سۋرەتتە گاۋحار ومارحانوۆا
ماڭعىستاۋ قازاقتارىنىڭ 1920-30 جىلدارى اشارشىلىق پەن ۇجىمداستىرۋ كەزەڭٸندە يرانعا قونىس اۋدارۋى – ۇلت تاريحىنداعى كٷردەلٸ وقيعالاردىڭ بٸرٸ. يراندا جاڭا ورتاعا بەيٸمدەلە وتىرىپ, قازاقتار ٶز ۇلتتىق بولمىسىن ساقتاپ قانا قويماي, ەرەكشە جەتٸستٸكتەرگە دە جەتتٸ. Ult.kz جۋرناليسٸ شىعىستانۋشى گاۋحار ومارحانوۆامەن سۇحباتتاسىپ, قازاقتاردىڭ يرانداعى ٶمٸرٸ, سالت-دەستٷرٸ, تٸلٸن ساقتاۋ جولىنداعى كٷرەسٸ مەن قازاقستانمەن بايلانىسى تۋرالى اقپارات الدى. سونداي-اق, ول قانداستاردىڭ تاريحي وتانىنا ورالۋ مەسەلەلەرٸندەگٸ كەدەرگٸلەر مەن قازٸرگٸ جاستاردىڭ بولاشاعىن ەڭگٸمەلەپ بەردٸ.
«قازاقتار «يراندىق» بولىپ كەتتٸ»
ماڭعىستاۋ قازاقتارىنىڭ بٸرٸنشٸ لەگٸ 1920-22 جىلدارى اشارشىلىق سالدارىنان, جۇت بولىپ مال قىرىلعاننان كەيٸن يرانعا اۋىپ كەتۋگە مەجبٷر بولدى. ەكٸنشٸ لەگٸ – ۇجىمداستىرۋ مەسەلەسٸ تۋىنداعان كەزدە, ياعني 1930-1933 جىلدارى قونىس اۋداردى. بٸزدٸڭ ماڭعىستاۋ وبلىسى نەگٸزٸ تٶرت تٷلٸك مالعا باي ٶلكە بولعان, بٸراق سونىڭ بارلىعىن تارتىپ الا باستاعاننان كەيٸن كٶشپەندٸ حالىق قينالىپ قالدى. ۇجىمداستىرۋعا كٶنبەگەندەر كٶشۋگە مەجبٷر بولدى. ولاردىڭ دەنٸ تٷرٸكمەنستان-قازاقستان-يراندى بايلانىستىرىپ وتىرعان تەرريتورييادا, كاسپييدٸڭ وڭتٷستٸك بٶلٸگٸ – بۇرىن ول كٸسٸلەر بارعاندا مازاندەران وبلىسى بولاتىن, كەيٸن ول ەكٸگە بٶلٸنٸپ كەتتٸ دە, بٸر بٶلٸگٸ مازاندەران وبلىسى, ەكٸنشٸسٸ گٷلٸستان وبلىسى بولدى. سول جەردەگٸ گورگان دەگەن قالاعا بارىپ, تابان تٸرەدٸ. بۇل 1933 جىل. بٸراق ٶزدەرٸنٸڭ ايتۋى بويىنشا, العاشقى 15 جىل 1950 جىلعا دەيٸن ولار ٶتە كٶپ قيىندىق كٶرگەن. ٶيتكەنٸ ماڭعىستاۋدىڭ قۇرعاق اۋا رايىنان ىلعالدى كليماتقا كٶشكەننەن كەيٸن سول جەردٸڭ تاماعى جاقپاي, اۋرۋ جيٸلەپ, بالالار شەتٸنەپ كەتە بەرگەن. ٶزدەرٸنٸڭ ايتۋىنشا, العاشقى 10 جىلدا بالا تۇراقتاماعان, ساندارى ازايىپ كەتكەن. 50-جىلدارى عانا جاعدايىمىز تٷزەلدٸ دەيدٸ.
