قيسىق تٸلدٸ شىعارما ساقاۋ ادام سەكٸلدٸ, كەرٸ قۇلاقتى كەسەدٸ, جاس قۇلاققا جامان ٷلگٸ بولادى
ٸليياس وماروۆ
تٸل – جاندى قۇبىلىس. قوعام دامىعان سايىن ونىڭ سٶزدٸك قورى باسقا تٸلدەن ەنگەن جاڭا سٶزدەرمەن, بايىرعى سٶزدەردٸڭ جاڭا قولدانىسقا تٷسۋٸمەن تولىعىپ, جەتٸلٸپ وتىرادى. قوعامنىڭ ساياسي جەنە ەكونوميكالىق ٶزگەرٸسٸ تٸلدٸڭ ۇلتتىق سيپاتىنا ەسەر ەتپەي قويمايتىنى بەلگٸلٸ. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, سٶزدٸك قورداعى تولىعۋ مەن جەتٸلۋ باعىتىنىڭ ماقسات-مٷددەسٸ تٸل جاناشىرلارىنىڭ الدىندا كٷردەلٸ مەسەلەلەر تۋىنداتادى. قازاق تٸلٸنٸڭ مەملەكەتتٸك مەرتەبەسٸنٸڭ قۇرمەتتەلمەۋٸ, قازاق پەن قازاقتىڭ قازاقشا سٶيلەسپەۋٸ, عىلىم تٸلٸنٸڭ جاپپاي قازاقيلانباۋى, ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸنٸڭ قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋگە قۇلىقسىزدىعى سەكٸلدٸ ەزٸرگە شەشٸمٸ «كٷمەندٸ» كٶكەيكەستٸ مەسەلەلەر جاڭا عاسىرىمىزدا دا ماڭىزدىلىعىن ساقتاپ تۇر. جازۋشى مارال ىسقاقبايشا ايتساق:
- ...بٸزدٸڭ انا تٸلٸمٸزدٸڭ مەرتەبەسٸ ٷشٸن, ونىڭ تازالىعى ٷشٸن كٷرەسٸمٸز تاريح بەتٸندە جازىلىپ قالعان دەرەكتەرگە قاراعاندا, انىق ون عاسىرعا سوزىلعان ەكەن. مٸنە, بٷگٸن بٸز ححٸ عاسىردىڭ تابالدىرىعىن اتتاعاندا بۇل مەسەلە بۇرىنعىدان ەلدەقايدا ٶتكٸرلەۋ قويىلىپ, كٷن تەرتٸبٸندە جەنە تۇر /مارال ىسقاقباي. ون عاسىرعا سوزىلعان كٷرەس نەمەسە «ەكەندٸك» دەگەن سٶز بار ما? قازاق ەدەبيەتٸ, 03.02.2006/.
ەرينە, تٸل تازالىعى ٷشٸن كٷرەستٸڭ ۇزاقتىعى كٶڭٸل كٶنشٸتپەگەنمەن, ونىڭ ٷدەمەلٸلٸگٸ كٶڭٸل قۋانتادى. ٶيتكەنٸ جوقتاۋشىسى, قامقورشىسى بار تٸل - ٶمٸرشەڭ. بٸراق تٸل تازالىعىنىڭ دەڭگەيٸ سٶيلەۋ نەمەسە اقپارات قۇرالدارىنىڭ تٸلٸمەن عانا مەجەلەنبەيتٸنٸن ەسكەرگەنٸمٸز جٶن. تٸلدٸڭ شىنايىلىعى, قۇدٸرەتتٸلٸگٸ, قادىر-قاسيەتٸ كٶركەم شىعارما تٸلٸندە عانا ايشىقتالادى. كٶركەم شىعارما ٶنەر تۋىندىسى دەسەك, سول تۋىندىنى سومدايتىن, حالىقتىڭ رۋحاني ازىعىنا اينالدىراتىن ٶزەگٸ – تٸل. جازۋشىنىڭ كٶرٸكتٸ ويى كٶركەم تٸلمەن بەرٸلسە, سۋرەت پەن وبرازدى وقىرماننىڭ ٶزٸ-اق سۇرىپتاپ الادى.