فوتو: © Pixabay / csamhaber
قازاقستاندا از قامتىلعاندار سانى شامامەن 40 مىڭ ادامعا ٶستٸ, دەپ حابارلايدى finprom.kz سايتى.
"2022 جىلى قازاقستان تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنىڭ (تدم) بٸرٸ — كەدەيشٸلٸكتٸ جويۋعا قادام باسقان جوق. ەسكە سالايىق, 2016 جىلى قازاقستان تۇراقتى دامۋ سالاسىنداعى «كٷن تەرتٸبٸ 2030» حالىقارالىق باعدارلاماسىنا قوسىلىپ, 17 تدم جٷزەگە اسىرۋ مٸندەتٸن الدى. ولار ەكولوگييا, گەندەرلٸك تەڭدٸك, يننوۆاتسييا, كەدەيشٸلٸككە قارسى كٷرەسكە قاتىستى. 1 ماقسات — «بارلىق جەردە كەدەيلٸكتٸڭ بارلىق تٷرلەرٸن جويۋ» بويىنشا 2030 جىلعا قاراي كەدەيلەر ٷلەسٸن كەم دەگەندە ەكٸ ەسە ازايتۋ.
بىلتىر تابىسى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنەن تٶمەن قازاقستاندىقتاردىڭ ٷلەسٸ ٶزگەرگەن جوق. 2021 جىلى رەسمي تٷردە قازاقستانداعى كەدەيلەردٸڭ ٷلەسٸ 5,2% بولدى. بٸر قاراعاندا, جاعداي ناشارلاعان جوق. بٸراق ەگەر بۇل كٶرسەتكٸشتٸڭ بارلىق قۇرامداستارىن ەگجەي-تەگجەيلٸ قاراستىرساق, قورىتىندى باسقاشا بولادى. بٸرٸنشٸدەن, جالپى ٷلەستٸڭ ٶزگەرمەيتٸندٸگٸنە قاراماستان, كەدەيشٸلٸكتە ٶمٸر سٷرەتٸن قالا تۇرعىندارىنىڭ ٷلەسٸ 3,8%-دان 4%-عا, ال اۋىلدىقتار — 7,2%-دان 7,3%-عا دەيٸن ٶستٸ. ەكٸنشٸدەن, كەدەيلەردٸڭ ابسوليۋتتٸ سانى بىلتىر 39,7 مىڭعا — 992,1 مىڭنان 1,031 ملن ادامعا (4%) ٶستٸ. بۇل ەسٸرەسە قالا تۇرعىندارى اراسىندا بايقالادى, وندا ابسوليۋتتٸ مەندە كەدەيلەردٸڭ سانى 12% ٶستٸ" - دەلٸنگەن زەرتتەۋدە.
سۋرەت: finprom.kz
بۇل كٶرسەتكٸشتەردٸڭ بارلىعى تابىسى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنەن تٶمەن حالىقتىڭ ٷلەسٸ رەتٸندە ايقىندالاتىن ۇلتتىق كەدەيشٸلٸك دەڭگەيٸنە جاتادى. بٸراق حالىقارالىق ستاندارتتار دا بار. بىلتىر قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ باتىس عالىمدارى الكيرە مەن فوستەردٸڭ ۇسىنعان ەدٸستەمەسٸ بويىنشا قر-داعى كەدەيلەر سانىن ەسەپتەۋگە ەرەكەت جاسادى. بۇۇ دب ەدٸستەمەسٸ بويىنشا بارلىق وتباسىلار ەل-اۋقاتتىڭ بەس دەڭگەيٸنە بٶلٸنەدٸ — اۋقاتتى, قاناعاتتانارلىق, اۋقاتتى ەمەس, داعدارىستاعى جەنە تٶتەنشە.
مەسەلەن, وسى ەسەپتەۋلەر بويىنشا قازاقستانداعى 50,5% وتباسىن نەمەسە 10,4 ملن ادامدى عانا اۋقاتتى جەنە قاناعاتتانارلىق دەڭگەيٸنە جاتقىزۋعا بولادى. قالعان 49,5% وتباسى نەمەسە 9,1 ملن ادام پروبلەمالىق ساناتقا جاتقىزىلعان. بايقاساڭىز, ۇلتتىق ستاندارتتار بويىنشا ەسەپتەلگەن كەدەيلەر سانىمەن سالىستىرعاندا قانداي ٷلكەن ايىرماشىلىق بار: 9,1 ملن جەنە 1 ملن ادام.
