قىتايلىق تانىمال TikTok ۆيدەو قوسىمشاسى ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸنە بايلانىستى قوسىمشاعا تىيىم سالماق بولعان اقش ٷكٸمەتٸن سوتقا بەردٸ. شاعىم 24 تامىزدا كاليفورنييا سوتىنا كەلٸپ تٷستٸ. ونىڭ اۆتورلارى كومپانييا امەريكالىق قولدانۋشىلاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن جەكە دەرەكتەرٸنە قاتىستى مەسەلەلەردٸ جويۋعا كٷش سالعانمەن اقش ٷكٸمەتٸ ونى ەلەمەي وتىر دەپ شاعىمدانعان.
قىتايلىق TikTok جەلٸسٸ اقش-تا ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸنە بايلانىستى كٷدٸككە ٸلٸنگەن, سەبەبٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸ قولدانۋشىلاردىڭ جەكە اقپاراتىن جيناپ, قىتاي ٷكٸمەتٸ تالاپ ەتكەن جاعدايدا پەكينگە تاپسىرۋعا زاڭمەن مٸندەتتەلگەن. دەگەنمەن بۇعان دەيٸن كومپانييا يەسٸ "قولدانۋشىلار دەرەگٸ پەكينگە بەرٸلەدٸ" دەگەن ايىپتاۋدى جوققا شىعارعان.
پرەزيدەنت دونالد ترامپ تامىز ايىنىڭ باسىندا ۆيدەو قوسىمشانىڭ قىتاي كوممۋنيستٸك پارتيياسىنىڭ قارالايتىن كامپانيياسىنا قۇرال رەتٸندە قولدانىلۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتىپ, قىتايلىق TikTok-پەن كەز كەلگەن كەلٸسٸم جاساۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالعان ەدٸ. TikTok يەسٸ ByteDance كومپانيياسىنا قوسىمشانى ساتۋ تۋرالى كەڭەس بەرٸلگەن. اقپارات بويىنشا, سوت پروتسەستەرٸ كومپانييانى ساتۋ تەرتٸبٸنە ەسەر ەتپەۋٸ تيٸس. وسىعان دەيٸن امەريكالىق Oracle جەنە Microsoft كومپانييالارى TikTok-تى ساتىپ الۋعا ىنتالى ەكەنٸن بٸلدٸرگەن.
TikTok ٶكٸلدەرٸ شاعىمدا ترامپ ەكٸمشٸلٸگٸ حالىقارالىق تٶتەنشە ەكونوميكالىق ٶكٸلەت اكتٸسٸ (International Emergency Economic Powers Act) شارتتارىن دۇرىس ورىنداماي وتىر دەپ كٶرسەتكەن. كومپانييا ٶكٸلدەرٸ "بۇل قاتارداعى جەي قوقان-لوقى ەمەس" دەپ جازعان.
رەسپۋبليكاشىلدار مەن دەموكراتتار TikTok تٶڭٸرەگٸندەگٸ مەسەلەگە الاڭدادى.
TikTok پەكيندەگٸ ByteDance كومپانيياسىنا تيەسٸلٸ. تٷرلٸ ەففەكتٸلەرمەن ەرلەنگەن 15-60 سەكۋندتىق شاعىن ۆيدەونى بٶلٸسۋگە ارنالعان TikTok ەلەۋمەتتٸك جەلٸسٸ العاش 2016 جىلى Douyin دەگەن اتاۋمەن قىتايدا تارالعان. كەيٸننەن سىرتقى نارىققا شىقتى. 2018 جىلى Muscial.ly كومپانيياسىمەن قوسىلعان سوڭ ەلەمدە جىلدام تارالا باستادى. قازٸر ونىڭ 1,5 ميللياردقا جۋىق قولدانۋشىسى بار. ينتەرنەت قولدانۋشىسى جەلٸگە تٸركەلەردە جەكە باسىنىڭ مەلٸمەتٸن ەنگٸزۋٸ كەرەك.
2019 جىلى كٷزدە TikTok جەلٸسٸ قىتايداعى مۇسىلمانداردى قۋعىنداۋ جايلى ۆيدەونى جويعانىنا كەشٸرٸم سۇراعان. روليكتە 17 جاستاعى بلوگەر فەروزا ەزيز كٸرپٸك ۇزارتۋ جايىندا ايتا كەلە, قىتايداعى مۇسىلمانداردىڭ جاعدايىنا ويىسادى, ونى حولوكوستپەن تەڭەستٸرگەن. ۆيدەوروليك جويىلماي تۇرعاندا ەكٸ ميلليوننان استام رەت كٶرٸلگەن.