ٶتكەن عاسىردىڭ كٶركەم شىعارمالارى وسىنداي قۇبىلىستارعا تولى بولدى. بٸز سٶز تٸركەسٸ مەن سٶيلەمدەردەن سۋرەت كٶرٸپ ٶسكەن وقىرماندار قاتارىن تولىقتىردىق. سۇڭعاق دەنەلٸ, سۇلۋ ەمەس, سٷيكٸمدٸ, ۇياڭ ەمەس, اشىق, ورداڭ ەمەس, ەدەپتٸ (ع.مٷسٸرەپوۆ), جىرتىق كٶز دەۋ قارا; ٷمٸتپەن ۇيىقتاپ, ٷرەيمەن ويانعان (ا.نۇرمانوۆ), مۇرنىن بەت, قۇلاعىن اۋىز ەتٸپ جٸبەرۋ (ت.نۇرماعامبەتوۆ), ەننٸڭ ٶلٸمٸ - ٶلٸم, اتتىڭ ٶلٸمٸ – قازا; ەلدٸڭ ٶڭمەنٸنە بەساتار كەزەنۋ- ەمٸپ وتىرعان ٷرپٸنٸ شايناعانمەن بٸردەي (ا.سٷلەيمەنوۆ), جۇلىعىنان جۇلىنىنا دەيٸن قىڭىر (و.بٶكەەۆ), ەكٸ كٶزٸ بٸرٸن-بٸرٸ كٶرٸپ تۇرعان سيياقتى; جۋان ەرٸن تاباق (ج.نەجٸمەدەنوۆ), حان قۇشاعىندا قالتىراپ جاتقاننان گٶرٸ, قۇل قۇشاعىندا قۇتىرىپ شىققان (ە.نۇرپەيٸسوۆ), مالشى بولسا دا يتارشى بولماعان كەدەي; ٶز ٸشٸنەن ٷندەمەي تىنىپ, ۋلانىپ ويلاندى (م.ەۋەزوۆ) سەكٸلدٸ ورالىمداردى تۋدىرعان جازۋشىلاردىڭ تالعام دەڭگەيٸنە تاڭداناتىنبىز. بۇلاردىڭ بەرٸ - ابايدىڭ قيىننان قيىستىرعان تالعامى. وسىنداي تالعامپازدىعى جوعارى كەزەڭنٸڭ ٶزٸندە «سوڭعى جىلدارداعى قازاق كٶركەم شىعارمالارىنىڭ تٸلٸ» اتتى كونفەرەنتسييا ۇيىمداستىرىلىپ, سەكسەننٸڭ سەڭگٸرٸندەگٸ عابيت مٷسٸرەپوۆ «انا تٸلٸن انامىزداي ارداقتايىق» دەپ بايانداما جاساسا, كٶركەم ەدەبيەت تٸلٸنٸڭ بٷگٸنگٸ جاي-كٷيٸن بولجاپ, سول ٷشٸن الاڭداعانى بولار. ول كەزدە كٶركەم شىعارمانىڭ تٸلٸ ەدەبي سىننىڭ باستى نازارىندا بولدى. تٸلدٸك نورما جازۋشى تاراپىنان قاتاڭ ساقتالىپ, سىنشى تاراپىنان قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستالدى. ححٸ عاسىردىڭ كٶركەم شىعارمالارى بۇنداي ۇستانىمنان الشاقتاي تٷسكەن سەكٸلدٸ. دەلەل رەتٸندە جاڭا عاسىردىڭ ونشاقتى جىلى كٶلەمٸندە جارىق كٶرگەن ٷش ەڭگٸمەنٸڭ تٸلٸن مىسالعا كەلتٸرۋدٸ جٶن سانادىق. ٷشەۋٸ دە ەر جىلداردا «قازاق ەدەبيەتٸ» گازەتٸندە جارىق كٶرگەن. بٸرٸنشٸسٸ – ايگٷل كەمەلباەۆانىڭ «توبىلعى ساي» ەڭگٸمەسٸ /قە.18.02.2000/. ەڭگٸمەنٸڭ يدەياسى, تاقىرىبى, كٶتەرگەن مەسەلەسٸ تۋرالى پٸكٸر ايتۋدان اۋلاقپىز. ەڭگٸمەدەگٸ سانالىق قيسىنعا ٷيلەسپەيتٸن وي مەن تٸلدٸك نورمادان اۋىتقىعان تۇستاردى عانا تالداپ ۇسىنۋدى ماقسات تۇتتىق:
- ... ول تاماعى قۇرعاعاسىن, جاس پٸشەننٸڭ شەتٸندە(?) جايعاسىپ, دەم ورالعان دورباسىن اشتى. ٸشٸنەن ەت پەن باۋىرساق, قييار مەن سەبٸز الىپ جەپ, ەلدەنٸپ, سۋسىنعا ايران جۇتتى.
