«مەملەكەت باسشىسى «كٸتاپ وقيتىن ۇلت» باعدارلاماسىن جارييالاعالى بەرٸ بۇل تاقىرىپ كٷن تەرتٸبٸنەن تٷسپەي كەلەدٸ. وسى ورايدا جۋرناليست ەرجان جاۋباي ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ جازباسىندا وسى مەسەلەنٸ قوزعاپ, كٸتاپ وقۋدىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن ۇزاق مەتٸندەردەن الشاقتاۋدىڭ ىقتيمال سالدارىن تالداعان. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, كٸتاپتىڭ ٶزٸ ەمەس, ادامنىڭ اقپاراتتى قانداي جولمەن جەنە قانشالىقتى تەرەڭ تۇتىناتىنى ماڭىزدى. اۆتور كٸتاپ وقۋدىڭ سٶزدٸك قوردى دامىتۋ, ويلاۋ قابٸلەتٸن جەتٸلدٸرۋ, زەيٸن مەن شىعارماشىلىقتى قالىپتاستىرۋ سيياقتى بٸرنەشە ارتىقشىلىعىنا توقتالعان, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ول ٶزٸ بايقاعان كٸتاپ وقۋدىڭ 7 پايداسىن جازىپتى:
1. سٶزدٸك قورىڭىزدى مودايتادى. كٶپ وقۋ ادامنىڭ جاڭا سٶزدەر مەن تٸلدٸك قۇرىلىمداردى تابيعي تٷردە مەڭگەرۋٸنە كٶمەكتەسەدٸ. بۇل ويدى ناقتى ەرٸ ساۋاتتى جەتكٸزۋگە ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
2. ويلاۋ قابٸلەتٸڭٸزدٸ دامىتادى. ەسٸرەسە عىلىمي, تاريحي, فيلوسوفييالىق جەنە كٶركەم ەدەبيەت سەبەپ-سالداردى تٷسٸنۋگە, سالىستىرۋعا, تالداۋعا ٷيرەتەدٸ.
3. زەيٸن مەن شىدامدىلىقتى جاتتىقتىرادى. ۇزاق مەتٸندٸ وقۋ قىسقا ەرٸ جىلدام كونتەنتكە قاراعاندا نازاردى بٸر نەرسەگە ۇزاق ۋاقىت شوعىرلاندىرۋدى تالاپ ەتەدٸ.
4. قييال مەن شىعارماشىلىقتىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدٸ. كٶركەم شىعارماداعى كەيٸپكەرلەردٸ, وقيعالاردى جەنە ەلەمدٸ ادامنىڭ ٶزٸ ەلەستەتەدٸ.
5. باسقا ادامداردى تٷسٸنۋگە كٶمەكتەسەدٸ. ەدەبي شىعارمالار ەرتٷرلٸ ادامنىڭ سەزٸمٸن, ٶمٸر جاعدايىن جەنە كٶزقاراسىن تٷسٸنۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
6. بٸلٸمدٸ تەرەڭدەتەدٸ. كٸتاپ بەلگٸلٸ بٸر تاقىرىپتى ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ قىسقا اقپاراتقا قاراعاندا جٷيەلٸ تٷردە تٷسٸندٸرە الادى.
7. اقپاراتتى سىني قابىلداۋعا كٶمەكتەسۋٸ مٷمكٸن. بٸرنەشە اۆتوردىڭ پٸكٸرٸن وقىعان ادام بٸر مەسەلەنٸڭ ەرتٷرلٸ تٷسٸندٸرمەلەرٸن سالىستىرۋعا داعدىلانادى.
ال كەرٸسٸنشە مٷلدە كٸتاپ وقىماۋ ەرجان جاۋبايدىڭ پٸكٸرٸنشە مٸندەتتٸ تٷردە زييان دەۋ دۇرىس ەمەس. ادام كٸتاپ وقىماي دا كٶپ نەرسە ٷيرەنە الادى.
«دەگەنمەن, ەگەر ادام جالپى ۇزاق مەتٸندەردٸ, تەرەڭ اقپاراتتى جەنە جٷيەلٸ بٸلٸمدٸ تۇتىنۋدان قاشسا, بەلگٸلٸ بٸر تەۋەكەلدەر پايدا بولۋى مٷمكٸن», - دەپ توپشىلايدى ول.
مىسالى:
1. سٶزدٸك قورى مەن جازباشا تٸلٸنٸڭ دامۋى باياۋىراق بولۋى;
2. كٷردەلٸ مەتٸندٸ ۇزاق ۋاقىت وقۋعا جەنە نازار اۋدارۋعا قينالۋى;
3. بەلگٸلٸ بٸر تاقىرىپ بويىنشا شەكتەۋلٸ بٸلٸم;
4. بٸر عانا دەرەككٶزدٸڭ پٸكٸرٸنە تەۋەلدٸ بولۋى;
5. كٷردەلٸ يدەيالاردى ۇزاق ەرٸ جٷيەلٸ تالداۋعا قابٸلەتسٸزدٸك.
بٸراق بۇل قاسيەتتەردٸڭ بارلىعى كٸتاپ وقيتىنداردا مٸندەتتٸ تٷردە بولادى, وقىمايتىنداردا بولمايدى دەگەن سٶز ەمەس ەكەنٸن دە جۋرناليست ايتىپ ٶتتٸ.
ال كٸتاپ وقيتىندار مەن وقىمايتىنداردىڭ ەڭ ماڭىزدى ايىرماشىلىعى مىنادا دەپ ەسەپتەيدٸ ە. جاۋباي:
«كٸتاپتىڭ ٶزٸ ەمەس, ادامنىڭ قانداي اقپاراتتى جەنە قالاي تۇتىناتىنى ماڭىزدى. مىسالى, كٷنٸنە بٸرنەشە ساعات ساپاسىز كونتەنت كٶرٸپ, ەشتەڭەنٸ تەرەڭ زەرتتەمەيتٸن ادام كٸتاپتى قولىنا العانىمەن كٶپ پايدا تاپپاۋى مٷمكٸن. ال كٸتاپتى از وقىسا دا, عىلىمي ماقالالار, دەرٸستەر, ساپالى كۋرستار ارقىلى ٷنەمٸ بٸلٸمٸن تولىقتىراتىن ادام ينتەللەكتۋالدىق تۇرعىدان جاقسى دامۋى مٷمكٸن.
سوندىقتان كٸتاپ وقۋدىڭ ەڭ ٷلكەن ارتىقشىلىعى — ادامعا دايىن اقپارات بەرۋدە عانا ەمەس, ۇزاق ۋاقىت بويى ويلانۋعا, ەلەستەتۋگە, سالىستىرۋعا جەنە بٸر مەسەلەنٸ تەرەڭ تٷسٸنۋگە مٷمكٸندٸك بەرۋٸندە. ال كٸتاپ وقىماۋدىڭ ىقتيمال زييانى — كٸتاپتىڭ ٶزٸن وقىماۋ ەمەس, تەرەڭ ەرٸ ساپالى اقپاراتپەن جۇمىس ٸستەۋ ەدەتٸنٸڭ قالىپتاسپاۋىندا.
سوڭىندا ايتارىم, قانداي كٸتاپ وقىعىڭىز كەلسە دە, تالعاممەن وقۋدى ٷيرەنٸڭٸز. سەبەبٸ تالعاممەن وقىعان كٸتاپ سٸزگە ەۋەلٸ پايدا ەكەلسە, ەكٸنشٸ سترەستەن قۇتقارادى», - دەپ توپشىلايدى ول ٶز جازباسىندا.