قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن قر ٷكٸمەتٸنٸڭ وتىرىسىندا مۇناي-گاز سالاسىنداعى ماشينا جاساۋدى دامىتۋ مەسەلەلەرٸ تۋرالى ەنەرگەتيكا مينيسترٸ نۇرلان نوعاەۆ باياندادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
ن. نوعاەۆ اتاپ ٶتكەندەي, 2019 جىلى مۇناي-گاز سالاسىندا تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردٸ (تجق) ساتىپ الۋ كٶلەمٸ شامامەن 7 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى, بۇل ٶتكەن جىلعى كٶرسەتكٸشتەن 15% ارتىق. بۇل رەتتە 3 ٸرٸ وپەراتور – تشو, نكوك, كپو ٷلەسٸ شامامەن 5,7 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى, بۇل تجق جالپى ساتىپ الۋدىڭ 80%-نان اسادى.
ٸرٸ جوبالارداعى جەرگٸلٸكتٸ قامتۋدىڭ جيىنتىق دەڭگەيٸ شامامەن 39% بولدى, بۇل رەتتە جەرگٸلٸكتٸ ٶندٸرٸس تاۋارلارىنىڭ ٷلەسٸ نەبارى شامامەن 10% قۇرادى.
«بۇل كٶرسەتكٸشتەر وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ ەلەۋەتٸ تولىق پايدالانىلمايتىنىن كٶرسەتەدٸ, وسىعان بايلانىستى مينيسترلٸكتٸڭ جەنە باسقا دا ۆەدومستۆولاردىڭ جۇمىسى تەڭٸز, قاشاعان جەنە قاراشىعاناق ٸرٸ مۇناي-گاز جوبالارىندا جەرگٸلٸكتٸ قامتۋ ٷلەسٸن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان», — دەدٸ ن. نوعاەۆ.
2019 جىلدىڭ سەۋٸر ايىندا مۇناي-گاز ماشينالارىن جاساۋدى دامىتۋ بويىنشا ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توبى قۇرىلدى, ونىڭ قۇرامىنا قر ەم, قر ييدم, «PSA» جشس, «قازاقستان ماشينا جاساۋشىلار وداعى» جەنە ٸرٸ جوبالاردىڭ وپەراتورلارى ەندٸ.
جۇمىس توبى قىزمەتٸنٸڭ بٸر باعىتى – نىسانالى تاۋار توپتارىن جەنە مٷددەلٸ وتاندىق كەسٸپورىنداردى ايقىنداۋ ماقساتىندا تالداۋ جٷرگٸزۋ.
باستاپقى دەرەكتەر رەتٸندە ساتىپ الۋ جوسپارلارى مەن ورناتىلعان جابدىقتاردىڭ تٸزبەسٸ پايدالانىلدى, سونداي-اق وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ قاجەتتٸ جابدىقتى جەرگٸلٸكتەندٸرۋگە دايىندىعى مەن مٷددەلٸلٸگٸ دەڭگەيٸنە تالداۋ جاسالدى.
جٷرگٸزٸلگەن تالداۋ نەگٸزٸندە تاۋارلاردىڭ 6 نەگٸزگٸ ساناتى ايقىندالدى جەنە ولاردى ٶندٸرۋگە مٷددەلٸ 18 وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸ انىقتالدى.
ساتىپ الۋعا جوسپارلانعان جابدىقتاردىڭ تەحنيكالىق ەرەكشەلٸكتەرٸ ولاردى ودان ەرٸ مٷددەلٸ وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرٸ اراسىندا تاراتۋ ٷشٸن قازاقستان ماشينا جاساۋشىلار وداعىنا جەنە «اتامەكەن» ۇكپ-عا بەرٸلدٸ, سونداي-اق وپەراتورلاردىڭ تەحنيكالىق ماماندارى مەن ماشينا جاساۋشىلار وداعى ٶكٸلدەرٸنٸڭ بٸرقاتار كەزدەسۋٸ ٶتكٸزٸلدٸ, وندا تاۋارلاردىڭ تەحنيكالىق ەرەكشەلٸكتەرٸ تالقىلاندى.
تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا مىناداي جۇمىستار جٷرگٸزٸلدٸ:
• نكوك 2020 جىلى كەلٸسٸمشارت جاساۋ ٷشٸن 5 باسىم كومپانييا بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزۋدە.