كٶشٸپ بارعاننان كەيٸن حالىق قۇجات الۋ مەسەلەسٸنە تاپ بولدى. سول زاماندا قازاقتار 60 مىڭ ادام بارعان شىعار. قازٸر ازايدى, 5-6 مىڭ ادام قالدى دەپ وتىر. بۇل نەگٸزگٸ ساناتقا الىنبايتىن سان. سوندىقتان بٸزدٸ قازاق دەپ جازباعان, تٸركەۋدەن ٶتكٸزبەگەن. كٶبٸ قازاق ەكەنٸن دەلەلدەي الماي جٷر. يراننىڭ زاڭى بويىنشا سول جەردە تۇراتىن, سول جەردە ٶسكەن ادامنىڭ بارلىعى «يراندىق» دەپ جازىلادى. ولاردىڭ كەيبٸرٸ ەزٸربايجان, تٷرٸكمەن, كٷرد جەنە ت.ب. ۇلت بولۋى مٷمكٸن. بٸراق ولاي دەپ جازعىزبايدى. ٷكٸمەت بٸرۇلتتى, بٸرتٸلدٸ مەملەكەت قۇرۋ ساياساتىن جٷرگٸزگەندٸكتەن, ۇلتتىق يدەنتيفيكاتسييانى ساقتاپ قالۋ قيىنعا سوقتى. مىسالى, قازاقستاندا ەر ۇلت ٶزٸنٸڭ تەاترىن, مەكتەبٸن اشىپ العان عوي. يراندا مۇندايعا رۇقسات ەتٸلمەگەن. بارلىعى پارسىشا سٶيلەيدٸ, پارسى مەكتەبٸنە بارادى, سول تٸلدە قىزمەت اتقارادى. سوندىقتان 85 ميلليون حالىقتىڭ اراسىندا جويىلماي, ٶز تٸلٸن ساقتاپ وتىرۋ دەگەن ٶتە ٷلكەن دەرەجە.
«قازاق» دەگەن كٶشە بار
ايتىپ ٶتكەنٸمدەي, 1950 جىلدان باستاپ قازاقتار اياققا تۇرىپ, باس كٶتەرە باستادى, كەسٸپ يگەرٸپ, بالالارىن ساباققا بەرە باستادى, ٶنٸپ-ٶسٸپ جاتتى. يران مەملەكەتٸنٸڭ جاقسى بٸر ساياساتى يمميگرانتتاردى باسپايدى. بوسقىن بولىپ كەلگەن ادامدى ەلگە سٸڭدٸرٸپ جٸبەرۋگە تىرىسادى. يراندا قازٸر 4 ملن اۋعان بار. ولار ەلگە سٸڭٸپ كەتكەن. قۇجات بويىنشا مەسەلە بەرٸندە بار. ىلعي ۇزارتۋ كەرەك, رۇقسات سۇراۋ كەرەك جەنە ت.ب. بٸراق سونىڭ ٶزٸندە ولار بارلىق مەملەكەتتٸك قىزمەت تٷرلەرٸن الىپ جاتىر, بالالارىن مەكتەپكە بەرٸپ جاتىر. قازاقتار دا سولاردىڭ قاتارىندا بالالارىن مەكتەپكە بەردٸ. جانۇيا تۇعىرىنىڭ مىقتىلىعى سونداي, ٷيدە قازاقشا سٶيلەسەدٸ. پارسىشا تەك سىرتتا سٶيلە دەيدٸ. قازاقتار يراندىقتاردى «وۋلييات» دەيدٸ. بۇل باسىم بٶلٸك دەگەن سٶز. حالىقتىڭ باسىم بٶلٸگٸ – وۋلييات, ياعني يراندىقتار. ٶزدەرٸن قازاقتار جەنە وۋلييات دەپ بٶلٸپ, «وۋليياتتارمەن پارسىشا سٶيلەس, ال قازاقپەن تەك قازاقشا سٶيلەس» دەيدٸ. وسىنىڭ ارقاسىندا يراندىق قازاقتار ەلٸ كٷنگە دەيٸن ەرەكشە جاعدايدا ٶمٸر سٷرٸپ جاتىر. بارعان سايىن كٶزٸڭ قۋانادى. بالالاردىڭ تازا قازاقشا سٶيلەپ جٷرگەنٸن ەستٸگەندە قۋاناسىڭ. بٸراق ەندٸ كەيٸنگٸ ۇرپاقتىڭ اراسىندا قازاق تٸلٸن ساقتاپ قالۋ مەسەلەسٸ جيٸ كٶتەرٸلٸپ جٷر. ٶيتكەنٸ قازٸر جاڭا تەحنولوگييا دامىپ جاتىر, بالالار مەكتەپتە اعىلشىن وقيدى, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە اعىلشىنشا اقپارات كٶپ. سول نەگٸزگٸ تٸلدەرٸ پارسى مەن اعىلشىن بولىپ كەتە مە دەگەن قورقىنىشتارى دا جوق ەمەس. قازٸردٸڭ ٶزٸندە ولار قازاق تٸلٸ مەن پارسى تٸلٸن ارالاستىرىپ سٶيلەيدٸ. تٸلدٸ ساقتاۋدا Otau TV ارقىلى قوسىلاتىن «بالاپان», «قازاقستان» سيياقتى تەلەارنالار كٶمەكتەسٸپ وتىر.
