قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىق ەتۋٸمەن بولعان پارلامەنت سەناتىنىڭ وتىرىسىندا بٸرقاتار زاڭ جوبالارى قارالدى جەنە ٶتٸپ بارا جاتقان مەرەيلٸ جىل قورىتىندىلاندى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
تٶراعا جۋىردا پارلامەنت قابىلداعان اسا ماڭىزدى ساياسي-قۇقىقتىق قۇجات - ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعى دەكلاراتسيياسىندا قازاقستاننىڭ قول جەتكٸزگەن جەتٸستٸكتەرٸ مەن جەڭٸستەرٸ ايشىقتالعانىن, تەۋەلسٸز قازاقستاندى قۇرۋعا جەنە قالىپتاستىرۋعا ەرەن ەڭبەك سٸڭٸرگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ - ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ كەمەڭگەرلٸك قىزمەتٸنە تاريحي باعا بەرٸلگەنٸن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ.
زاڭ شىعارۋ جۇمىستارىن قورىتىندىلاعان ق.توقاەۆ سەنات پارلامەنت فۋنكتسيياسىن اتقارعان كەزەڭدە جوعارعى پالاتا ٷكٸمەتپەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس جٷرگٸزە وتىرىپ, 57 زاڭدى ۋاقىتىلى قابىلداعانىن ەرٸ ٶزٸنٸڭ كونستيتۋتسييالىق ٶكٸلەتتٸگٸن ابىرويمەن اتقارعانىن ەسكە سالدى. ٷستٸمٸزدەگٸ جىلى پارلامەنت قابىلداعان جٷزدەن اسا زاڭ "100 ناقتى قادام" ۇلت جوسپارىن, سونداي-اق ەلٸمٸزدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق ٶرلەۋٸن كٶزدەيتٸن ستراتەگييالىق باعدارلامالاردى ٸسكە اسىرۋدىڭ زاڭنامالىق نەگٸزٸن تولىق قالىپتاستىردى.
سەنات تٶراعاسى پالاتا ٶتكٸزگەن بٸرقاتار ماڭىزدى ٸس-شارالارعا دا توقتالدى. "ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق پەن دٷنيەجٷزٸلٸك ساۋدا ۇيىمى جاعدايىندا وتاندىق اگرارلىق سەكتوردىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋ, جول قوزعالىسى سالاسىن قۇقىقتىق رەتتەۋ جەنە ەلٸمٸزدەگٸ بيولوگييالىق الۋانتٷرلٸلٸكتٸڭ ساقتالۋىن زاڭنامالىق قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەلەرٸنە ارنالعان پارلامەنتتٸك تىڭداۋلاردا قوعامدا ورىن الىپ وتىرعان ٶتكٸر مەسەلەلەر تالقىلانىپ, تيٸستٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا ناقتى نۇسقاۋلار بەرٸلدٸ", - دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
2016 جىلى سەناتورلار ەلٸمٸزدٸڭ سىرتقى ساياسي باستامالارىن قولداۋ جەنە شەت مەملەكەتتەردٸڭ پارلامەنتتەرٸمەن ىنتىماقتاستىعىن تەرەڭدەتۋ جٶنٸندە ەلەۋلٸ جۇمىستاردى جٷزەگە اسىردى. "پالاتانىڭ باستاماسىمەن ەلەم ەلدەرٸ پارلامەنتتەرٸ مەن دٸن ٶكٸلدەرٸنٸڭ, سونداي-اق تانىمال ساياساتكەرلەردٸڭ قاتىسۋىمەن "دٸندەر تەرروريزمگە قارسى» حالىقارالىق كونفەرەنتسيياسى ويداعىداي ٶتكٸزٸلدٸ. ەلباسىنىڭ "ەلەم. XXI عاسىر" تاريحي مانيفەسٸنٸڭ ماڭىزى مەن يادرولىق قارۋسىز ەلەم قۇرۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلاۋعا ارنالعان سەناتتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ٶتكەن اۋقىمدى حالىقارالىق كونفەرەنتسييا قازاقستاننىڭ جاھاندىق بەيبٸتشٸلٸك پەن قاۋٸپسٸزدٸكتٸ نىعايتۋ جٶنٸندەگٸ باستامالارىنىڭ ٶزەكتٸلٸگٸن ايشىقتاي تٷستٸ", - دەدٸ ول.
سەناتتىڭ الداعى جۇمىستارى تۋرالى ايتا كەلٸپ, توقاەۆ ەل تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىنداعى پرەزيدەنتتٸڭ سٶزٸندە مەملەكەت دامۋىنىڭ جاڭا ساتىسىنا كٶشۋ جاعدايىندا پارلامەنت پەن ٷكٸمەتتٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋ مەسەلەسٸن كٷن تەرتٸبٸنە قويىلعانىن ەسكە سالدى. تٶراعا: "الداعى ۋاقىتتا, وسى ماڭىزدى مەسەلە جان-جاقتى تەرەڭ زەردەلەنٸپ, تيٸستٸ زاڭدارعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەزٸرلەنەتٸن بولادى. سەناتورلار مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸن ودان ەرٸ جاڭعىرتۋدى كٶزدەيتٸن ماڭىزدى زاڭ جوبالارىمەن جۇمىستى كەسٸبي تۇرعىدان اسقان جاۋاپكەرشٸلٸكپەن جٷرگٸزەتٸنٸنە مەن كەمٸل سەنەمٸن", - دەدٸ.