• تشو «بەمەر ارماتۋرەن قازاقستان» جشس مەن Karlskrona جشس-عا سىناق تاپسىرىستار ورنالاستىردى. بۇدان باسقا 9 زاۋىت/قىزمەت جەتكٸزۋشٸلەر بٸلٸكتٸلٸك ٸرٸكتەۋدەن ٶتٸپ, ٶز كەزەگٸندە تشو ٷشٸن تاۋارلار مەن قىزمەتتەردٸ جەتكٸزە باستادى.
• كپو-دا 2020-2021 جىلدار ٸشٸندە تاۋارلاردى 13 سانات بويىنشا جەرگٸلٸكتەندٸرۋ جەنە وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرمەن 5 كەلٸسٸمشارت جاساسۋ جوسپارلانعان.
سونىمەن قاتار 2019-2025 جىلدارعا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مۇناي-گاز ماشينالارىن جاساۋدى دامىتۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-شارالار جوسپارى ەزٸرلەنٸپ, بەكٸتٸلدٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا تٷپنۇسقا جابدىق ٶندٸرٸسٸن كەزەڭ-كەزەڭمەن جەرگٸلٸكتەندٸرۋ جۇمىسى تاياۋ ۋاقىتتا قىزمەتتٸڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە ايقىندالدى. ودان ەرٸ جۇمىس بارىسىندا ٶندٸرٸستٸ جەرگٸلٸكتەندٸرۋ ٷشٸن جوعارى ەلەۋەتٸ بار.
ورتا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا, مىسالى, ەرتٷرلٸ شىعىس ماتەريالدارى (تىعىزداعىشتار, تٶسەمدەر, سٷزگٸلەر), بەكٸتۋ ماتەريالدارى, بەكٸتۋ ارماتۋراسى, ەلەكتروتەحنيكالىق بۇيىمدار, باقىلاۋ-ٶلشەۋ اسپاپتارى جەنە اۆتوماتيكا) سيياقتى تاۋارلار مەن جابدىقتاردى جەرگٸلٸكتەندٸرۋ جوسپارلانۋدا.
بۇل جۇمىس دايىندالاتىن جابدىقتىڭ كٷردەلٸلٸگٸ مەن سىنيلىعى ودان ەرٸ ارتتىرىلا وتىرىپ, تابىستى جالعاسۋدا.
سونىمەن قاتار, كٷردەلٸ ەمەس تاۋارلار ٶندٸرٸسٸن جەرگٸلٸكتەندٸرۋ جەنە سىناق تاپسىرىستارىن ورنالاستىرۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە.
سوڭعى 2,5 جىلدا قاراشىعاناق جوباسىندا وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرگە جەكە قورعانىش قۇرالدارى, جىلۋ الماستىرعىشتار, بۇرعىلاۋ قاشاۋلارى, شەگەندەۋ باعاندارى, مودۋلدٸك قوسالقى ستانتسييالار جەنە ت. ب. تاۋارلاردى ٶندٸرۋ مەن جەتكٸزۋگە كەلٸسٸمشارتتار بەرٸلدٸ.
قاشاعاندا وسى كەزەڭ ٸشٸندە $53 ملن سوماسىنا كەلٸسٸمشارتتار بەرٸلدٸ, 2020 جىلى قوسىمشا 2 كەلٸسٸمشارت بەرٸلدٸ.
تشو بويىنشا جالپى سوماسى $30 ملن بولاتىن تاۋارلار جەرگٸلٸكتەندٸرٸلدٸ.
بۇل تاۋارلاردىڭ بارلىعى بۇرىن شەتەلدەن يمپورتتالاتىن.
ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ مەن ٶكٸلەتتٸ ورگاننىڭ باستاماسى بويىنشا تەندەرلٸك رەسٸمدەرگە جەرگٸلٸكتٸ قامتۋ بٶلٸگٸندە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا نكوك جەنە قپو-مەن جۇمىس جٷرگٸزٸلدٸ.