قازاقتار يراندا ٶز سالت-دەستٷرٸن ساقتاعان. سوندىقتان ولار شاشىراپ, بىتىراپ كەتپەي, «مەحاللا» دەپ اتالاتىن بٸر اۋدان, بٸر اۋىل, بٸر كٶشەنٸڭ بويىندا قونىس تەپكەن. تٸپتٸ كٶشەلەرٸنٸڭ اتى «قازاق» دەپ اتالادى. ٶزدەرٸنٸڭ دٷكەنٸ, ٶزدەرٸنٸڭ مەشٸتٸ – سٷننيت قازاقتار مەن تٷركٸمەندەر جينالاتىن جەرٸ بار. ٶيتكەنٸ بٸلەسٸز, يران – شيٸت مازحابىنداعى ەل. سول شيٸتتەردٸڭ ورتاسىندا ولار ٶزدەرٸنٸڭ سٷننيت مازحابىن ساقتاپ وتىر. ٶزدەرٸنٸڭ يمامدارى بار. تٷركٸمەن يمام دا, قازاق يمام دا بار. ٶزارا الماسىپ, سول جەردە جۇما نامازدارىن ٶتكٸزٸپ تۇرادى.
يران-قازاقستان بايلانىسى
يران قازاقتارىنىڭ تۋىسقاندارىنىڭ كٶبٸ اقتاۋدا تۇرادى. گورگان مەن اقتاۋ اراسىندا رەيس بار, اپتاسىنا 1 رەت ۇشادى. تولى بارادى, تولى قايتادى. قازاقتار بٸر-بٸرٸنە قوناققا بارعاندى جاقسى كٶرەدٸ. ٶزارا ساۋدا قازٸر ٶتە جاقسى دامىپ جاتىر. ماڭعىستاۋ وبلىسى مەن گٷلٸستان وبلىسى اراسىندا تاۋار الماسۋ ٶتە قارقىندى جٷرٸپ جاتىر. ٶيتكەنٸ يران قازاقستاننان اقتاۋ ارقىلى بيداي, جٷگەرٸ, ارپا سيياقتى دەندٸ-داقىلدار الادى. سونداي-اق قازاقستاننان ەت ٶتە كٶپ بارادى.
يران قازاقتارى تەحنيكاعا مىقتى
قازاقستان, تٷرٸكمەنستان مەن يران اراسىندا تەمٸرجول سالىندى. سونىڭ بويىندا قازٸر ينچەبۋرۋن دەگەن ٷلكەن ستانتسييا بار. ول ستانتسييادا دا كٶبٸنە قازاقتار جۇمىس ٸستەيدٸ. قازاقتار – تەحنيكاعا مىقتى حالىق. جٷك كٶلٸكتەرٸن جٷرگٸزۋدٸ ەڭ بٸرٸنشٸ جولعا قويىپ, گٷلٸستان وبلىسىندا وسى سالانى باسقارعان دا قازاقتار. سودان كەيٸن بٷكٸل بٶلشەكتەردٸ جاساۋ جەنە جٶندەۋ جۇمىستارىنا دا شەبەر. قازاقتاردى ەكٸگە بٶلۋگە بولادى. سول گٷلٸستان وبلىسىندا بٸرگە جۇمىلىپ ٶمٸر سٷرٸپ جاتقاندار بار. سودان كەيٸن تەحنيكالىق بٸلٸمدەرٸن دامىتىپ, تەگەرانعا كەلگەندەرٸ بار. مەن ٶزٸم تەگەرانعا كەلگەن قازاقتارمەن كٶبٸرەك ارالاستىم. مۇناي سالاسىندا, اۋىل شارۋاشىلىعى تىڭايتقىشتارى, بانك سەكتورىندا ٸستەپ جاتقان قازاقتارىمىز بار. تەگەراننان بٸر ساعاتتىق جەردە كەرەدج دەگەن مەگاپوليس بار, 20 قازاق وتباسى سول جەردە تۇرادى. قالا ماڭىندا بٸر ٷلكەن زاۋىت بار. سوندا قازاقتار ينجەنەر رەتٸندە جۇمىس ٸستەپ جاتىر. قازاقتار جاي عانا جٷرگەن جوق. بارلىعى بٸر-بٸر ماماندىقتى يگەرٸپ العان جەنە سول سالادا ەشكٸمنەن دە كەم ەمەس. پارسى, اعىلشىن, قازاق تٸلدەرٸن ەركٸن مەڭگەرگەن.
