پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى دەۋرەن اباەۆ مەكتەپتەردەگٸ «قازاق ەدەبيەتٸ» وقۋلىعىنىڭ ساپاسىنا جٷرگٸزٸلگەن تەكسەرۋدٸڭ نەتيجەسٸن جارييا ەتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«ەل بولاشاعى – ٶسكەلەڭ ۇرپاققا بٸلٸممەن قوسا تەلٸم-تەربيەنٸ دە قاتار بەرٸپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى تانىتۋدىڭ بٸردەن-بٸر جولى – «قازاق ەدەبيەتٸ» پەنٸن وقىتۋ ەكەندٸگٸ بەلگٸلٸ. مەملەكەتتٸك يدەولوگييانىڭ دا باستاۋ الار قاينار بۇلاعىنىڭ بٸرٸ – تٶل ەدەبيەتٸمٸز ەكەنٸ سٶزسٸز. سوندىقتان, اتالعان پەننٸڭ ماڭىزى مەن ٶزەكتٸلٸگٸ تۋرالى مەسەلە قوعامدا دا جيٸ كٶتەرٸلٸپ تۇرادى. وسىعان بايلانىستى, پرەزيدەنتٸمٸز ق.ك. توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن «قازاق ەدەبيەتٸ» وقۋلىقتارىنىڭ مازمۇنىنا تالداۋ جٷرگٸزٸلگەن بولاتىن. سول جۇمىستار نەتيجەسٸندە انىقتالعان بٸرقاتار تٷيتكٸلدٸ تۇستاردى نازارلارىڭىزعا ۇسىنعاندى جٶن كٶرٸپ وتىرمىز» دەپ جازادى دەۋرەن اباەۆ Facebook پاراقشاسىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, وقۋلىقتان بٸرقاتار ولقىلىقتار انىقتالعان.
بٸرٸنشٸ. قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ كەيبٸر كٶرنەكتٸ ٶكٸلدەرٸ – كلاسسيك اقىن-جازۋشىلاردىڭ شىعارمالارى وقۋ باعدارلاماسىنا ەنگٸزٸلمەگەن. اتاپ ايتقاندا, عابيدەن مۇستافين, جۇبان مولداعاليەۆ, جۇمەكەن نەجٸمەدەنوۆ جەنە باسقا دا بەلگٸلٸ قالامگەرلەردٸڭ ەڭبەكتەرٸ تىس قالعان.
ونىڭ ورنىنا وقۋلىقتاردا قالىڭ جۇرتشىلىق بٸلە بەرمەيتٸن, ەدەبي ورتادا ەلٸ تولىق مويىندالا قويماعان اقىن-جازۋشىلار كەزدەسەدٸ.
سونىمەن بٸرگە كەيبٸر سىنىپتارعا ارنالعان «قازاق ەدەبيەتٸ» وقۋلىعىنا د. لوندون, ر. عامزاتوۆ, ە. حەمينگۋەي, ا. پۋشكين سيياقتى شەتەل اقىن-جازۋشىلارىنىڭ ەڭبەكتەرٸ ەنگٸزٸلگەن.
ەكٸنشٸ. وقۋلىقتار, نەگٸزٸنەن, كٷردەلٸدەن قاراپايىمعا ٶتۋ تەسٸلٸن قولدانا وتىرىپ ەزٸرلەنگەن.
اتاپ ايتقاندا, 7-9 سىنىپ وقۋشىلارى م. دۋلاتوۆتىڭ «باقىتسىز جامال» رومانى نەمەسە ٸ. جانسٷگٸروۆتٸڭ «قۇلاگەر» پوەماسى سيياقتى كٷردەلٸ شىعارمالاردى وقيدى. ال 10-11 سىنىپ وقۋشىلارىنا, كەرٸسٸنشە, س. سەيفۋلليننٸڭ «سىر ساندىق» ٶلەڭٸ نەمەسە ش. مۇرتازانىڭ «تەۋەكەل توي» ەڭگٸمەسٸ سيياقتى جەڭٸلدەۋ شىعارمالار بەرٸلگەن.
