نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسى كٷنٸنە ارنالعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيياعا قاتىسۋشىلارمەن كەزدەستٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستانعا كەلٸپ, كونستيتۋتسييا كٷنٸن بٸرگە مەرەكەلەگەنٸ ٷشٸن جيىنعا قاتىسۋشىلارعا ريزاشىلىق بٸلدٸردٸ, سونداي-اق كٶپتەگەن حالىقارالىق ساراپشىلار قاتىسقان بۇل كونفەرەنتسييا قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋ جٶنٸندە ٸلٸم-بٸلٸم الماسۋعا زور مٷمكٸندٸك بەرگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بٸز كونستيتۋتسييالىق قۇرىلىم ٸسٸندەگٸ ىنتىماقتاستىق پەن ٶزارا تەجٸريبە الماسۋ مٷمكٸندٸگٸن جوعارى باعالايمىز. قۇندى كەڭەستەر مەن ۇسىنىمدار ٷشٸن ريزاشىلىق بٸلدٸرەمٸز», - دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
ەلباسى تەۋەلسٸزدٸك العان سەتتەن باستاپ قازاقستانداعى كونستيتۋتسيوناليزمنٸڭ دامۋ تاريحىنا توقتالدى.
«1995 جىلعى كٶكتەمدە بٸر توپ زاڭگەر عالىمدارمەن بٸرلەسٸپ, بٸزگە قانداي كونستيتۋتسييا قابىلداۋ قاجەتتٸگٸن تالقىلادىق. مەن ٶزٸم ەلٸمٸز ٷشٸن قولايلى ەرەجەلەردٸ ٸزدەستٸرۋ ماقساتىمەن ەۋروپانىڭ, امەريكا مەن ازييانىڭ 20 ەلٸنٸڭ كونستيتۋتسييالارىن جەتە زەرتتەدٸم. سەبەبٸ, بٸز باسقا مەملەكەتتٸڭ كونستيتۋتسيياسىن سول كٷيٸندە كٶشٸرٸپ الا المايمىز. وسىلايشا, 1995 جىلعى جەلتوقساندا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا ازاماتتارىمىزدىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ قولداعان كونستيتۋتسييانى قابىلدادىق. بۇل قۇجات بٷگٸندە بٸزدٸڭ ٶمٸرٸمٸزگە ارقاۋ بولىپ, مەملەكەتٸمٸزدٸ قالىپتاستىرىپ, تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ نىعايتىپ وتىرعان نەگٸزگٸ زاڭعا اينالدى. كونستيتۋتسييامىز ۋاقىت تالابىنا ساي ٷنەمٸ رەفورمالانىپ, جەتٸلدٸرٸلۋدە. مەسەلەن, ٶتكەن جىلدىڭ باسىندا مەن پرەزيدەنتتٸڭ بٸرقاتار ٶكٸلەتتٸكتەرٸن پارلامەنت پەن ٷكٸمەتكە ولاردىڭ دەربەستٸگٸن ەرٸ جاۋاپكەرشٸلٸك اياسىن كەڭەيتە وتىرىپ قايتا بٶلۋ جٶنٸندەگٸ كونستيتۋتسييالىق رەفورماعا باستاماشى بولدىم», - دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ زاڭنىڭ جوعارى زاڭدىق كٷشٸن قامتاماسىز ەتۋ بارىسىندا قۇقىق ٷستەمدٸگٸن ورنىقتىرۋ ساياساتىن ماقساتتى تٷردە جٷرگٸزٸپ وتىرعانىنا توقتالىپ, ەلٸمٸزدٸڭ ەلەمدٸك ارەناداعى جەتٸستٸكتەرٸ ونىڭ حالىقارالىق بەدەلٸن جەنە كونستيتۋتسييامىزدا بەلگٸلەنگەن بەيبٸتسٷيگٸش سىرتقى ساياسي قاعيداتتارىمىزدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«قازاقستاننىڭ جەتٸستٸكتەرٸ حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان مويىندالعانى ايدان انىق. بٸز شيرەك عاسىر ٸشٸندە ەكونوميكامىزدى 22 ەسە ٶسٸرٸپ, قازاقستاندىقتاردىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتتىق. جۇرتشىلىق ٶزدەرٸنٸڭ دٸني سالتىن ەركٸن ۇستانىپ, ٶز انا تٸلٸندە سٶيلەي الاتىن, سونداي-اق مەدەنيەتٸن ساقتايتىن كٶپۇلتتى جەنە كٶپكونفەسسييالى مەملەكەت قۇردىق. بيىل استانادا ٶتەتٸن ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر كٶشباسشىلارىنىڭ VI سەزٸ سونىڭ دەلەلٸ», - دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
حالىقارالىق ساراپشىلار قازاقستانعا شاقىرعانى ٷشٸن نۇرسۇلتان نازارباەۆقا العىس بٸلدٸرٸپ, كونستيتۋتسييا كٷنٸن مەرەكەلەۋ تٷرلٸ ينستيتۋتتار اراسىنداعى قاتىناستاردى رەتتەۋدٸڭ بەرٸك نەگٸزٸ ەرٸ قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى قورعاۋدىڭ كەپٸلٸ سانالاتىن ەڭ ماڭىزدى قۇجاتتىڭ مەنٸ زور ەكەنٸن ايعاقتايتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
«كونستيتۋتسييا كٷنٸن مەرەكەلەۋ ازاماتتاردىڭ, سونىڭ ٸشٸندە جاستاردىڭ اراسىندا كونستيتۋتسييالىق قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەپ, تاراتۋعا باعىتتالعان تەربيەلٸك سيپاتتاعى ٶركەنيەت بەلگٸسٸ سانالادى. سونداي-اق, قوعامدىق ٷيلەسٸمدٸلٸكتٸ, تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتى جٷزەگە اسىرۋ جولىنداعى ۇمتىلىستىڭ باعىتى دۇرىس ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ», - دەدٸ الجير حالىق دەموكراتييالىق رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسييالىق كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى م.مەدەلچي.
سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى كونستيتۋتسييالىق زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ٸسٸندەگٸ نەگٸزگٸ رٶل قۇقىق ٷستەمدٸگٸن ساقتاۋدى كٶزدەيتٸن كونستيتۋتسييالىق ەدٸلەت ورگاندارىنا تيەسٸلٸ ەكەنٸن ايتتى.
جيىنعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسييالىق كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى ق.مەمي, ەزەربايجان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسييالىق سوتىنىڭ تٶراعاسى ف.ابدۋللاەۆ, الجير حالىق دەموكراتييالىق رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسييالىق كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى م.مەدەلچي, ارمەنييا كونستيتۋتسييالىق سوتىنىڭ تٶراعاسى گ.توۆماسيان, بولگارييا كونستيتۋتسييالىق سوتىنىڭ تٶراعاسى ب.ۆەلچەۆ, لاتۆييا رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسييالىق سوتىنىڭ تٶراعاسى ي.زيەمەلە, كونستيتۋتسييالىق ەدٸل سوت جٶنٸندەگٸ دٷنيەجٷزٸلٸك كونفەرەنتسييانىڭ باس حاتشىسى ش.ديۋرر, ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق سوتىنىڭ تٶراعاسى ج.بەيٸشەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ە.راقىشەۆا قاتىستى.
