلٸپ قاراشى,
مۇڭايىپ قالىپ ول جٷرمەسٸن!
بٷگٸنگٸ جٷرەكپەن جازعانعا,
يە, ەرتەڭ جانارىڭ يە عوي.
ٶلەڭگە سەبيدەي مەز بول دا,
كٶزٸڭمەن سٷيە عوي, سٷيە عوي!
ەشكٸمگە وقىما داۋىستاپ,
جۇرت جاتتاپ الماسىن جيىلىپ.
كەتكەندە ارامىز الىستاپ,
وڭاشا وقىرسىڭ, جىميىپ.
سەن ونى جاسىرشى.
سالساڭ دا
تٷپسٸز كٶزٸڭنٸڭ تٷبٸنە.
ە, مەيلٸ جاتتاپ الساڭ دا,
بٸر وقىپ شىعا سال كٷنٸنە!
سٷيسٸنٸپ, سٷيٸنٸپ وقىشى,
كٶزٸڭنٸڭ نۇرىنا بٶلەندٸر.
كٶزٸڭنٸڭ ويناقى وتى ٷشٸن,
ٶمٸرگە كەلگەن ٶلەڭ بۇل.
قۇربىڭ دا وقىماي,
وقىماي جٸگٸتٸڭ,
كٸشكەنتاي قۇپييا بوپ قالسىن.
و, سوسىن عاشىق بوپ... كٷنٸ-تٷن,
و, بەلكٸم سەن مەنٸ جوقتارسىڭ?
وسىلاي مەن ازداپ مۇڭايدىم,
جٷرەككە شوق تٷسٸپ جاڭا بٸر.
مەن سەنسٸز ٶمٸرگە شىدايمىن,
ٶلەڭگە كٶز قىرىن سالا جٷر.
ٸشٸنە بٸر تامشى تٷن قۇيىپ,
شابىتپەن جاراتقان اللا شىن.
مٶپ-مٶلدٸر, تۇپ-تۇنىق, تۇڭعيىق,
كٶزٸڭدٸ
ٶلەڭٸم ساعىنىپ قالماسىن!
ٸڭكەرٸم
«كەلشٸ», – دەپ شاقىرمادىڭ,
كٶرگٸڭ دە كەلمەگەن شىعار?
مەن سالعان جارانىڭ اقىر بەرٸن,
باسقا جان ەمدەگەن شىعار?!
«مەن سەنٸ ساعىندىم», – دەپ ەم,
جٷرەگٸڭ سەنبەگەن شىعار?
جەتٸم دە جالعىز جانىم – مۇڭدى ٶلەڭ,
سٷيگەن سوڭ – ٶلمەگەن شىعار...
سٷيمەسە, ٶمٸر دە ٶلٸمدەي,
سٷيگەنٸم – ەڭ ەيبەت باقىت.
دٸرٸلدەپ ەرٸندەرٸڭدەي,
تولقيمىن سەنٸ ويلاپ جاتىپ.
قۇمارلىق ٶكٸندٸرە مە?
بارعىم كەپ كٸمدەرگە تاعى?
مەن جالعىز وتىرمىن, مٸنە,
جۇبىمەن جٷرگەندە بەرٸ.
ٸزدەۋمەن, بٸلمەيمٸن, كٸمدٸ,
قاڭعىرىپ قالادا مىنا.
كٶڭٸلٸم كٷندەي تۇتىلدى,
قول جەتپەي قالاعانىما.
ٷيٸمە كەش كەلەم جٷرٸپ,
كەزٸكپەي الدان ارمانىم.
جٷرەكتە – ٶشپەگەن ٷمٸت,
باسىمدا – جانباعان باعىم.
ٸڭكەرٸم,
جالعىزدىق جاستانىپ تاعى,
جٷرگەنٸم جاراماس ولاي.
ەدەمٸ باستالىپ بەرٸ,
اياقسىز قالا ما سولاي?!
قايتارام بال شاقتى قالاي?