"از قامتىلعان وتباسىلار سانىنىڭ جاڭا ەسەبٸ نە بەرەدٸ? بٸرٸنشٸ قادام: وسى جۇمىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەحەقم وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىن جاساپ, ەلەۋمەتتٸك قولداۋدىڭ پرواكتيۆتٸ تٷرٸن ەنگٸزۋدٸ باستادى. بۇل پروبلەما ساناتتارىنىڭ بٸرٸنە تاپ بولعاندار قانداي ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋعا بولاتىنى تۋرالى SMS حابارلاما جٸبەرە باستادى دەگەن سٶز. بۇل - ەلٸ دە پيلوتتىق جوبا. جىل باسىنان بەرٸ 87 مىڭ قازاقستاندىق وسىنداي SMS السا, ونىڭ 11 مىڭى جەردەماقى الۋعا كەلگەن. حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىن مەملەكەتتٸك قولداۋ جٷيەسٸن تولىعىمەن قايتا قاراۋ تۋرالى كٷن تەرتٸبٸندە مەسەلە جوق.
سۋرەت: finprom.kz
حالىقتىڭ كٸرٸسٸ مەن شىعىنىن زەرتتەۋدە قر سجرا ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى دەتسيلدٸك توپتار بويىنشا تالداۋدى پايدالانادى. بارلىق ازاماتتار تابىس دەڭگەيٸ بويىنشا 10 توپقا بٶلٸنٸپ, ەر توپتا كٶرسەتكٸشتەر سالىستىرىلادى. مەسەلەن, بىلتىر ەڭ كەدەي حالىقتىڭ 10%-نىڭ ورتاشا ايلىق تابىسى جان باسىنا شاققاندا نەبەرٸ 33,5 مىڭ تەڭگەنٸ قۇراعان. 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا نەبەرٸ 4,6 مىڭ تەڭگەگە نەمەسە 15,8% ٶستٸ.
ەڭ اۋقاتتى ازاماتتاردىڭ 10% توبىندا 2022 جىلى ورتاشا ايلىق تابىس 191,7 مىڭ تەڭگەنٸ قۇراپ, بٸر جىل ٸشٸندە 11,1% ٶستٸ. دەگەنمەن, بايلاردىڭ كٸرٸستەرٸن ورتاشالاۋعا كەلەتٸن بولساق, ول مەديانالىق (ەڭ تارالعان) مەندەردەن الىس بولۋى مٷمكٸن. ٶيتكەنٸ, قر سجرا ۇسب دەرەكتەرٸ بويىنشا, بۇل توپقا ايىنا 200 مىڭ تەڭگە دە, 1,7 ملن تەڭگەدەن استام تابىس تاباتىن ادامدار كٸردٸ" - دەلٸنگەن پورتال ۇسىنعان اقپاراتتا.
سۋرەت: finprom.kz
وسى ەكٸ توپتاعى قازاقستاندىقتار ناشار نەمەسە جاقسى ٶمٸر سٷرە باستادى ما, ونى تۇتىنۋعا پايدالانعان تابىسىنا, ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنە قاراي باعالاۋعا بولادى. كەدەيلەردٸڭ بۇل دەڭگەيگە جەتپەي جاتقانى انىق. مەسەلە قانشالىقتى ەكەنٸندە. 2022 جىلى ەلەۋمەتتٸك از قامتىلعاندار توبىنداعى تابىستىڭ ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنە قاتىناسى 76,8%-دى قۇراعان, بۇل 2021 جىلعى دەڭگەيدەن (77,6%) تٶمەن. دەمەك, ولاردىڭ تابىسىنىڭ ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸ ازايعان بولار ەدٸ.
ەڭ بايلار توبىندا دا جاعداي ٶزگەردٸ. ەگەر 2021 جىلى ولاردىڭ تابىسى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 463,1%-ىن قۇراسا, 2022 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 440%-عا دەيٸن تٶمەندەگەن.
سۋرەت: finprom.kz
"ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا Ranking.kz ساراپشىلارى قازاقستانداعى بايلار مەن كەدەيلەردٸڭ اس مەزٸرٸ قانشالىقتى ەرتٷرلٸ ەكەنٸن جازعان بولاتىن. وسى ماتەريالدىڭ بٸر بٶلٸگٸ رەتٸندە بٸز ازىق-تٷلٸككە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار بارلىق باسقا شىعىندار باپتارى بويىنشا شىعىنداردىڭ ايىرماشىلىعىن قاراستىرۋدى ۇسىنامىز. جالپى, سوڭعى بٸر جىلدا ەڭ از قامتىلعان 10% ازاماتتاردىڭ جالپى تۇتىنۋ شىعىنى 15,9% ٶستٸ. بۇل كٶرسەتكٸشكە ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ قىمباتتاۋىنان (12,7%) باسقا, كيٸم مەن اياق كيٸم (27,5%) جەنە اقىلى قىزمەتتٸڭ قىمباتتاۋى (18,5%) ەسەر ەتتٸ" - دەلٸنگەن زەرتتەۋ مەتٸنٸندە.
سۋرەت: finprom.kz
