فوتو:gossluzhba.kz
وتاندىق عىلىمدا كادر تاپشىلىعى وراسان. سوندىقتان ەلٸمٸزدەن شىققان جاس عالىمدار شەتەل اسىپ كەتپەس بۇرىن, جاعدايلارىن جاساعانىمىز ٶتە ورىندى.مىسالى قازاقتىڭ جاس بالالارى ەلەكتر توعى ارقىلى ٶسٸمدٸكتٸ تەز ٶسٸرۋ مٷمكٸندٸگٸن زەرتتەپ, حالىقارالىق ٷيىمداردىڭ نازارىنا ٸلٸكتٸ. ەندٸ الماتىداعى حيميكو-بيولوگييالىق نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ ARES كومانداسى حالىقارالىق تۋرنيرگە شاقىرتۋ كٷتٸپ وتىر. ولاردىڭ اگرويننوۆاتسييالىق جوباسى قازاقستاننىڭ ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى رٶل ويناۋى مٷمكٸن. 10 سىنىپ وقۋشىلارى ەلەكتر ٶرٸستەرٸن قۇرىپ, وسى ٶرٸستٸڭ ٸشٸندە ٶسٸمدٸك قالاي ٶسەدٸ, ۇزاق ۋاقىت بويى سونى زەرتتەپ شىقتى.
ولار بٸرنەشە سىناق جٷرگٸزۋ ارقىلى امبروزييا بۇرشاقتارىن ٶسٸرگەن. تەجٸريبە بارىسىندا ٷش تٷرلٸ ەلەكتر رەجيمٸ: 150, 250 جەنە 300 ۆولت كەرنەۋ قولدانىلدى. نەتيجەسٸندە 150 ۆولتتا ٶسٸمدٸك ٶسٸمٸ ەش ٶزگەرٸسسٸز قالسا, 300 ۆولتتا بۇرشاق تەز سولىپ قالعان. الايدا 250 ۆولت تاماشا نەتيجە بەردٸ. ول كەزدە بۇرشاق ەكٸ ەسە تەز ٶسكەن.
زەرتتەۋ توبىنىڭ ويىنشا, 250 ۆولت رەجيمٸندە ەلەكتر ٶرٸسٸ مەتابوليكالىق پروتسەستەر مەن جاسۋشالاردىڭ بٶلٸنۋٸن جەدەلدەتۋگە ىقپال ەتەدٸ. وسى كەزدە يون اعىندارى دا ەسەر بەرەتٸن سيياقتى. ەلەكتر ٶرٸسٸ يونداردى تەزٸرەك جىلجىتىپ, ٶسٸمدٸكتەگٸ قورەكتٸك زاتتاردىڭ جىلدام تارالۋىنا كٶمەكتەسەدٸ.
«ٶسۋ پروتسەسٸن ەرٸ قاراي جەتٸلدٸرۋ جەنە اۆتوماتتاندىرۋ ٷشٸن بٸز Arduino سەنسورلارى مەن كونتروللەرٸن قولداندىق. توپىراقتاعى سۋ دەڭگەيٸن باقىلاۋ ٷشٸن سۋعا باتىراتىن ىلعالدىلىق سەنسورىن, پروتسەستەردٸ سينحرونداۋ ٷشٸن ۋاقىت مودۋلٸن, جٷيەنٸ باسقارۋ ٷشٸن Arduino Nano كونتروللەرٸن, جارىق ديودتارى مەن سۋدى اۆتوماتتى تٷردە جەتكٸزۋ سورعىسىن ٸسكە قوستىق», - دەيدٸ, زەرتتەۋ توبىنىڭ مٷشەسٸ, بولاشاق بيوتەحنولوگ دانييار ولجاەۆ.
دانييار ايبارۇلىنىڭ سٶزٸنشە, ولار زەرتتەۋدٸ جالعاستىرىپ, بۇرشاقتان باسقا ٶسٸمدٸكتەرمەن تەجٸريبە جاسايتىن بولادى. قازٸر جوبا حالىقارالىق عىلىمي سايىسقا تاپسىرىلدى.
ەلەكتر ٶرٸسٸ ٶسٸمدٸكتەردٸ 50 پايىزعا تەز ٶسٸرسە, مۇنى كوممەرتسيالاندىرۋعا ەبدەن بولادى. ەر استىقتىڭ تيٸمدٸ ەلەكتر رەجيمٸن تابۋ جەنە ونى وڭتايلاندىرۋ عانا قالدى.
ەڭ باستىسى, قازاقتىڭ جاس بالالارىنىڭ عىلىمي جاڭالىقتارعا دەگەن قۇلشىنىسى جارقىن بولاشاققا دەگەن سەنٸمٸمٸزدٸ ارتتىرماق. دەمەك, ۇلتىمىز بەكەر ٶمٸر سٷرٸپ جٷرگەن جوق.