قاجىتتى تىم الىس كەزٸڭ...
اڭساتتى-اۋ, اڭساتتى تالاي,
«كەل» دەگەن بٸر اۋىز سٶزٸڭ!
جاۋاپ
«جۇماتايىم سٸز مەنٸڭ...»
ونىڭ حاتىنان.
بٸلەمٸن بəرٸن, جارىعىم,
سەزەمٸن بəرٸن...
مەنٸڭ دە بٷگٸن جانىم – مۇڭ,
ٶزەگٸم – جالىن.
تەرەزەمدە مۇز قاتىپ تۇر,
جاسىمداي بولىپ,
ٶزٸڭسٸز ٶتكەن ۋاقىت بۇل –
عاسىرداي بولىپ.
كٶتەرتپەي قويدى ەڭسەنٸ
قالىڭ تۇمان – مۇڭ...
ساعىنىپ قالدىم مەن سەنٸ,
ساعىندىم, جانىم!
ايتقىم كەپ ساعان... سٶزٸم كٶپ,
ايتا الماي جٷرگەن.
ٶزٸڭ كەتكەلٸ كٶزٸمدە وت,
بايقالماي مٷلدەم...
جانىمنىڭ جايلاۋ تٶرٸ اناۋ –
ىزعار ٶپكەندەي.
كٶڭلٸمنٸڭ ايدىن كٶلٸ اناۋ –
قۇستار كەتكەندەي.
ەسكە الىپ سول بٸر مٶپ-مٶلدٸر
تٷستەي شاقتاردى.
قايتا وقىپ تٷنٸم ٶتتٸ əربٸر
حۇسنيحاتتاردى.
جانىما سايا جوق سەنسٸز,
داۋىل əر كٷنٸم.
جٷرەگٸم قالىپ كٶكتەمسٸز,
اۋىرار بٷگٸن.
ويىما قانشا ورالىپ,
ەركەلەتكەنٸم...
ٶكٸنتتٸ قانشا – ول انىق,
ٶكپەلەتكەنٸم...
بٸر جٷرگەن كەزدٸڭ كۋəسٸ,
فوتولاردى ٶزٸم,
جٷز رەت كٶردٸم راسى,
بوتالاپ كٶزٸم.
بٸلتەلٸ شامداي ٷمٸتتٸ,
ٶشٸرگٸم كەلمەي.
قاپ-قارا قاپاس كٷدٸكتٸ,
كەشٸردٸم تٷندەي.
الاعايلى شاق ٶتكەرٸپ,
بۇلاعايلى شاق.
لəيلəسٸز جٷرمٸن وتقا ەنٸپ,
جۇماتاي قۇساپ.
قىز مونولوگى
(ماعان عاشىق قىزدىڭ اتىنان)
اعاجان!
مەن سٸزدٸڭ ٶلەڭٸڭٸزگە ەمەس,
ٶمٸرٸڭٸزگە ەنگٸم كەلەدٸ.
اتار تاڭدى بٸرگە كٶرەرٸمٸزگە,
سەنگٸم كەلەدٸ, اعاجان!
سٷيەمٸن دەۋگە دەتٸم جەتپەيدٸ,
سول ٷشٸن,
جانارىمدى وقىپ, جٷرەگٸمدٸ تىڭداڭىزشى!
ٶتٸنەم, اياساڭىز ەگەر مەنٸ شىن,
تٷك سەزبەيتٸندەي بوپ تۇرماڭىزشى!
اعاجان!
سٶزٸڭٸز, كٶزٸڭٸز, ٶزٸڭٸز سالقىنسىز.
مەنٸ جاۋراتىپ,
جىلاتا بەرەسٸز سٸز نەگە?
بٸلەسٸز بە,
سٸزگە ۇقساعاسىن,
عاشىق بوپ الدىم كٷزگە دە.
اعاجان,
مەن سٸزدٸ ساعىنىپ جٷرمٸن...
كٷتۋمەن جٷرمٸن, پايداسىز.