-... ٷلكەن ەتەش ۇشىپ جەتكەندە(جاس پٸشەنگە)ەلدەبٸر ۇلى ساعىنىشقا ەلتٸپ, دارقان دالانىڭ قاسيەتتٸ تٷگٸنە اۋناپ-قۋنايتىن تەرٸزدٸ.
-... بيجان تٷنگٸ بٸردٸڭ ۇيقىسىنا شومىپ,جارتى ساعاتتاي قالعىپ كەتٸپتٸ.
-... بالام-اۋ, وسىنىڭ نە(?), ساندالىپ تٷنگە دەيٸن جٷرٸپ?! شالا ەس بولىپ ٶزٸڭدٸ ەرەڭ تاپتىق, تەۋبا,-دەدٸ اناسى.
-... بەنزين بەنزوناسوسقا مٷلدە جەتپەدٸ. ماشينا بيٸك سايدا(?) توقتادى... شوپىر تەتٸگٸن بٸلەدٸ, تەز جٶندەپ, جٷرمەي تۇرعان ماشيناعا وتالدىرىپ, اۋىلعا ايداپ كەلدٸ.
بۇل ٷزٸندٸلەردەگٸ اۆتورلىق بايانداۋلاردىڭ كٶرٸكسٸز ويلارعا تولى ەكەندٸگٸنە ەڭگٸمەنٸ وقىپ شىققان ەربٸر تۇلعا تٶمەندەگٸشە ۋەج ايتار ەدٸ:
- تاماعى قۇرعاعان ادام الدىمەن ەت, باۋىرساق, قييار, سەبٸز(?) جەمەي, بٸردەن سۋسىن ٸشەر ەدٸ عوي;
- ەتەشتٸڭ دالاعا دەگەن ۇلى ساعىنىشى قايدان, قاشان پايدا بولعانى تاڭعالدىرادى;
- ۇيقىعا شومعان كٸسٸ قالعىمايدى, ەشتەڭەنٸ سەزبەي ۇيىقتايدى;
- بالاسىنىڭ شٶپكە كەتكەنٸن بٸلەتٸن انانىڭ «ساندالىپ» جٷرسٸڭ دەپ رەنجۋٸ مٷمكٸن ەمەس قوي;
- بەنزينٸ تاۋسىلعان كٶلٸكتٸڭ موتورىن اۋىستىرساڭ دا جٷرمەيتٸنٸن ەڭبەكتەگەن بالادان ەڭكەيگەن قارتقا دەيٸن بٸلەدٸ.
جازۋشى قاي عاسىردىڭ وقىرمانىنا شىعارما ۇسىنىپ وتىرعانىن, ەڭگٸمە جانرىنا قويىلاتىن تالاپتاردىڭ جوعارىلىعىن ٶز دەڭگەيٸنٸڭ ٶرەسٸمەن ٶلشەگەن سيياقتى. وي كەرەعارلىعىمەن قاتار تٸلدٸك نورمانىڭ بارلىق سالادا /لەكسيكالىق, گرامماتيكالىق, ستيلدٸك تۇرعىدان / بۇرمالانۋى اۆتوردىڭ انا تٸلٸنە دەگەن «جاۋاپكەرشٸلٸگٸنەن» ماعلۇمات بەرەتٸندەي. پەيٸلٸ تولىسۋ, ساپ تيىلعان حوش يٸس, شالعىندى تيەۋ, جاس پٸشەننٸڭ شەتٸندە جايعاسۋ, بيٸك سايدا توقتاۋ, بالاپانىن شۇباتۋ, ەسٸل-دەرتٸڭدٸ قاۋزاۋ, تەرەزەسٸ جوق ەسٸكتٸڭ ساۋدىراۋى, بايلاپ الىپ ەكەلۋ, بۇلتتىڭ كٶگەرۋٸ, كٶزٸ اتىزداي بولىپ باقىرايۋ ت.ب., زورلىقپەن بايلانىستىرعان سٶز تٸركەستەرٸ مەن جاساندى فرازەولوگيزمدەر تٸلٸڭدٸ كٷرمەيدٸ.
