سۋرەت: Sputnik.kz
بىلتىر مامىر ايىندا الماتىدا بٸر توپ كينورەجيسسەر نارازىلىققا شىعىپ, ۇلتتىق كينونى قولداۋ ٷشٸن جارييالانعان بايقاۋدىڭ قورىتىندىسىمەن كەلٸسپەيتٸنٸن مەلٸم ەتكەن. ال بيىل «قازاق انيماتسييا» شىعارماشىلىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ نارازىلىق بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" Qaz365.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
ٶيتكەنٸ مەكەمەگە اقشا بٶلمەگەندٸكتەن, جۇمىس توقتاپ تۇر. ولار شەكەن ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» اكتسيونەرلٸك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتٸ ازامات ساتىبالدىنى كٸنەلايدى. «قازاقفيلم» عيماراتىنىڭ الدىنا كەلٸپ, باسشىمەن كەزدەسۋدٸ تالاپ ەتتٸ. كٷزەتشٸلەر كٸرگٸزبەي, بٸراز ەبٸگەرگە سالدى.
جەتٸ اي بويى قازاق انيماتسيياسى جابىق تۇر. مەملەكەت بٶلگەن اقشانى قازٸرگٸ باسشىلىق يگەرمەي وتىر. تيٸستٸ قاعازدارعا قول قويماي, قاسقانا تيٸستٸ جۇمىستاردى جٷرگٸزگٸسٸ جوق. انيماتورلاردىڭ بەرٸ جۇمىسسىز. انيماتسييا بەرٸك ۇجىم ەدٸ. قازٸر سول ۇجىمدى قاڭعىتۋعا اينالدى. سىرتىنىڭ بەرٸ تەمٸر تٷرمە سيياقتى. تٷرمەنٸڭ پاحاندىق رەجيمٸ ورناتىلۋدا. كەشە سول ساقشىلارى (پوشتابايلارى) كەلٸپ, بالالاردىڭ بەرٸن سىرتقا قۋىپ شىعىپ, ٶتٸرٸك جالا جاۋىپ, انيماتسييانى جاۋىپ, تٷرمەدەگٸدەي شمون جاساپ جاتىر. بۇل كەدٸمگٸ بانديتتٸك شابۋىل دەپ باعالاۋ كەرەك. ەشقانداي ادامگەرشٸلٸك, كٸسٸلٸك قالماعان.
"ازامات, سەن دە بٸر كينونىڭ بالاسىسىڭ عوي, مىناۋىڭ نە, ورىنباسارى ايدار وماروۆ نەگە ول مەملەكەت بەرٸپ جاتقان قارجىعا قول قويمايدى?" - دەپ وسىنى ايتۋعا كەلگەنبٸز. ەدەيٸ سوزىپ وتىر. ەدٸلەت جوق. "ەدٸلەتتٸ قازاقستانى" قايدا? - دەيدٸ "قازاق انيماتسييا" شىعارماشىلىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ رەداكتورى ەرلان تٶلەۋتاي.
ول مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ انيماتسييانى دامىتايىق دەپ جيٸ ايتاتىنىن, سوندىقتان قازٸرگٸ ەرەكەت پرەزيدەنتتٸڭ باستاماسىنا جاسالىنىپ جاتقان قاستاندىق دەپ باعالايتىنىن ايتادى.
"جاڭا قازاقستانعا, توقاەۆتىڭ ساياساتىنا جاسالىنعان قاستاندىق. 7 ايدان بەرٸ مىنالاردىڭ بالا-شاعاسى, كرەديتٸ بار, ولار نەمەن كٷن كٶرەدٸ دەپ ويلايماي ما? ال ازامات ساتىبالدى ٶزٸ رٶلدە ويناپ جٷر, بٸراق كٸمنٸڭ رٶلٸن ويناپ جٷرگەنٸن بٸلمەيدٸ. ازامات ساتىبالدىنى, «قازاقفيلمنٸڭ» پرەزيدەنتٸن تۋرا وسى جەرگە كەلٸپ جاۋاپ بەرۋٸن تالاپ ەتەمٸز", - دەيدٸ رەداكتور.