مەن جالعىز مۇڭعا مالىنىپ جٷرمٸن,
سٸز كٸممەن جٷرسٸز??? قايداسىز?!
سٸزگە حات جازىپ جٸبەرسەم بە ەكەن?
(وقىمايسىز عوي بەرٸبٸر!)
تۋف, سٶز تاپپاي وسى مٷدٸرسەم بە ەكەن?!
كەزدەسەيٸكشٸ تاعى بٸر...
اعاجان,
ٶتكەندەگٸدەي, كٶكتەمدەگٸدەي,
مەيلٸ, ٷندەمەي تۇرساق تا.
تٶبەم بٸر كٶككە جەتكەندەگٸدەي
قۋانايىن!
تٷسٸڭٸزگە كٸرٸپ, رۇقسات پا?!
Əن ايتىپ بەرشٸ...
Əن ايتىپ بەرشٸ ماعان,
جان ٷنسٸز جىلاسىن دا,
جٷرەگٸم ەلجٸرەسٸن.
شارشادىم... ۇعاسىڭ با?!
ايتايىن ەندٸ نەسٸن?!.
Əن ايتىپ بەرشٸ ماعان,
شىعارىپ بىت-شىتىمدى,
قوزعايتىن ٸشكٸ دەرتتٸ.
كٷلە الماي جۇرت سىقىلدى,
و, قانداي كٷش جٷدەتتٸ?!
Əن ايتىپ بەرشٸ ماعان,
داۋىسى مىڭ قۇبىلعان,
گيتاراڭ قايدا قالدى?!
Əن سالشى, مۇڭلى بٸر əن,
جاڭعىرتىپ اينالاڭدى!
Əن ايتىپ بەرشٸ ماعان...
جٸگەرٸم جاسىپ تۇر ما?
جٷرەگٸم سولدى ما شىن?
بٸلمەيمٸن, عاشىقپىن با?
و, بəلكٸم, سەن بٸلەسٸڭ?!
Əن ايتىپ بەرشٸ ماعان,
باسىلسىن قۇمارلىعىم,
قانباعان تۋعالى بۇل.
ايتار كەش شىعار بٷگٸن,
ماحاببات تۋرالى بٸر?!.
Əن ايتىپ بەرشٸ, جانىم,
كەۋدەمە قىلىش سۇققان,
كەلگەندەي گٷلسٸز كٶكتەم...
قۇتقارشى تىنىشتىقتان,
شارشادىم ٷنسٸزدٸكتەن!
كەشٸرمە
ماعان دەگەن ساعىنىشتىڭ وتىمەن,
مەن سٷيەتٸن ەندٸ ايتىپ بەر, ٶتٸنەم,
گيتاراڭنىڭ پەرنەلەرٸن جىلاتىپ.
قوشتاساردا: «كەلەمٸن», – دەپ كەتٸپ ەم,
سونىم ٷشٸن – ٶكٸنەمٸن... ٶكٸنەم!
قالدىم كەشە باسقا قىزدى ۇناتىپ...
بەرٸنە مەن كٸنەلٸمٸن, كەشٸرمە!
جەك كٶرٸپ كەت, حاتتارىمدى ٶشٸر دە!
باسقا جٸگٸت جولىعادى شىن ادال.
عاشىق بولىپ الماتىنىڭ كەشٸنە,
بٸرگە جٷرگەن سەتتەر تٷسسە ەسٸڭە,
وڭاشادا جىلاپ الساڭ, جىلاپ ال.
ەندٸ مەنٸ ۇمىتا سال, اقىلدىم,
مەن وسىنداي «يتتٸگٸ» كٶپ اقىنمىن,
جان جىلاتىپ, جٷرەگٸڭدٸ جٷدەتكەن.
باسىڭدى دا بەكەر سەنٸڭ قاتىردىم...
ساعان تاعى ٶلەڭ جازىپ جاتىرمىن,
ساعان ەندٸ عاشىق ەمەس جٷرەكپەن...
