جامبىل وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن تٸلدەردٸ دامىتۋ باسقارماسىنىڭ «تٸلدەردٸ وقىتۋ ورتالىعى» مەكەمەسٸ اراسىندا «مەمٸلە» جوباسىنىڭ تۇجىرىمداماسى ەزٸرلەنٸپ, «مەمٸلە» كلۋبى اشىلدى. كلۋب تٸلدٸ ٷيرەنگٸسٸ كەلەتٸندەر مەن وعان كٶمەك كٶرسەتەتٸن, سونداي-اق تٸلدٸ مەڭگەرگەن ەرٸكتٸلەرگە ارنالعان ديالوگ الاڭى بولىپ تابىلادى.
مەملەكەت باسشىسى ن.ە.نازارباەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ححVٸ سەسسيياسىندا قازاق تٸلٸن, مەدەنيەتٸن, تاريحىن, فيلوسوفيياسىن, قازاق ەلٸنٸڭ قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان «قازاقتانۋ» جوباسىن جٷزەگە اسىرۋ باسا ايتىلعان بولاتىن. «قازاقتانۋ» باستاماسىنىڭ باستى مٸندەتتەرٸ — قازاقستاندىق ەتنوستار اراسىندا قازاق حالقىنىڭ گۋمانيتارلىق جەنە ادامگەرشٸلٸك قاعيداتتارىن قالىپتاستىرۋ, قازاقستان حالقىنىڭ بٸرلٸگٸ مەن دوستىق دەستٷرلەرٸن ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاستىرۋدىڭ تەتٸگٸن قۇرۋ. مٸنە وسى ماقساتتى كٶزدەگەن «مەمٸلە» كلۋبىندا مەملەكەتتٸك تٸل ارقىلى قازاق حالقىنىڭ تاسىن تٷرتسە تاريحى كٶرٸنەتٸن ەربٸر سالت-دەستٷر, ەدەت-عۇرىپتارى, ولاردىڭ تەرەڭدٸگٸ مەن شىنايى ماعىناسى تٷسٸندٸرٸلەدٸ. سونداي-اق كەلۋشٸلەر كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە قولدانىلاتىن ستەرەوتيپتٸ تٸلدٸك شابلونداردى مەڭگەرەدٸ.
كلۋبتىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا جيىلعان جۇرتشىلىقتىڭ الدىندا العاشقى بولىپ سٶز سٶيلەگەن وبلىس ەكٸمدٸگٸنٸڭ تٸلدەردٸ دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى سۇلۋشاش قۇرمانبەكوۆا:
– «قازاقتانۋ» جوباسى بويىنشا وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قارقىندى جۇمىس ٸستەۋدە. قازاقتاعى «اتا تەگٸ», «جەتٸ اتا», «باتا-تٸلەك» ت.ب. سيياقتى جورالعىلاردى سوناۋ اتا-بابامىزدان بەرٸ مۇرا رەتٸندە ساقتاپ كەلەمٸز. «قازاقتانۋ» وقۋلارىندا تٸل ٷيرەنۋمەن بٸرگە سالت-دەستٷر, ەدەت-عۇرىپتاردىڭ دا تەرەڭ ماعىناسى تٷسٸندٸرٸلەدٸ. «مەمٸلە» دەگەنٸمٸز – كەلٸسٸم, بٸتٸم دەگەن ماعىنانى بٸلدٸرەدٸ. اسسامبلەيامىزدىڭ جۇمىستارىنىڭ دا نەگٸزگٸ ماقساتى – قوعامدىق كەلٸسٸم بولعاندىقتان, مەمٸلە, كەلٸسٸمدەردٸڭ بٸز ٷشٸن ماڭىزى ٶتە زور», – دەي كەلە, جيىلعان جۇرتتى «مەمٸلە» كلۋبىنىڭ اتقاراتىن بٸرقاتار مٸندەتتەرٸ مەن ماقساتتارىمەن تانىستىرا كەتتٸ.
جيىن بارىسىندا سٶز العان وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى, حاتشىلىق مەڭگەرۋشٸسٸ مارجان قوجاەۆا دا بيىلعى جىلدان باستاۋ الىپ وتىرعان يگٸ باستامانىڭ مەن-جايىن كٶپشٸلٸككە ۇعىنىقتى ەتٸپ تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ.
– سوناۋ شاعاتاي تٸلٸنەن بەرٸ قازاق تٸلٸنە دەيٸن تٸلدٸك قورىمىز باي حالىقپىز. قازاق تٸلٸ – سان جاعىنان ەلەم تٸلدەرٸ ٸشٸندە 70-شٸ ورىندا, تٷركٸ تٸلدەرٸنٸڭ اراسىندا تٶرتٸنشٸ تۇرعان, ال تٸل بايلىعى جاعىنان ٷشٸنشٸ ورىندى الاتىن, تٷركٸلٸك بولمىسىنىڭ ساقتالۋى جاعىنان كەلگەندە ەڭ بٸرٸنشٸ ورىندا تۇرعان تٸل بولىپ تابىلادى. قازاق تٸلٸ ارقىلى ۇلتتىق قۇندىلىقتار, ۇلى مۇرالاردى قايتا جاڭعىرتۋعا بولادى. «مەمٸلە – ٶز حالقىنىڭ بولاشاعىن ويلايتىن ەربٸر ازاماتتىڭ كٶكەيكەستٸ ارمانى مەن قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋ ارقىلى قازاقستان جەرٸندەگٸ بٷكٸل حالىقتىڭ بٸرلٸگٸ مەن بەرەكەسٸن ارتتىرۋعا نەگٸزدەلگەن تىڭ دٷنيە. اتالعان جوبا ەلٸمٸزدٸڭ رۋحاني قۇندىلىقتارىن, اتا-بابالارىمىزدىڭ دانالىقتارىن قازاق تٸلٸ ارقىلى ناسيحاتتاۋ بولىپ تابىلادى, – دەدٸ مارجان تٶرەعۇلقىزى.
كلۋبتىڭ اشىلۋىنا تٸلدٸڭ كەسٸبي وقىتۋشىلارى, كرەاتيۆتٸ جەنە جارقىن سپيكەرلەر دە كەلٸپ قاتىسىپ, اتالعان جوبا تٶڭٸرەگٸندە ٶز ويلارى مەن ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
شارانىڭ سوڭىندا «مەمٸلە» كلۋبىندا ٶتكٸزٸلەتٸن قازاق تٸلٸندە سٶيلەۋ ٶرنەكتەرٸ, ۇلتتىق ماقال-مەتەلدەر, فرازەولوگيزمدەرٸ تاقىرىپتارى تۇرعىسىندا تٷرلٸ مىسالدار كەلتٸرٸلٸپ, سونىمەن بٸرگە دەرٸسكە قاتىسۋشىلاردىڭ سٶيلەۋگە دەگەن ىنتا-جٸگەرٸن ارتتىرۋ, قىزىقتىرۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. ۇيىمشىلدىق, ىنتىماقتىق سەزٸمدەردٸ وياتۋ ساباقتارىنىڭ العاشقى دەرٸسٸ ويداعىداي قورىتىندىلاندى.
