قازاقستاندا جىل سايىن شامامەن 12 مىڭعا جۋىق ازامات اتى-جٶنٸن ٶزگەرتەدٸ. بۇل ٷدەرٸس «نەكە جەنە وتباسى تۋرالى» كودەكسپەن رەتتەلەدٸ جەنە بەلگٸلٸ بٸر زاڭدىق نەگٸزدەرگە سٷيەنەدٸ. الايدا ەسٸم ٶزگەرتۋ تەك قۇقىقتىق مەسەلە عانا ەمەس, ول – ادامنىڭ رۋحاني بولمىسى, ۇلتتىق تانىمى مەن جەكە تاڭداۋىنىڭ كٶرٸنٸسٸ.
كٶپشٸلٸكتٸ تولعاندىراتىن سۇراقتىڭ بٸرٸ – ازان شاقىرىپ قويىلعان اتتى ٶزگەرتۋگە بولا ما? احمەت بايتۇرسىنۇلى اتىنداعى تٸل بٸلٸمٸ ينستيتۋتىنىڭ ونوماستيكا ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, ازاماتتار ەسٸمٸن بٸرنەشە سەبەپپەن ٶزگەرتەدٸ. ەڭ جيٸ كەزدەسەتٸن سەبەپ – قۇجاتتاعى ات پەن ازان اتىنىڭ سەيكەس كەلمەۋٸ.
مىسالى, ازان شاقىرعاندا مۇحاممەد دەپ قويىلعان ەسٸم قۇجاتتا مۋحامەد, ماگومەد نەمەسە تٸپتٸ ميحايل بولىپ جازىلىپ كەتكەن جاعدايلار بار. مۇنداي ايىرماشىلىقتار ادامعا پسيحولوگييالىق جەنە رۋحاني تۇرعىدا ەسەر ەتەدٸ.
سونىمەن قاتار:
– ەسٸمنٸڭ قاتە جازىلۋى;
– جىنىسقا سەيكەس كەلمەۋٸ;
– جاعىمسىز نەمەسە كٶنەرگەن ماعىناسى;
– ۇلتتىق ٷلگٸگە كٶشۋ نيەتٸ سيياقتى فاكتورلار دا ازاماتتاردى اتى-جٶنٸن ٶزگەرتۋگە يتەرمەلەيدٸ.
تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا قازاقى ەسٸمدەرگە بەتبۇرىس كٷشەيدٸ. كٶپشٸلٸك اتى-جٶنٸن ۇلتتىق دەستٷرگە ساي ٶزگەرتۋگە ۇمتىلادى. مەسەلەن, ورىسشا ٷلگٸدەگٸ اتى-جٶندٸ قازاقى فورماعا كٶشٸرۋ جيٸ كەزدەسەدٸ.
قازاقستان زاڭناماسى ازاماتتارعا اتى-جٶنٸن ٶزگەرتۋگە تولىق قۇقىق بەرەدٸ.
– 10 جاسقا دەيٸن بالانىڭ ەسٸمٸ اتا-اناسىنىڭ كەلٸسٸمٸمەن ٶزگەرەدٸ;
– 10–16 جاس ارالىعىندا بالانىڭ پٸكٸرٸ ەسكەرٸلەدٸ;
– 16 جاستان باستاپ ازامات ٶز بەتٸنشە شەشٸم قابىلداي الادى.
ٶزگەرٸس احات ورگاندارى ارقىلى رەسٸمدەلەدٸ جەنە جاڭا ەسٸم بارلىق رەسمي قۇجاتتارعا ەنگٸزٸلەدٸ.
ماڭىزدىسى – زاڭدا «ازان اتى» دەگەن ۇعىمعا قاتىستى ارنايى شەكتەۋ جوق. ياعني ازانمەن قويىلعان اتتى ٶزگەرتۋگە تىيىم سالىنبايدى. دەگەنمەن جاڭا ەسٸم تٸلدٸك, گرامماتيكالىق جەنە مەدەني نورمالارعا ساي بولۋى تيٸس.
ماماندار تەجٸريبەسٸندە ەرەكشە ٶتٸنٸشتەر دە كەزدەسەدٸ. كەيبٸر ازاماتتار:
– ەسٸمٸن نۋمەرولوگيياعا سٷيەنٸپ ٶزگەرتكٸسٸ كەلەدٸ;
– شەتەلدە ىڭعايلى بولۋ ٷشٸن اتىن اعىلشىنشاعا بەيٸمدەيدٸ;
– تٷسٸندە كٶرگەنٸنە بايلانىستى ەسٸمٸن اۋىستىرۋدى سۇرايدى.
تٸپتٸ ٶز ەسٸمٸن «Apple» نەمەسە «كەترين» دەپ ٶزگەرتۋگە نيەت بٸلدٸرگەندەر دە بولعان. ال كەيبٸرٸ ەسٸمٸن ٶزگەرتكەننەن كەيٸن قايتادان بۇرىنعى اتىنا ورالادى.
ەسٸمٸن ٶزگەرتكەن ازاماتتار كەيدە قوعام تاراپىنان تٷسٸنبەۋشٸلٸككە ۇشىرايدى. تۋىستارى نەمەسە اينالاسى «نەگە ٶزگەرتتٸڭ?» دەگەن سۇراق قويۋى مٷمكٸن. سوعان قاراماستان, زاڭ ازاماتتىڭ جەكە تاڭداۋىن قورعايدى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي شەشٸم قابىلداماس بۇرىن كەڭەس الۋ ماڭىزدى. ٶيتكەنٸ ەسٸم – ادامنىڭ جەكە بولمىسى مەن ٶزٸن-ٶزٸ تانۋىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸن فاكتور.
ازان شاقىرىپ قويىلعان اتتى ٶزگەرتۋگە زاڭدىق تۇرعىدان شەكتەۋ جوق. الايدا بۇل – جاي عانا قۇجات اۋىستىرۋ ەمەس, ادامنىڭ رۋحاني, مەدەني جەنە جەكە تاڭداۋىنىڭ كٶرٸنٸسٸ. سوندىقتان مۇنداي قادامعا بارماس بۇرىن ونىڭ مەنٸ مەن سالدارىن تارازىلاپ, سانالى شەشٸم قابىلداۋ ماڭىزدى.
