Foto:gossluzhba.kz
Otandyq ǵylymda kadr tapshylyǵy orasan. Sondyqtan elimizden shyqqan jas ǵalymdar shetel asyp ketpes buryn, jaǵdailaryn jasaǵanymyz óte oryndy.Mysaly Qazaqtyń jas balalary elektr toǵy arqyly ósimdikti tez ósirý múmkindigin zerttep, halyqaralyq úiymdardyń nazaryna ilikti. Endi Almatydaǵy himiko-biologiialyq Nazarbaev Ziiatkerlik mektebiniń ARES komandasy halyqaralyq týrnirge shaqyrtý kútip otyr. Olardyń agroinnovatsiialyq jobasy Qazaqstannyń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýde mańyzdy ról oinaýy múmkin. 10 synyp oqýshylary elektr óristerin quryp, osy óristiń ishinde ósimdik qalai ósedi, uzaq ýaqyt boiy sony zerttep shyqty.
Olar birneshe synaq júrgizý arqyly ambroziia burshaqtaryn ósirgen. Tájiribe barysynda úsh túrli elektr rejimi: 150, 250 jáne 300 volt kerneý qoldanyldy. Nátijesinde 150 voltta ósimdik ósimi esh ózgerissiz qalsa, 300 voltta burshaq tez solyp qalǵan. Alaida 250 volt tamasha nátije berdi. Ol kezde burshaq eki ese tez ósken.
Zertteý tobynyń oiynsha, 250 volt rejiminde elektr órisi metabolikalyq protsester men jasýshalardyń bólinýin jedeldetýge yqpal etedi. Osy kezde ion aǵyndary da áser beretin siiaqty. Elektr órisi iondardy tezirek jyljytyp, ósimdiktegi qorektik zattardyń jyldam taralýyna kómektesedi.
«Ósý protsesin ári qarai jetildirý jáne avtomattandyrý úshin biz Arduino sensorlary men kontrollerin qoldandyq. Topyraqtaǵy sý deńgeiin baqylaý úshin sýǵa batyratyn ylǵaldylyq sensoryn, protsesterdi sinhrondaý úshin ýaqyt modýlin, júieni basqarý úshin Arduino Nano kontrollerin, jaryq diodtary men sýdy avtomatty túrde jetkizý sorǵysyn iske qostyq», - deidi, zertteý tobynyń múshesi, bolashaq biotehnolog Daniiar Oljaev.
Daniiar Aibarulynyń sózinshe, olar zertteýdi jalǵastyryp, burshaqtan basqa ósimdiktermen tájiribe jasaityn bolady. Qazir joba halyqaralyq ǵylymi saiysqa tapsyryldy.
Elektr órisi ósimdikterdi 50 paiyzǵa tez ósirse, muny kommertsialandyrýǵa ábden bolady. Ár astyqtyń tiimdi elektr rejimin tabý jáne ony ońtailandyrý ǵana qaldy.
Eń bastysy, qazaqtyń jas balalarynyń ǵylymi jańalyqtarǵa degen qulshynysy jarqyn bolashaqqa degen senimimizdi arttyrmaq. Demek, ultymyz beker ómir súrip júrgen joq.