ەكٸنشٸ ەڭگٸمە – ورازانباي ەگەۋباەۆتىڭ «تاجالى» /قە.31.03.2006/. ەڭگٸمە «قاپ-قاراڭعى تٷن. كٶزگە شۇقىسا كٶرمەيسٸڭ» دەپ باستالادى. قازاقتىڭ كٶزگە تٷرتسە كٶرگٸسٸز تٷنٸ عوي. شىعارمانىڭ باستى تاقىرىبى – ادامنىڭ جازىقسىز اڭدارعا تاجال بولىپ كەلۋٸ. ەڭگٸمە- ەڭگٸمە ەمەس, ەرتەگٸ تەرٸزدٸ.كەيٸپكەرلەرٸ – قويان مەن مارال. قويان بولعاندا قانداي, «بەيبەرەكەت سٷيٸسۋ, اقاقاي- ۋاقاقاي, جەزٶكشەلٸك وعان كەرەك جوق. مومىندىق پەن بٸلمەستٸك جان يەسٸنٸڭ تٷبٸنە جەتەدٸ.ونى دا ەسكەرمەيتٸن» قويان. «قاناعاتشىل, قورىقسا ىتقي بەزە جٶنەلەدٸ. قاتەردەن قاشۋ ارقىلى قۇتىلۋدى بٸلەتٸن» قويان. سٶيتە تۇرا, «جول سوققان بولدىرعان ادام وسىلاي ۇيىقتايدى. قويان سەكٸرٸپ ونىڭ ٷستٸنە شىقتى. تٸك تۇرىپ سول جەردە انا جاق-مىنا جاعىنا قاراۋىل قاراپ الدى. بەرٸ دە باياعىداي ەكەن. ىرشىپ ۇياسىنىڭ الدىنا تٷستٸ. ىرشيمىن دەپ اياعىن سەرپە تەپكەندە ... ەكپٸنٸ ۇيقىشىنى وياتىپ جٸبەرگەن» قويان. ادامنىڭ قولىنا تٷسكەندە «قاراڭعى تٷندٸ قاق ايىرا باج ەتكەن» قويان. «قوياننىڭ قۇلىن دا-قۇلىن شىرقىراعان جانتالاستى اششى شارىلى بٷيٸردەگٸ ورماندا بۇزاۋلاپ جاتقان مارالدى جٷرەگٸنە بٸز پٸسٸپ العانداي سەلك ەتكٸزدٸ» دەپ مارالدىڭ عاجايىپ ەلەمٸنە جەتەلەيدٸ. «توبىلعى ساي» مەن «تاجال» ەڭگٸمەلەرٸ وي كەرەعارلىعى جاعىنان بٸر-بٸرٸمەن ٷندەسەدٸ. ەكەۋٸ دە جاڭا عاسىردىڭ «جاڭا قازاقتارىنا» ارنالعانداي. ەكەۋٸ دە «مەن نە دەيمٸن, دومبىرام نە دەيدٸ?!»- نٸڭ كەبٸن كيگەن.
مارال دا تەگٸن مارال ەمەس. «ەلٸ دە بٸلە الماي تۇر. مىناسى دا ۇرعاشى بۇزاۋ ەدٸ. تۇڭعىشىن قويىپ, ەكٸنشٸسٸ دە بالالى-شاعالى بولىپ كەتكەلٸ قاشان. ەكەسٸن قويشى, بٷگٸن قاسىندا سول بالالارى مەن جيەندەرٸ دە جوق, الدى-الدىنا تەلٸم-تەلٸم كەتكەن. دٷنيە دەگەن شٸركٸننٸڭ وپاسى وسى بولعانى ما?! مۇنى ويلاعاندا جٷرەگٸ قاسٸرەتتەن تٸلٸنگەندەي ويسىرادى. انا كٶڭٸلٸ بالادا. بالا كٶڭٸلٸ دالادا»,- دەيتٸن مارال. اۆتوردىڭ باپ- باياعىسىنداي مامىراجاي, جاۋىز يٸس ەمەس, تاعى ۇقساي دا قالدى, دامىل-دامىل تولاسسىز, اعىل-تەگٸل تٶگٸلٸپ, مٶلدٸر كٶزٸن جاۋتاڭ-جاۋتاڭ قايتا-قايتا قاداپ, سەندەلٸپ بارىپ تۇرىپ كەتتٸ سەكٸلدٸ قولدانىستارى كٶزگە وعاشتاۋ كٶرٸنٸپ, ... سٶز تٸركەستەرٸ مەن سٶيلەم قۇرىلىستارى ىدىراپ, بٸر-بٸرٸنە كٶلەڭكەسٸن تٷسٸرٸپ تۇراتىن سٶزدەر ٶز ماعىناسىن دەل باسپاي, ەكٸ وقتى بولىپ, اۋىتقىپ شىعادى /ع.مٷسٸرەپوۆ/.