ٷشٸنشٸ. جەكەلەگەن قالامگەرلەردٸڭ ٶمٸربايانى مەن شىعارماسى بٸرنەشە سىنىپتا وقىتىلادى. وعان قوسا, كەيبٸر اقىن-جازۋشىلاردىڭ شىعارمالارى بٸر وقۋلىقتىڭ ٸشٸندە بٸرنەشە مەرتە وقىتىلاتىن جەيتتەر دە كەزدەسەدٸ.
تٶرتٸنشٸ. ورتا جەنە جوعارى سىنىپتارعا (5-11) ارنالعان وقۋلىقتاردىڭ مازمۇنىندا بٸرٸزدٸلٸك جوق.
مىسالى, بٸرەسە حرونولوگييالىق قاعيدات باسشىلىققا الىنسا, بٸرەسە تاقىرىپتىق قاعيدات باسشىلىققا الىنعان. وسى رەتتە قازاق ەدەبيەتٸ وقۋلىعى 5-11 سىنىپتاردا ٶزارا بايلانىسقان, بٸر-بٸرٸنە جالعاسقان تاقىرىپتاردى قامتۋعا نەمەسە تٶل ەدەبيەتٸمٸزدٸڭ حرونولوگييالىق دامۋىنا نەگٸزدەلۋگە تيٸس.
«بۇل – تالداۋ جۇمىسىنىڭ بارىسىندا انىقتالعان كەمشٸلٸكتەردٸڭ بٸر بٶلٸگٸ عانا. وسىعان ۇقساس مىسالدار ەلٸ دە جەتەرلٸك. سوندىقتان, الداعى ۋاقىتتا مۇنداي ولقىلىقتاردى بولدىرماۋ ٷشٸن وقۋلىقتاردى دايىنداۋدىڭ قازٸرگٸ جٷيەسٸ مەن تەرتٸبٸن بٸرشاما جەتٸلدٸرۋ قاجەت. مىسالى, بٷگٸندە وقۋلىق اۆتورىن تاڭداۋ قۇقىعى باسپالارعا بەرٸلگەن. تەندەر ۇتىپ العان باسپا وقۋلىقتى كٸمگە جازدىرامىن دەسە ٶز ەركٸ. سوندىقتان, بٸر سىنىپقا ارنالىپ ەر باسپادان شىققان «قازاق ەدەبيەتٸ» وقۋلىقتارىنىڭ اۆتورلارى ەرتٷرلٸ. ياعني, قازٸر ەر مەكتەپ وسىنداي ەرتٷرلٸ اۆتورلار توبى دايىنداعان وقۋلىقپەن وقۋدا» دەيدٸ پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى.
دەۋرەن اباەۆتىڭ سٶزٸنە سەنسەك, اۆتورلار توبى وقۋلىققا كٸرەتٸن قالامگەرلەر شىعارماسىنان بەرٸلەتٸن ٷزٸندٸنٸ دە ٶزٸ انىقتايدى. ولاردى ٸرٸكتەۋدٸڭ ناقتى كريتەرييلەرٸ جوق.
جالپى, وقۋلىققا ەنگٸزٸلەتٸن قالامگەرلەر تٸزٸمٸن ەزٸرلەۋ بارىسىندا قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ وي-پٸكٸرٸ ەسكەرٸلگەنٸ دە ارتىق بولمايدى. «كەلٸسٸپ پٸشكەن تون كەلتە بولمايدى» دەگەندەي, بۇل قادام جوعارىدا ايتىلعان بٸرقاتار تٷيتكٸلدٸڭ الدىن-الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«مەملەكەت باسشىسى وسى تالداۋ قورىتىندىسىمەن تانىسىپ, بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنە مەسەلەنٸ مۇقييات زەردەلەۋدٸ جەنە كەمشٸلٸكتەردٸ جويۋدى تاپسىردى. مينيسترلٸك ايتىلعان ۇسىنىستاردى قاراستىرىپ, تيٸستٸ ۇستانىمدارىن دا بەرەدٸ. وسىنداي كەلەلٸ جۇمىستار نەتيجەسٸندە وقۋلىق ساپاسى ودان ەرٸ ارتا تٷسەدٸ دەپ سەنەمٸز» دەپ تٷيٸندەيدٸ ويىن دەۋرەن اباەۆ.