انيماتورلاردىڭ بٸرنەشە جىل بويى ٸستەگەن تۋىندىلارىنىڭ بٸرٸ — "التىن ادام" اتتى تولىق مەترلٸ مۋلت جوباسى بىلتىر تولىق اياقتالعان. بٸراق مەملەكەتتەن بٶلٸنگەن تيٸستٸ قاراجات ەلٸ كٷنگە دەيٸن قىزمەتكەرلەرگە بەرٸلمەگەن كٶرٸنەدٸ.
"بىلتىرعى تامىز ايىنان بەرٸ بٸزدٸڭ ۇجىم – سۋرەتشٸلەر, انيماتورلار ەڭبەكاقىسىن الا الماي كەلە جاتىر. مۇندا 5 ميلليوننان باستاپ, 3 ميلليونعا دەيٸن جۇمىس ٸستەگەن ماماندار بار. الاتىن جۇمىسىمىزدىڭ اقشاسى وسى بٸر جەردە عانا. بٸز سىرتتا جۇمىس ٸستەمەيمٸز. ەڭبەكاقىمىزدى بەرسٸن. قارىزعا باتتىق, كرەديتٸمٸز بار. بۇل جەردە بەرٸمٸزدە كەلٸسٸمشارت بار. زاڭدى تٷردە ٸستەگەنبٸز. قاعاز بار. بٸر تيىنىمىزدى قالدىرماي تٶلەسٸن", - دەيدٸ انيماتسييا بٶلٸمٸنٸڭ قىزمەتكەرٸ جانەدٸل بايداربەك.
ەڭبەكاقىسىن كٷتە-كٷتە قارىزعا بەلشەسٸنەن باتقان ٶنەر ادامدارى بۇل بىلىقتى باسشىلىقتىڭ ۇيىمداستىرىپ وتىرعانىن العا تارتادى.
"مەن ەندٸ قارجى مامانى ەمەسپٸن, بٸراق قازاق انيماتسييانى دامىتامىز دەگەن مەملەكەتتٸڭ ٷلكەن كونتسەپتسيياسى بار. سول ٷشٸن قازاق انيماتسييا بٸرلەستٸگٸن قايتا قۇرىپ, 1 ميلليارد تەڭگە قارجى بٶلگەن. ودان كەيٸن ونى 500 ميلليون كەستٸ, سوسىن 6 اي جۇمىس ٸستەمەيتٸن ەتٸپ قويدى. 6 ايدا بٸزگە پيلوتتىق جوبالار بەردٸ. ول پيلوتتىق جوبا دەگەن نە? نە كينوتەاتردا, نە تەلەۆيدەنييادا كٶرسەتۋگە بولمايدى. بٸز مىنا اۋادا جۇمىس ٸستەپ جاتىرمىز. بۇرىنعى باسشىلىق بەرٸ شىعارماشىلىقتىڭ ادامدارىنا جاعداي جاسايتىن, ايالايتىن. ال قازٸرگٸ باسشىلىق "قازاقفيلمدٸ" جىل سايىن قىسقارتىپ جاتىر. مىسالى بۇعان دەيٸن, ياعني ازامات ساتىبالدى كەلگەنشە 170-كە جۋىق كينوگەر بار ەدٸ, قازٸر ەستٸپ وتىرمىز 130-عا تٷسٸپتٸ. ياعني 30-دان اسا ادامدى قىسقارتىپ جٸبەرگەن. ال ەندٸ بۇنداي قارقىنمەن "قازاقفيلمدٸ" "ەسكٸ قازاقستانعا»اينالدىرىپ وتىرعان سيياقتى", - دەيدٸ ەرلان تٶلەۋتاي.
ول "قازاقفيلمدٸ" قولدان بانكروت جارييالاۋ ناۋقانى جٷرٸپ جاتقانىن ايتادى.