ەڭگٸمەنٸڭ ٷشٸنشٸسٸ – سەرٸك نۇعىماننىڭ «قامالى» /قە.11.03.2011/. ەڭگٸمەنٸڭ جازىلۋ ەدٸسٸ - ٶزگەشە. ەشبٸر ادامنىڭ ەسٸمٸ بەرٸلمەيدٸ. سىرتتاي تانىس, ٸشتەي بەيتانىس قىز بەن جٸگٸتتٸڭ كەزدەسۋٸ, جٸگٸتتٸڭ وتىرعان قالپىنداعى قىزدىڭ بەينەسٸن ويشا سۋرەتتەۋٸ تٶڭٸرەگٸندەگٸ اۆتورلىق بايانداۋ جەلٸسٸنە قۇرىلعان. وقيعا جوق. جٸگٸتتٸڭ ٸشتەي تولقۋى, تولقي وتىرىپ قىز بەينەسٸنەن قول جەتپەس باقىتىن كٶرٸپ, تٶبەسٸنٸڭ كٶككە ەكٸ-اق ەلٸ جەتپەي شاتتانۋى. قىزىمىز دا « ...كٶپتەن بەرٸ ارمانىنا اينالعان- اي ماڭداي ارۋ. ەكٸ كٶزٸن تٶمەن سالىپ ۋىلجي ٷلبٸرەيدٸ». جازۋشى ادام بالاسىنىڭ تانىمىنداعى شىنايىلىق پەن سەزٸكتٸلٸكتٸڭ الماسۋ ٷدەرٸستەرٸن قاراما-قارسى وتىرعان ەكٸ ادامنىڭ بٸرەۋٸنٸڭ ساناسىنان ٶتكەرٸپ, ەكٸنشٸسٸن ەڭگٸمەنٸڭ سوڭىنا دەيٸن ەرەكەتسٸز وتىرعىزسا دا, وقىرمان ۋاقىتتىڭ قالاي ٶتكەنٸن بايقاماي قالادى. بار بولعانى ماماندىق تٶڭٸرەگٸندەگٸ بٸر سۇراقتىڭ ەكٸ رەت قايتالانىپ, بٸرٸ تولىق, ەكٸنشٸسٸ اياقسىز قالعان جاۋاپ بولماسا, قىز بەن جٸگٸت سٶيلەسپەيدٸ دە. بٸراق وقىرمان ەكەۋٸنٸڭ تٷسٸنٸسٸپ وتىرعانىنا سەنٸمدٸ. جٸگٸتتٸڭ ويىنداعى بەينەلەۋ قىز قالاۋىنان شىعىپ, «تالايدان ارمان بولعان- اق ديدارلى اجارلى جٷز اق ماڭدايىن بەرٸ بەرٸپ, ەشبٸر بوياماسىز, تابيعي قالپىندا كٶز ٷيٸرٸپ كٷلٸمدەپ وتىر». قىز پورترەتٸن وسى قالپىندا قالدىرعاندا ەڭگٸمە جەلٸسٸندەگٸ تٸل كٶركەمدٸگٸ قالىپتى دەڭگەيٸن ساقتاپ, وي تۇتاستىعى قۇبىلماس ەدٸ. ەگەر «قاباقپەن قوسا قارلىعاش قۇيرىق قاستى دا كەرٸ تارتقاندا, كەرٸلٸپ, كەڭەيە تٷسكەن جازىق ماڭداي اشىق, ەپپاق, كٸرشٸكسٸز ۋىز جٷزگە ەرەكشە ەر بەرٸپ, ايناداي ايدىندىپ, جارقىراتىپ جٸبەرٸپتٸ» تەڭەۋٸ بولماعاندا, قىز كەلبەتتٸلٸگٸ سولعىنداماس پا ەدٸ. قارلىعاشتىڭ قاناتىنا تەلٸنٸپ كەلگەن دەستٷرلٸ تەڭەۋ جازىق ماڭدايداعى اسپانعا شاپشىعان قارلىعاش قۇيرىقتى قاسقا اۋىسقاندا ۋىز جٷزگە ەر بەرە قويۋى ەكٸتالاي-اۋ. اي