«ينۆەستيتسييالارعا ايىرباستالاتىن كەلٸسٸمشارت» تەتٸگٸن ەنگٸزۋ, شەتەلدە شىعارىلعان تاۋارلاردى جەرگٸلٸكتەندٸرۋ شارتىمەن قولدانىستاعى كەلٸسٸمشارتتى ۇزارتۋ, شارتتى جەڭٸلدٸك بەرۋ, قازاقستاندىق جەتكٸزۋشٸلەر اراسىندا تەندەر ٶتكٸزۋ بويىنشا بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەرەجەلەر ەنگٸزٸلدٸ.
سونىمەن قاتار وپەراتورلاردىڭ ۆەب-سايتتارىندا ساتىپ الۋ جوسپارلارىن ورنالاستىرۋ تەرتٸبٸ ناقتىلاندى, ول ساتىپ الىناتىن تجق اتاۋى مەن قىسقاشا سيپاتتاماسىن, تەندەرگە شاقىرۋدىڭ بولجامدى كٷنٸن, كەلٸسٸمشارتتى بەرۋ كەزەڭٸن جەنە ساتىپ الۋدىڭ بولجامدى بيۋدجەتٸن قامتيدى.
بۇل باستامانى ٸسكە اسىرۋ وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرگە قوسىمشا قولداۋ بولادى جەنە مۇناي-گاز جوبالارىنىڭ وپەراتورلارى جٷرگٸزەتٸن ساتىپ الۋعا ولاردى بارىنشا تارتۋعا ىقپالىن تيگٸزەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە.
«وتاندىق ٶندٸرٸستٸڭ قۇزىرەتٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا بٸز مۇناي-گاز ماشينالارىن جاساۋ مەن سەرۆيستٸ دامىتۋدىڭ حالىقارالىق ورتالىعىن قۇرۋعا باستاما جاسادىق, ول ٶنٸمدٸ بٶلۋ تۋرالى كەلٸسٸمنٸڭ 3 وپەراتورىمەن ٶزارا ٸس-قيمىل بويىنشا بٸرىڭعاي تەرەزە بولادى جەنە جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىستى ٷيلەستٸرەتٸن بولادى», — دەدٸ مينيستر.
ورتالىقتى قۇرۋ كەزٸندە SHELL جەنە ENI كومپانييالارى قۇرعان ۇقساس زەرتتەۋلەر مەن ەزٸرلەمەلەر ورتالىقتارىنىڭ جۇمىس تەجٸريبەسٸ پايدالانىلاتىن بولادى.
ورتالىق جۇمىسىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – قر مۇناي-گاز سالاسى ٷشٸن تاۋارلار/قىزمەتتەر ٶندٸرٸسٸن جەرگٸلٸكتەندٸرۋ, اتاپ ايتقاندا ٷش وپەراتوردىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸ ٷشٸن جاڭا ٶندٸرٸستەر مەن سەرۆيستٸك ورتالىقتار اشۋ, سونداي-اق قازٸرگٸ بار وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ (وتٶ) جەنە سەرۆيستٸك كومپانييالاردىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭەيتۋ ارقىلى جەرگٸلٸكتەندٸرۋ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا ورتالىق اشۋدىڭ شارتتارى ٷش وپەراتوردىڭ اكتسيونەرلەرٸمەن كەلٸسٸلۋدە.
«بٸز اكتسيونەرلەر-حالىقارالىق مۇناي كومپانييالارى ٶز ماماندارىن, تەحنيكالىق جەنە ينجەنەرلٸك قۇزىرەتتەرٸن ۇسىنۋ ارقىلى وسى ورتالىققا قولداۋ كٶرسەتكەنٸن قالايمىز. ورتالىق كازەنەردجي ٷلگٸسٸندە قۇرىلادى جەنە ٷش وپەراتوردىڭ قاراجاتى ەسەبٸنەن قامتىلادى», — دەدٸ مينيستر.
سونداي-اق ن. نوعاەۆ ورتا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸندە مىناداي ناقتى جوسپارلار بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ: ٸس-شارالار جوسپارىن بەلگٸلەنگەن باعىتتار بويىنشا ٸسكە اسىرۋدى 2025 جىلعا دەيٸن جالعاستىرۋ, جابدىققا سەرۆيستٸك قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىقتارىن جەنە قوسالقى بٶلشەكتەر ٶندٸرٸسٸن دامىتۋ, سونداي-اق جەرگٸلٸكتٸ كادرلاردى دامىتۋ.