"بۇل شىعارماشىلىق ادامداردىڭ جازىعى نە? شىعارماشىلىق ادامداردىڭ كارتاسىنا قانداي اقشا تٷسەدٸ, سوعان قاناعات قىلادى. ال ەندٸ كازٸر «قازاقفيلم» جەمقورلىققا اينالعان كومپانييا سەكٸلدٸ ەستٸلەدٸ. قولدان بانكروت جارييالاپ جەردٸ الۋ سيياقتى ەرەكەتتەر بار. اناۋ 162 وليگارحتىڭ بٸرەۋٸ كٶز تٸگٸپ وتىرعان سيياقتى. بۇلار سونىڭ سەبەبٸ دەپ بٸلەمٸز. سوسىن ەندٸ قازاقتا ۇلتتىق كينو دەگەن بولماۋ كەرەك دەگەن ساياسات جٷرٸپ جاتقانىن ٸشٸمٸز سەزەدٸ. مىسالى, ەرتەڭ «قازاقفيلمدە» جاقسى كينو تٷسٸرسە ەلەمدٸك ماسشتابتاعى نەمەسە ۇلتتىق ماسشتابتاعى دەسەك, بۇل كەدٸمگٸ يادرولىق قارۋ سيياقتى. وسىنداي قاۋٸپتٸلٸگٸن كٶرٸپ ۇلتتىق كينونىڭ دامۋىنا, كٶركەيۋٸنە قارسى توپتار بار بۇل جەردە. وسىلاردىڭ بارلىعى اۋىز جالاسىپ بٸزدٸڭ قازاق فيلمدٸ, ونىڭ ٸشٸندە ەمەن قايداروۆ ٶزٸنٸڭ قانى مەن تەرٸمەن قۇرعان ۇلتتىق انيماتسييانى قۇرتۋ. سونى وسىنداي كٷيگە الىپ كەلدٸ. شىعارماشىلىق ماماندار, كينوگەرلەردەن ەشكٸم جوق, ٸشتە تەك قاراۋىل مەن ەدەن جۋۋشىلار عانا", - دەيدٸ بەلسەندٸ.
انيماتورلار "ازامات ساتىبالدى شىقسىن!" دەپ نارىزىلىق تانىتىپ شۋ كٶتەرگەنٸمەن, "قازاقفيلم" باسشىسى بوي كٶرسەتپەدٸ.
ال ۆيتسە-پرەزيدەنت ايدار وماروۆ كەزدەسۋگە رەسمي تٷدە جازىلۋ كەرەك ەكەنٸن ايتىپ, كامەرامەن كەلگەن جۋرناليستەر مەن نارازىلىق بٸلدٸرۋشٸلەرگە ٸشكٸ ەرەجەلەردٸ بۇزىپ جاتىرسىزدار دەپ ەسكەرتۋ جاسادى.
"قازٸر ديرەكتور بوس ەمەس. تەك قانا قابىلداۋدىڭ ۋاقىتىن بەلگٸلەپ الايىق", - دەدٸ ول.
"قازاقفيلم" ٶنٸمٸن تاپسىرىس بەرۋشٸ قابىلدامادى, قازٸرگٸ ۋاقىتتا سوت جٷرٸپ جاتقانىن تٷسٸندٸردٸ. سوت پروتسەسٸنٸڭ بٸرٸ جەڭٸلٸسكە ۇشىراعاندىقتان, ادۆوكاتتار اپەللياتسييالىق شاعىم تٷسٸرگەن.
"بٸزگە الدىن الا 36 ميلليون اۆانس بەردٸ. بٸز جالاقىنى بارىنشا تٶلەدٸك. ەندٸ شامامەن 88 ميلليون تەڭگە قالدى, ونى تٷسٸرۋ توبىنا تٶلەي الماي جاتىرمىز", - دەپ تٷسٸندٸردٸ ٶندٸرٸس جٶنٸندەگٸ ۆيتسە-پرەزيدەنت ايدار وماروۆ.
ازامات ساتىبالدىنىڭ ورىنباسارى "التىن ادام" جوباسى بويىنشا 88 ميلليون تەڭگە قارىزى بار ەكەنٸن راستاپ وتىر. بٸراق ونىڭ جاۋابى جۇرتتىڭ كٶڭٸلٸن كٶنشٸتپەدٸ. سونداي-اق انيماتورلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن بەرمەگەن كينوستۋدييا مەملەكەتكە بٷكٸل سالىقتى تٶلەگەن.
"التىن ادام" جوباسى بويىنشا جاعداي بىلاي. بٸزدە ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتٸك ورتالعىمەن كەلٸسٸمشارت بولدى. ولار مۋلتفيلمگە 2020 جىلى تاپسىرىس بەرگەن. بٸز تۋىندىنى 100 پايىز جاساپ جٸبەرگەنبٸز. بٸراق تاپسىرىس بەرۋشٸ قابىلدامادى. قازٸر وسىعان قاتىستى سوت ٸسٸ جٷرٸپ جاتىر", - دەيدٸ "قازاقفيلم" كينوستۋديياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ.
