2017 جىلدىڭ باسىندا مەملەكەتٸمٸزدٸڭ يدەولوگييالىق ساياساتىنا جاۋاپتى سالادا كادرلىق ٶزگەرٸستەر بولىپ, ٸشكٸ ساياساتقا جاۋاپتى باعلان مايلىباەۆ قىزمەتتەن الاستاتىلىپ, كەيٸننەن مەملەكەتكە وپاسىزدىق جاسادى دەگەن ايىپپەن 5 جىلعا سوتتالدى. ال ونىڭ ورنىنا, سوڭعى 3 جىل رەسەيدە ەلشٸ بولعان, تەجٸريبەلٸ ساياساتكەر, كەسٸبي ەلەۋمەتتانۋشى مارات تەجين تاعايىندالدى.
باعالان مايلىباەۆ پرەزيدەنت ەكٸمشٸلگٸ باسشىسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى قىزمەتٸن 5 جىلدىڭ اسا ۋاقىت اتقاردى. وسى ۋاقىت ٸشٸندە اقپاراتتىق يدەولوگييالىق كەڭٸستٸك دەسترۋكتيۆتى كٷشتەردٸڭ قولىنا ٶتٸپ, ساياسي رەتتەۋ تەتٸكتەرٸ ٸستەن شىعىپ, قازاقستاننىڭ ٸشكٸ ساياسي پروتسەسسٸ بٷلٸككە بٷلٸنە جازدادى. ازاماتتىق قوعام مەن وپپوزيتسييالىق كٷشتەردٸڭ اراسى اجىراتىلماي, بيلٸك پەن قازاق قوعامى اراسىندا انتاگونيزم ورىن الدى. يدەولوگيياعا فۋندامەنتاليست راديكالدار ارالاستى. سونىڭ سالدارىنان پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ باستى جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ — قوعامدىق تۇراقتىلىققا قاۋٸپ تٶندٸ. بەينەلەپ ايتساق “مەڭگٸلٸك ەلدە” يدەولوگييالىق داعدارىس باستالدى.
تەجين بٸر جىل ٸشٸندە مايلىباەۆتاردىڭ بىلىعىنان قۇتىلۋمەن قاتار يدەولوگييالىق جٷيە قۇرۋمەن اينالىستى. اقپاراتتىق كەڭٸستٸك جات يدەولوگييالىق ناسيحاتتان ازات ەتٸلٸپ, ريتوريكا ٶزگەردٸ. اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸككە نەگٸز پايدا بولدى. اقپاراتتىق كەڭٸستٸك جاڭا ساتىعا شىعىپ, تۇراقتىلىقتىڭ نەگٸزٸ بولىپ سانالاتىن بيلٸك پەن قوعام اراسىنداعى ديالوگ باستالدى, ونىڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ ”Qazaqstan” ارناسىنىڭ تٸكەلەي ەفيرٸندە ساياسي توك-شوۋ جٷرٸپ, ساياسي وپپوزيتسييا مەن قوعامنىڭ رەپرەزەنتاتيۆتى ٶكٸلدەرٸنٸڭ تٷرلٸ تاقىرىپتارعا بايلانىستى پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸرەتٸن بولدى. وپپوزيتسييانىڭ بەدەلدٸ دە پرينتسيپشٸل ٶكٸلدەرٸ پرەزيدەنت نازارباەۆ كٶرسەتكەن مەملەكەتتٸ دامىتۋ ۆەكتورىنىڭ يدەولوگييالىق رەفورماسىن اشىق قولدادى. راديكالدارمەن راديكالدى جۇمىس جٷرە باستادى, دەسترۋكتيۆتٸ كٷشتەردٸڭ ىقپال ەتۋ كەڭٸستٸگٸنە جول جابىلدى.
مارات تەجيننٸڭ ورالۋىمەن مەملەكەتتٸڭ باستى يدەولوگييالىق شتابى – پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنەن باستاپ جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸكتەرگە دەيٸنگٸ مەملەكەتتٸڭ بٷكٸل يدەولوگييالىق اكتيۆٸنٸڭ ساپاسى جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرٸلدٸ. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ مەملەكەتتٸك ساياسي شەشٸم قابىلداۋ ورتالىعىنا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, جاڭا كٷن تەرتٸبٸن انىقتاپ, ٸسكە اسىرۋىن قاداعالاۋشى, ٷيلەستٸرۋشٸ ورتالىققا اينالدى. مارات تەجين پرەزيدەنت نازارباەۆ قۇرعان مەملەكەتتٸك ساياسي جٷيەنٸڭ جاڭا جاعدايداعى يدەولوگيياسىن قۇردى.
تەجيننٸڭ ساياسي فيلوسوفيياسىنىڭ كونتسەپتسيياسى نەتيجەلٸ ەكەنٸن ساراپشىلار مويىندادى. ناعىز نەتيجەلٸ يدەولوگييانىڭ ماقساتى – ۇلتتى جۇمىلدىرىپ وعان باعىت كٶرسەتۋ بولىپ تابىلادى. وسى تۇرعىدان, تەجيننٸڭ يدەولوگيياسى تەك مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردى كٷشەيتٸپ قويعان جوق, ول مەملەكەتتٸلٸكتٸ كٷشەيتە الدى. بۇل تەجيننٸڭ قىسقا عانا ۋاقىت ٸشٸندە جاساعان ەڭبەگٸ.
ابىلاي سەرسەنباەۆ,
ساياساتتانۋشى
