فوتو: اشىق دەرەككٶز
قازاقستاندىق ساياساتتانۋشى ورازعالي سەلتەەۆ بىلتىرعى پارلامەنتتٸك سايلاۋ شىنىمەن دە دەموكراتييالىق سيپاتقا يە بولعانىن ايتادى. «ساياسي مونوپوليياسىزداندىرۋ جەنە «بٸر مانداتتى» مەحانيزمدٸ ٸشٸنارا ەنگٸزۋ نەتيجەسٸندە ەلٸمٸز 2004 جىلدان كەيٸن مەجٸلٸس پەن مەسليحاتتارعا العاشقى دەموكراتييالىق سايلاۋ ٶتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولدى دەپ ايتا الامىز» دەپ جازادى ول ٶزٸنٸڭ Telegram-كانالىندا, دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
يننوۆاتسييالار پارتييالار مەن پارلامەنت پەن جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورىندارىنداعى ورىنعا ٷمٸتكەرلەر اراسىنداعى بەسەكەلەستٸكتٸ ارتتىردى. ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنا سايلاۋعا قاتىسۋ ٷشٸن جەتٸ ساياسي پارتييا قۇجاتتارىن تاپسىردى, ونىڭ ٸشٸندە ەكٸ جاڭا بٸرلەستٸك – «بايتاق» قازاقستاندىق جاسىلدار پارتيياسى مەن «رەسپۋبليكا» پارتيياسى. «امانات» پارتيياسى, قازاقستان حالىق پارتيياسى, «اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسى, وپپوزيتسييالىق جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتييالىق پارتيياسى, «اۋىل» حالىقتىق-دەموكراتييالىق پاتريوتتىق پارتيياسى دا ٶز كانديداتتارىن ۇسىندى. مەجٸلٸس سايلاۋىنا قاتىسۋ ٷشٸن ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنا ۇسىنىلعان پارتييالىق تٸزٸمدە بارلىعى 283 كانديدات بار. بٸر مانداتتى اۋماقتىق سايلاۋ وكرۋگتەرٸ بويىنشا 609 كانديدات ۇسىنىلدى.
قازاقستاندىق ساياساتتانۋشى دانييار ەشٸمباەۆ ەگەر بۇعان دەيٸن مەجٸلٸستٸڭ پارلامەنتتٸك شاقىرىلىمىنىڭ ەلەۋلٸ بٶلٸگٸ كٶرٸنسە, مەسليحات دەپۋتاتتارى كٶزگە تٷسپەيتٸن تۇلعالار بولعانىن, ولاردىڭ كورپۋسى وبلىس باسشىلارىنا اسا سىن كٶزبەن قارامايتىن ادامداردان جاساقتالعانىن ايتادى. «سوندىقتان قاسىم-جومارت توقاەۆ شەنەۋنٸكتەردٸڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸگٸنٸڭ جاڭا مودەلٸن, دەپۋتاتتىق كورپۋستى قالىپتاستىرۋدىڭ جاڭا مودەلٸن, ەكٸمدەردٸ تاعايىنداۋ مەن سايلاۋدىڭ جاڭا قاعيداتتارىن (ەكٸمشٸلٸك باسشىلارى – اۆتوردىڭ ەسكەرتپەسٸ) قالىپتاستىردى. بۇل رەتتە ٷكٸمەتتٸڭ كادرلىق قۇرامىن جاڭارتۋ جەنە جاڭا ادامداردى تارتۋ كۋرسى ٶتتٸ. بۇل ٷكٸمەتتە, ەكٸمدەردە, كونستيتۋتسييالىق سوتتا, جاقىندا عانا جاڭارتىلعان سەناتتا كٶرٸندٸ», - دەپ تٷسٸندٸردٸ ول ٶزٸنٸڭ Telegram-ارناسىندا. «مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياسي پارتييالاردان الشاقتاۋ باعىتى, پارتييالىق لاۋازىمدارعا شەكتەۋ قويۋ جەنە قۇرۋ تالابى جاڭا پارتييالار بيلٸكتەگٸ پارتييا بەسەكەلەستٸك ٶرٸستە داۋىس الۋى كەرەك دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. بۇعان باعدارلامالار مەن پلاتفورمالار ارقىلى ەمەس, حالىقتىڭ سەنٸمٸنە يە بولاتىن نەمەسە ناۋقان بارىسىندا وعان يە بولاتىن ناقتى اتاۋلار ارقىلى قول جەتكٸزۋگە بولادى», - دەپ تٷسٸندٸردٸ ەشٸمباەۆ.
ايتا كەتەيٸك, بۇعان دەيٸن مەجٸلٸستە ٷش پارتييا: بيلٸكتەگٸ «نۇر وتان» (كەيٸن «امانات» دەپ ٶزگەرتٸلدٸ), قازاقستان حالىقتىق پارتيياسى جەنە «اق جول» پارتيياسى ٶكٸلدٸك ەتكەن. پارلامەنتتٸڭ تٶمەنگٸ پالاتاسىنا سايلاۋدىڭ جاڭا مودەلٸ ەنگٸزٸلگەننەن كەيٸن پارتييالىق فراكتسييالاردىڭ سانى كٶبەيٸپ, ولاردىڭ قاتارىنا «بٸر مانداتتى» قوسىلۋى مٷمكٸن بولدى.
رەسپۋبليكا كونستيتۋتسيياسى بويىنشا قازٸرگٸ ٷكٸمەت سايلانعان مەجٸلٸسكە دەيٸن وتستاۆكاعا كەتۋٸ كەرەك. بۇعان دەيٸن مينيسترلەر كابينەتٸ نەگٸزٸنەن بيلٸكتەگٸ «امانات» پارتيياسىنىڭ ٶكٸلدەرٸنەن جاساقتالىپ كەلسە, «بولاشاقتا ٷكٸمەتتٸڭ قۇرامىنا تەك كٶپشٸلٸك داۋىس العان ساياسي كٷشتەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ عانا ەمەس, كٸرە الادى». «بۇل اتقارۋشى بيلٸككە بٷكٸل قوعامنىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸن قاناعاتتاندىراتىن تەڭگەرٸمدٸ شەشٸمدەر قابىلداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», - دەدٸ توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا. وسىدان كەيٸن پرەزيدەنت بارلىق نەگٸزگٸ ساياسي ينستيتۋتتاردى – پرەزيدەنتتٸ, پارلامەنتتٸ جەنە ٷكٸمەتتٸ قايتا ٸسكە قوسۋ جەنە جاڭارتۋ جوسپارلارىن جارييالادى.