Cونداي-اق, ق.توقاەۆ قاڭتاردىڭ 4-ٸ مەن 13-ٸ ارالىعىندا دەپۋتاتتاردىڭ ٶڭٸرلەرگە ساپارى جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ. "ٶتكٸزٸلەتٸن كەزدەسۋلەر بارىسىندا پارلامەنت قابىلداعان زاڭداردى حالىققا جان-جاقتى ناسيحاتتاۋ جۇمىسىن جٷرگٸزۋ قاجەت. قابىلدانعان جاڭا زاڭداردىڭ ەرەجەلەرٸنە, ەسٸرەسە, ەلەۋمەتتٸك سالا, دەنساۋلىق ساقتاۋ, قارجى, سالىق, تۇرعىن ٷي جەنە تەرروريزمگە قارسى ٸس-قيمىل مەسەلەلەرٸنە باسا نازار اۋدارعان جٶن", - دەدٸ ول.
توقاەۆ ەرٸپتەستەرٸن بٸرلەسٸپ اتقارعان جۇمىستارى ٷشٸن العىسىن بٸلدٸرٸپ, كەلە جاتقان جاڭا جىلمەن قۇتتىقتادى.
وتىرىس بارىسىندا سەناتورلار قازاقستان مەن يران اراسىنداعى سوتتالعان ادامداردى بەرۋ تۋرالى كەلٸسٸمدٸ راتيفيكاتسييالادى.
2016 جىلى 11 سەۋٸردە تەگەراندا قول قويىلعان كەلٸسٸم يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ سوتتارى باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا سوتتاعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارىن جەنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سوتتارى باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا سوتتاعان يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارىن ودان ەرٸ جازاسىن ٶزدەرٸ ازاماتى بولىپ تابىلاتىن مەملەكەتتە ٶتەۋ ٷشٸن بەرۋ مەسەلەلەرٸن رەتتەيدٸ.
پالاتا قازاقستان مەن سلوۆەنييا اراسىنداعى تابىس پەن كاپيتالعا سالىناتىن سالىقتارعا قاتىستى قوسارلانعان سالىق سالۋدى بولدىرماۋ جەنە سالىق سالۋدان جالتارۋعا جول بەرمەۋ تۋرالى كونۆەنتسييانى جەنە وعان حاتتامانى راتيفيكاتسييالادى.
كونۆەنتسييانىڭ ماقساتى ينۆەستيتسييالار ٷشٸن قولايلى جاعداي جاساۋ ارقىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن سلوۆەنييا رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جەنە كەڭەيتۋ بولىپ تابىلادى.
كونۆەنتسييا ەكٸجاقتى حالىقارالىق شارت بولىپ تابىلادى جەنە قوسارلانعان سالىق سالۋدى بولدىرماۋ ماقساتىندا جاسالعان. ۋاعدالاسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ ەرقايسىسى سالىق تٶلەۋشٸگە بٸر رەت بٸرٸندە عانا سالىق تٶلەۋ مٷمكٸندٸگٸن قامتاماسىز ەتەدٸ. ەكٸنشٸ مەملەكەت تٶلەنگەن سالىق سوماسىن ەسەپكە الادى نەمەسە سالىق سالىناتىن جيىنتىق تابىستان ەكٸنشٸ مەملەكەتتە سالىق سالىنعان تابىستىڭ بٶلٸگٸ شەگەرٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار, وتىرىستا "جايىلىمدار تۋرالى" زاڭ جوباسى بٸرٸنشٸ وقىلىمدا قارالىپ, ماقۇلداندى.
زاڭ جوباسى جايىلىمداردى ۇتىمدى پايدالانۋعا بايلانىستى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيدٸ. قۇجاتتىڭ ەرەجەلەرٸ جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردىڭ مالىن جايۋعا ارنالعان جايىلىمدار جٶنٸندەگٸ قاجەتتٸلٸكتەرٸن قامتاماسىز ەتۋگە, ونداعى ينفراقۇرىلىم نىساندارىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا, جايىلىمدىق جەرلەردٸ توزدىرماۋعا بايلانىستى شارالاردى جٷزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان. وتىرىستا "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە جايىلىمداردى پايدالانۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى" ٸلەسپە زاڭ جوباسى بٸرٸنشٸ وقىلىمدا ماقۇلداندى.
جوباعا سەيكەس جەر, ورمان, سۋ كودەكستەرٸنە, سونداي-اق "ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى» جەنە "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جەرگٸلٸكتٸ مەملەكەتتٸك جەنە ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ تۋرالى" زاڭدارعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلەدٸ. اتاپ ايتقاندا, ورمان, سۋ قورلارىنىڭ جەنە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردىڭ جەرلەرٸنە شٶپ شابۋ مەن مال باعۋ ۇعىمدارىن رەتتەيتٸن قولدانىستاعى زاڭداردىڭ ەرەجەلەرٸ ودان ەرٸ جەتٸلدٸرٸلەتٸن بولادى. جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ تۋرالى زاڭناماعا ەنگٸزٸلەتٸن ٶزگەرٸستەر ٸشٸندە جايىلىمداردى باسقارۋ جەنە پايدالانۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلاۋ مەن شەشٸم قابىلداۋعا ازاماتتاردى تارتۋ تۋرالى مەسەلەلەر قامتىلعان.
