سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتات مۇحتار جۇماعازيەۆ «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسىنىڭ جٷزەگە اسىرىلۋ بارىسىنداعى كەمشٸلٸكتەردٸ اتادى. ونىڭ پايىمىنشا, حالىقتىڭ قالاعا اعىلۋىن توقتاتۋ ٷشٸن دە اۋىلدى كٶركەيتۋ كەرەك, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«اگرارلىق سەكتوردى دامىتۋعا كەيٸنگٸ بەس جىلدا 1,2 ترلن تەڭگە بٶلٸنٸپ, 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 2,2 ەسە ٶسكەن. وسى جىلدارى سۋبسيدييا كٶلەمٸ دە 152 ملرد تەڭگەدەن 324 ملرد تەڭگەگە, ٶندٸرٸلگەن ٶنٸم كٶلەمٸ 1,7 ەسە ٶستٸ. ەرينە كەيٸنگٸ جىلدارى شىعىنداردى ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸ جەتٸلدٸرۋدە بٸرشاما جۇمىس اتقارىلعانىمەن مەملەكەتتٸك رەسۋرستى تيٸمدٸ پايدالانۋدا كەمشٸلٸكتەر ساقتالۋدا. مەسەلەن جەرگٸلٸكتٸ ورگانداردىڭ ساپاسىز جوسپارىنىڭ سالدارىنان 2019 جىل مەن الدىڭعى جىلدارى قوردالانعان شارۋالارعا تيەسٸلٸ 37 ملرد تەڭگەگە جۋىق مال شارۋاشىلىعىنا ارنالعان سۋبسيدييا قارىزدارى پايدا بولعان. وسىعان بايلانىستى پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ ارالاسۋىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ قارىزى تولىعىمەن ٶتەلدٸ», - دەدٸ مۇحتار جۇماعازيەۆ پارلامەنت سەناتىنىڭ وتىرىسىندا.
سەناتوردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا «اۋىل ەل – بەسٸگٸ» جوباسىنىڭ ماقساتى - اۋىلدىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, ەلدٸ مەكەندەگٸ سۋ مەن جول, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن بٸلٸم بەرۋ سالالارىنا قاتىستى پروبلەمالاردى شەشۋ, اۋىلدىڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋ.
«2019 جىلى 30 ملرد تەڭگەگە 53 اۋىلدىڭ ينفراقۇرىلىمى جٶندەلە باستادى. بۇل ماڭىزدى جوبا. سەبەبٸ ەلٸمٸزدٸڭ باي اگرارلىق ەلەۋەتٸن پايدالانا وتىرىپ, حالقىمىزدى ورگانيكالىق ٶنٸمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋ – تەك اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قولىنان كەلەدٸ. تٶتەنشە جاعدايدىڭ ٶزٸندە كٶكتەمگٸ ەگٸس جۇمىستارىن اتقارىپ شىققانى وسىعان دەلەل. جالعان ۋربانيزاتسيياعا ەرٸپ, اۋىل ادامدارىنا قالاعا كٶشۋ پروتسەستەرٸن توقتاتۋ ٷشٸن بۇل جوبانىڭ ساپالى ٸسكە اسۋى ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمٸن», - دەدٸ ول.
مۇحتار جۇماعازيەۆ اتالمىش جوبانى جٷزەگە اسىرۋ بارىسىندا ەلٸ دە سالعىرتتىق, بيۋروكراتيزم باسىم ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
«بٸرٸنشٸدەن «اۋىل ەل – بەسٸگٸ» جوباسىندا بارلىق قاجەتتٸ سالا قامتىلماعان. جۇمىستار ناقتىلانباعان. ارنايى جوبا دەپ اتالعانىمەن بٸر ارناعا باعىتتالعان, بٸر ماقساتقا تٷيٸستٸرٸلگەن جوبا جوق. 2025 جىلعا دەيٸنگٸ ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋدىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ ٸشٸنە بٸر بٶلٸك بولىپ كٸرٸپ كەتكەن. ەكٸنشٸدەن جوبانىڭ ەكٸمشٸسٸ رەتٸندەگٸ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ بيۋدجەتتەن بٶلٸنگەن 30 ملرد تەڭگەگە عانا باقىلاۋ جٷرگٸزەدٸ. ال اۋىل-ايماقتاردى دامىتۋعا باعىتتالعان «نۇرلى جول», «نۇرلى جەر», «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلامالارىندا قامتىلعان شارالارمەن ٷيلەسٸم جوق», - دەدٸ ول.
ونىڭ سٶزٸنشە اۋىلدىڭ جولىن جٶندەپ, مەكتەبٸ مەن اۋرۋحاناسىن رەتتەپ, سۋ مەن گاز بەرٸپ, ەرلەپ-سىرلاعانىمەن جۇمىس ورىندارى بولماسا حالىقتى, جاستاردى اۋىلدا تۇراقتاندىرۋ مٷمكٸن ەمەس.
«اۋىل تۇرعىندارى قالاعا كٶشۋٸن توقتاتپاسا اۋىلدى جٶندەگەننەن نە پايدا? قازاگرو حولدينگٸنٸڭ اقپاراتىنا سٷيەنسەك, «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسى اياسىندا ٸسكە اسىرىلاتىن 2451 جوبانىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ 400 مىڭ مەن 2 ملن تەڭگە ارالىعىنداعى ۇساق-تٷيەك جوبالار. ال تٸرەك اۋىلداردى دامىتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن, حالىقتى جۇمىسپەن قامتيتىن, جاقىن جاتقان كٸشٸگٸرٸم اۋىلداردىڭ دامۋىن ارقالاي الاتىن ٸرگەلٸ جوبالاردىڭ سانى نەبەرٸ 24», - دەدٸ ول.
سەناتور اتالمىش باعدارلامانى جٷزەگە اسىرۋدا ٷكٸمەتتەن وسى مەسەلەگە بايلانىستى ناقتى شارالاردى قابىلداۋدى سۇرادى.