ماڭداي, جازىق ماڭداي ارۋىمىزدىڭ سۋرەتٸ «پەشەنەنٸڭ ەتەگٸندەگٸ سٷرمەلٸ قوس دوعانىڭ قوسىلعان تۇسىنان تٸك تٶمەن اعىپ تٷسكەن جٸڭٸشكە قىر مۇرىن تىم سٷيكٸمدٸ, استىنداعى سوڭعى ٷلگٸدەگٸ قىزىل كٷلگٸن تٷسكە قانىققان ۇيىق ەرٸنمەن بٸتە قايناسىپ ۋىلجىپ تۇر» بوياۋىمەن قانىقتىرىلىپ, قاراۋعا قىمسىناتىنداي كٷيگە جەتكەن. ماڭدايىنا جازىلعان نەمەسە پەشەنەسٸنە جازىلعان تۇراقتى سٶز تٸركەسٸندەگٸ «پەشەنەنٸ» «ماڭدايمەن» تٸكەلەي اۋىستىرىپ الۋ- قايتالاۋدان قاشۋدىڭ جولى ەمەس. قارلىعاشتىڭ قۇيرىعى قوس دوعاعا اۋىسقانىن دا وقىرمان قالت جٸبەرمەيدٸ. تەڭەۋدٸڭ ەڭ كٶرٸكسٸزدٸگٸ – مۇرىننىڭ ەرٸنمەن بٸتە قايناسىپ ۋىلجۋى.
مٸنە, ٷش قالامگەردٸڭ ٷش ەڭگٸمەسٸندەگٸ تٸلدٸك نورماعا قاتىستى تٷيتكٸلدەر وسىلاي ٶربيدٸ. سەنگٸڭ كەلمەسە دە, شىعارما مەتٸنٸ ٶزگەرمەيدٸ. تارالىمى ون مىڭنان تٶمەندەپ كٶرمەگەن «قازاق ەدەبيەتٸ» گازەتٸ وقىرماندارىنىڭ تەڭ جارتىسى وقىعاننىڭ ٶزٸندە, قانشاما جاننىڭ كٶڭٸلٸندە كٷپتٸ وي قالعانى بەلگٸلٸ. ەيتپەسە, سايدىڭ بيٸك ەمەس, تەرەڭ; بالاپانىن شۇباتۋ ەمەس, شۇبىرتۋ; كٶزٸ اتىزداي بولۋدىڭ ٶزٸ – باقىرايۋ ەكەنٸن جازۋشى بٸلمەسە دە, انا تٸلٸن ارداقتايتىن ەربٸر قازاق اجىراتا الادى. اۋىزەكٸ سٶيلەۋ تٸلٸ ارقىلى تٸلٸمٸزدٸڭ تازالىعىن ساقتاپ قالۋ مٷمكٸن ەمەستٸگٸن ۇعىنعان جٶن. عىلىم تٸلٸ دە عىلىمى جەتٸك ەلدەردٸڭ تٸلٸنە جالتاقتايدى. ٶيتكەنٸ جاڭالىق اتاۋى سونى العاش اشقان ەلدٸڭ تٸلٸمەن اتالادى. سول اتاۋىمەن باسقا ەلگە تارايدى. تٸل تازالىعىنىڭ شىنايى ٷلگٸسٸن كٶركەم ەدەبيەت قانا ساقتاپ كەلگەن. سٶزدٸك قوردىڭ سىرلى قۇندىلىقتارىن سٶيلەتەتٸن دە كٶركەم شىعارما ەكەنٸن بٸلەمٸز. «ٶزگەلەردٸ قازاقشا سٶيلەتەمٸز» دەپ جٷرٸپ, ٶزەگٸمٸز سانالاتىن تٸلٸمٸزدٸڭ قۇدٸرەتتٸلٸگٸنە كٶلەڭكە تٷسٸرٸپ المايىق, اعايىن!
قايسار قادىرقۇلوۆ,
قازۇۋ-دىڭ دوتسەنتٸ
«قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ» جۋرنالى, № 9, 2012 جىل, (133 – 139 ب.ب.).