جٷرەگٸڭدە ساعىنىشىڭ بٷر اتىپ,
تٸلەگٸڭ دە بٸر مەيٸرٸم سۇراتىپ,
جالىنىشتى جانارلارىڭ مٶلدٸرەپ,
ارمانىڭدى الاتاۋدان قۇلاتىپ,
گيتاراڭنىڭ پەرنەلەرٸن جىلاتىپ,
مەن سٷيەتٸن ەندٸ ايتىپ بەر, سوڭعى رەت...
سوسىن حابارلاسپايىق!
ول تۋرالى سوڭعى ٶلەڭ...
ول:
«– ەشقايدا كەتپەيمٸن»,– دەپ ۋەدە ەتكەن.
سوعان سەنگەم, اڭعال, اڭقاۋ ەدەتپەن.
سٶزدەن – جىلۋ, كٶزدەن – مەيٸر دەمەتكەم,
ٷمٸتتەرٸم الدامشى ەكەن, قاپ, ەتتەڭ!
ول:
«– ەشقاشان كەتپەيمٸن»,– دەپ سەرت ەتكەن,
نازىمەنەن كٷيدٸرتكەن, قىلىعىمەن ٶرتەتكەن,
اناسىنان اينالايىن ەركە ەتكەن.
جانارىنان جانىن كٶرٸپ – مٶلت ەتكەن,
جولىققاندا جاس جٷرەگٸم سەلك ەتكەن.
ەح, كەتٸپ قالدى-اي... ەرتە ەتتەڭ!
ول:
«– ەشكٸمگە كەتپەيمٸن»,– دەپ كٷلگەندە,
قۋانىم ەم! مۇڭىم تارقاپ بٸر دەمدە.
ٶلەڭ بولدى مەن شابىتسىز جٷرگەندە,
ٶزٸ بولدى باعا جەتپەس جٷلدەم دە!
ەندٸ قايتتىم? كەتٸپ قالدى مٷلدەمگە!
ول ەشقاشان كەلمەيدٸ ەندٸ, كەلمەسٸن!
قينالامىن, قىنجىلامىن مەن نەسٸن?!
سەنٸمٸمدٸ, سەزٸمٸمدٸ كٶمگەسٸن,
انىق بولدى ەندٸ ەشكٸمدٸ سٷيمەسٸم,
ەندٸ ەشكٸمگە سەنبەسٸم!
جالعىز ارشا
«قارقارالى باسىندا جالعىز ارشا...»
بٸرجان سال.
جار باسىنا جالعىز بٸتكەن ارشامىن,
جالعىزدىقپەن جىلجىپ ٶتتٸ قانشا كٷن?!
جەل جۇلمالاپ جٷرەك – جاپىراقتارىمدى,
توز-توز بولدىم... ارسا-ارسا, ارسامىن!
باستان اۋىپ كەتتٸ بٸلەم بال شاعىم?
ٶلەڭٸمدە كٶڭٸلسٸزدەۋ بار سارىن.
جانارىڭنىڭ جان تەبٸرەنتەر جارقىلىن,
نەگە ەكەنٸ قايتا-قايتا اڭسادىم?..
تاس تٶبەمنەن بوراپ جاتىر قارشا مۇڭ,
تاعدىرى وسى – جارعا بٸتكەن ارشانىڭ!
جانى جازداي جادىراعان جان قايدا?
مەن سول جايلى ايتا-ايتا شارشادىم...
مەرگەن كٶشەربايۇلى توقسانباي بۇرىنعى كٶكشەتاۋ وبلىسى, ەڭبەكشٸلدەر اۋدانى, كازگورودوك (ەسكٸشە اتاۋى جانعۇس-توقسانباي) اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن.
«اسسالاۋماعالەيكٷم», «نوستالگييا», «مەن بٸرەۋدٸ ساعىنامىن...» اتتى كٸتاپتاردىڭ اۆتورى.
