Prezident Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary Dáýren Abaev mektepterdegi «Qazaq ádebieti» oqýlyǵynyń sapasyna júrgizilgen tekserýdiń nátijesin jariia etti, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«El bolashaǵy – óskeleń urpaqqa bilimmen qosa tálim-tárbieni de qatar berip, ulttyq qundylyqtardy tanytýdyń birden-bir joly – «Qazaq ádebieti» pánin oqytý ekendigi belgili. Memlekettik ideologiianyń da bastaý alar qainar bulaǵynyń biri – tól ádebietimiz ekeni sózsiz. Sondyqtan, atalǵan pánniń mańyzy men ózektiligi týraly másele qoǵamda da jii kóterilip turady. Osyǵan bailanysty, Prezidentimiz Q.K. Toqaevtyń tapsyrmasymen «Qazaq ádebieti» oqýlyqtarynyń mazmunyna taldaý júrgizilgen bolatyn. Sol jumystar nátijesinde anyqtalǵan birqatar túitkildi tustardy nazarlaryńyzǵa usynǵandy jón kórip otyrmyz» dep jazady Dáýren Abaev Facebook paraqshasynda.
Onyń aitýynsha, oqýlyqtan birqatar olqylyqtar anyqtalǵan.
Birinshi. Qazaq ádebietiniń keibir kórnekti ókilderi – klassik aqyn-jazýshylardyń shyǵarmalary oqý baǵdarlamasyna engizilmegen. Atap aitqanda, Ǵabiden Mustafin, Juban Moldaǵaliev, Jumeken Nájimedenov jáne basqa da belgili qalamgerlerdiń eńbekteri tys qalǵan.
Onyń ornyna oqýlyqtarda qalyń jurtshylyq bile bermeitin, ádebi ortada áli tolyq moiyndala qoimaǵan aqyn-jazýshylar kezdesedi.
Sonymen birge keibir synyptarǵa arnalǵan «Qazaq ádebieti» oqýlyǵyna D. London, R. Ǵamzatov, E. Hemingýei, A. Pýshkin siiaqty shetel aqyn-jazýshylarynyń eńbekteri engizilgen.
Ekinshi. Oqýlyqtar, negizinen, kúrdeliden qarapaiymǵa ótý tásilin qoldana otyryp ázirlengen.
Atap aitqanda, 7-9 synyp oqýshylary M. Dýlatovtyń «Baqytsyz Jamal» romany nemese I. Jansúgirovtiń «Qulager» poemasy siiaqty kúrdeli shyǵarmalardy oqidy. Al 10-11 synyp oqýshylaryna, kerisinshe, S. Seifýllinniń «Syr sandyq» óleńi nemese Sh. Murtazanyń «Táýekel toi» áńgimesi siiaqty jeńildeý shyǵarmalar berilgen.
Úshinshi. Jekelegen qalamgerlerdiń ómirbaiany men shyǵarmasy birneshe synypta oqytylady. Oǵan qosa, keibir aqyn-jazýshylardyń shyǵarmalary bir oqýlyqtyń ishinde birneshe márte oqytylatyn jáitter de kezdesedi.
Tórtinshi. Orta jáne joǵary synyptarǵa (5-11) arnalǵan oqýlyqtardyń mazmunynda birizdilik joq.
Mysaly, birese hronologiialyq qaǵidat basshylyqqa alynsa, birese taqyryptyq qaǵidat basshylyqqa alynǵan. Osy rette qazaq ádebieti oqýlyǵy 5-11 synyptarda ózara bailanysqan, bir-birine jalǵasqan taqyryptardy qamtýǵa nemese tól ádebietimizdiń hronologiialyq damýyna negizdelýge tiis.
«Bul – taldaý jumysynyń barysynda anyqtalǵan kemshilikterdiń bir bóligi ǵana. Osyǵan uqsas mysaldar áli de jeterlik. Sondyqtan, aldaǵy ýaqytta mundai olqylyqtardy boldyrmaý úshin oqýlyqtardy daiyndaýdyń qazirgi júiesi men tártibin birshama jetildirý qajet. Mysaly, búginde oqýlyq avtoryn tańdaý quqyǵy baspalarǵa berilgen. Tender utyp alǵan baspa oqýlyqty kimge jazdyramyn dese óz erki. Sondyqtan, bir synypqa arnalyp ár baspadan shyqqan «Qazaq ádebieti» oqýlyqtarynyń avtorlary ártúrli. Iaǵni, qazir ár mektep osyndai ártúrli avtorlar toby daiyndaǵan oqýlyqpen oqýda» deidi Prezident Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary.
Dáýren Abaevtyń sózine sensek, avtorlar toby oqýlyqqa kiretin qalamgerler shyǵarmasynan beriletin úzindini de ózi anyqtaidy. Olardy irikteýdiń naqty kriteriileri joq.
Jalpy, oqýlyqqa engiziletin qalamgerler tizimin ázirleý barysynda Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń oi-pikiri eskerilgeni de artyq bolmaidy. «Kelisip pishken ton kelte bolmaidy» degendei, bul qadam joǵaryda aitylǵan birqatar túitkildiń aldyn-alýǵa múmkindik beredi.
«Memleket basshysy osy taldaý qorytyndysymen tanysyp, Bilim jáne ǵylym ministrligine máseleni muqiiat zerdeleýdi jáne kemshilikterdi joiýdy tapsyrdy. Ministrlik aitylǵan usynystardy qarastyryp, tiisti ustanymdaryn da beredi. Osyndai keleli jumystar nátijesinde oqýlyq sapasy odan ári arta túsedi dep senemiz» dep túiindeidi oiyn Dáýren Abaev.
