ٶزٸ جوق كەزدە, ادامنىڭ سىرتىنان ۇناتپايتىن سٶز ايتۋ اۋىر كٷنە بولماق. اللا ەلشٸسٸنٸڭ حاديستەرٸنە سەيكەس, ول تٸپتٸ زينادان دا اۋىر كٷنە بولىپ تابىلادى.
ولاي بولسا, يسلام دٸنٸ قاي كەزدە ادامنىڭ كەمشٸلٸگٸن سىرتىنان سٶز ەتۋگە رۇقسات بەرەدٸ? يمام ەن-ناۋاۋي "ساحيح مۋسليمگە" جازعان تٷسٸندٸرمەسٸندە:
"ادام بالاسىنىڭ سىرتىنان سٶز ەتۋگە شاريعات التى ماقساتتا عانا رۇقسات بەرەدٸ",- دەپ اتاپ ٶتەدٸ.
بٸرٸنشٸ ماقسات – زۇلىمدىققا ۇشىراعان ادام باسشىعا جٷگٸنۋگە كەلسە. زورلىق-زومبىلىق كٶرگەن ادام باسشىعا, قازىعا, سوتقا نە بولماسا ەدٸلەتتٸلٸكتٸ ورناتۋعا قۇزىرلى ادامعا بارىپ شاعىم تٷسٸرە الادى. بۇل جاعدايدا ول: "ماعان پەلەنشە قىسىم كٶرسەتتٸ" نەمەسە "ول ماعان بىلاي ٸستەدٸ" دەگەن سەكٸلدٸ شاعىمىن ايتا الادى.
ەكٸنشٸ ماقسات – كٷنەھاردى تۋرا جولعا سالىپ جەنە زۇلىمدىق كٶرۋشٸگە جەردەم بەرۋ ماقساتىندا. مەسەلەن, زۇلىمدىققا توقتاۋ سالا الاتىن ادامعا: "پەلەن دەگەن ادام مىنانداي كٷنە جاساپ جٷر, وسى مەسەلەدە وعان ناسيحات ايتىڭىز!" دەگەن سەكٸلدٸ جولدارى بار.
ٷشٸنشٸ ماقسات – جەرگٸلٸكتٸ مٷفتيگە نەمەسە سول جەردٸڭ پەتۋا بەرۋگە قۇزىرلى ادامىنا كەلٸپ: "ماعان بٸر ادام, ەكەم, باۋىرىم نە بولماسا كٷيەۋٸم زۇلىمدىق كٶرسەتتٸ. سولاي جاساۋعا قۇقىلى ما? ونىڭ زۇلىمدىعىنان قالاي قۇتىلامىن?",- دەپ سۇراۋ.
تٶرتٸنشٸ ماقسات – مۇسىلماندارعا ٶزگەلەردٸڭ زييان تيگٸزۋٸنەن ساقتاندىرۋ ماقساتىندا. مىسالى: ناقتى بٸلەتٸن ارامزا, الاياق ادام جايلى ايتىپ, ەسكەرتٸپ قويۋ جەنە ت.ب.
بەسٸنشٸ ماقسات – ٶزگە ادامنىڭ دٸنگە ەنگٸزگەن جاڭالىعىن جەنە اشىق جاساپ جٷرگەن كٷنەسٸن مىسالى: قوعامدىق ورىنداردا ٸشٸمدٸك ٸشٸپ جٷرگەنٸن حالىققا كٶرسەتۋ ٷشٸن. بۇل جاعدايدا ەلگٸ ادامنىڭ اشىقتان اشىق جاساپ جٷرگەن كٷنەسٸن عانا سٶز ەتۋ شارت, ال ٶزگە دە قاتەلٸكتەرٸن جارييالاۋدىڭ قاجەتٸ شامالى.
التىنشى ماقسات – ەڭگٸمە تٶركٸنٸ كٸم جايلى بولىپ جاتقانىن ناقتىلاۋ. مىسالى: قانداي دا بٸر لاقاپ اتى بولسا: كٶزٸ ناشار كٶرەتٸن ادام, اقساق, كٶك كٶزدٸ, سوقىر, قولى جوق جەنە ت.ب. بۇل جاعداي تەك ەڭگٸمە قانداي ادام جايلى بولىپ جاتقانىن ناقتىلاپ ٶتۋ ٷشٸن قولدانىلادى. الايدا بۇل سٶزدەردٸ ول ادامنىڭ ابىرويىن ايرانداي ەتۋ ماقساتىنا قولدانۋعا رۇقسات جوق.