يران قازاقتارىنىڭ ەلگە ورالۋى
ەڭ العاش قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸن قابىلداعان ەلدەردٸڭ بٸرٸ – يران. 1992 جىلى ديپلوماتييالىق قاتىناس ورنادى. 1993 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشٸلٸگٸ تەگەراندا اشىلدى. سوعان وراي نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا يرانعا بارعان ەدٸ. تۇڭعىش پرەزيدەنتتٸڭ ەڭ العاشقى ساپارسى وسى يراننان باستالعان. ول قازاقتاردىڭ جاعدايىن بٸلەدٸ. كٶشٸ-قون باعدارلاماسى قابىلدانعان كەزدە جان-جاقتان قانداستاردى جيناۋ مەسەلەسٸ تۋىنداعاندا يرانعا بارىپ, وسى مەسەلەنٸ كٶتەرگەن. يران پرەزيدەنتٸنەن «قازاقتاردىڭ ەلگە ورالۋىنا رۇقسات بەرٸڭٸز» دەپ سۇراعان. سٶيتٸپ نازارباەۆ «ەگەر ٶزدەرٸ قايتۋدى قالاسا, قازاقستان تاراپى قابىلداۋعا دايىن» دەگەن كەلٸسٸمشارتقا قول قويدىرتىپ الادى. بۇل ٶتە جاقسى جۇمىس. ٶيتكەنٸ يران ٷكٸمەتٸ ٶز ازاماتتارىن شەتەلگە وڭايلىقپەن جٸبەرمەيدٸ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە يراندىقتار زاڭسىز شەكارا اسىپ, شەتەلگە بوسقىن بولىپ كەتٸپ جاتىر. ۆيزا بەرٸپ, رەسمي رۇقسات بەرٸپ شىعارىپ جاتقان ەشكٸم جوق. نازارباەۆ مۇنى ٷكٸمەت دەڭگەيٸندە شەشٸپ تاستاعان سوڭ, سول رۇقسات نەگٸزٸندە بٸزدٸڭ قازاقتار ەلگە ەلٸ كٷنگە دەيٸن ورالىپ جاتىر.
ۆيزا الۋداعى قيىندىقتار
قازٸر قۇجات مەسەلەسٸ تۋىنداپ, قازاقستان قابىلداماي جاتىر. ٶيتكەنٸ مۇنى تەرٸس پايدالانعان ادامدار بار. ۇلتى اۋعان بولسا دا, قازاقستانعا قازاقپىن دەپ كەلگەن جاعدايلار 90-جىلدارى كٶپتەپ كەزدەسٸپتٸ. اۋعاندار ٶزٸ ەكٸ ۇلتتان تۇرادى عوي, پۋشتۋن جەنە حازاريلەر. حازاريلەر بٸزگە قاتتى ۇقسايدى. ولار قاجەت دەسەڭ تٸلدٸ دە, رۋدى دا ٷيرەنٸپ الادى. وسىلايشا ٶزٸن قازاقپىن دەپ ايتىپ, ٶزبەك, تەجٸك, حازاريلەر قازاقستانعا كەلمەك بولدى. وسىنى بايقاعان قازاقستان سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ ەلگە ورالۋ پروتسەدۋراسىن قيىنداتىپ جٸبەردٸ. «سەن ٶزٸڭنٸڭ قازاق ەكەنٸڭدٸ دەلەلدە» دەيدٸ. سوندا گورگاندا مەشٸتتٸڭ جانىنان اقساقالدار كەڭەسٸ قۇرىلدى. سولار ادامنىڭ قازاق ەكەنٸن راستاپ, انىقتاما بەرۋٸ كەرەك بولدى. بٸراز ۋاقىت يراندىق قازاقتارعا ٷش جىلعا ۆيزا بەرٸلٸپ تۇردى. وسىلايشا يراندىق قازاقتار اقتاۋ, الماتىعا كەلٸپ-كەتٸپ جٷرەتٸن. قازٸر اقساقالدار كەڭەسٸن تاراتىپ جٸبەردٸ, ٷش جىلعا ۆيزا بەرٸلمەيتٸن بولدى. سول دۇرىس بولمادى. ٶيتكەنٸ اقساقالدار كەلگەن ادامنىڭ اتا-تەگٸن سۇراستىرا كەلە بٸلەتٸن, تانيتىن. سول كەڭەس قول قويسا, ادامدى قازاق دەپ تانىپ, مينيسترلٸك ۆيزا بەرەتٸن. كٸم بٸلەدٸ ەندٸ, مۇنى دا ساۋداعا اينالدىرىپ جٸبەردٸ مە, ۆيزا الاتىندار كٶبەيٸپ, تەرٸس پايدالاناتىندار شىققان سوڭ بۇل جٷيە جابىلدى. يران تاياۋ شىعىستا ورنالاسقان. قازاقستان ٷكٸمەتٸ بۇل ايماقتى لاڭكەستەر مەكەنٸ دەپ ەسەپتەيدٸ. سودان دا ساقتانۋى مٷمكٸن دەپ ويلايمىن. يراننىڭ ٶزٸندە دايش بولماسا دا, لاڭكەستٸك ەرەكەتتەر ورىن الماسا دا, كٶرشٸلەس ەلدەر كٷمەن تۋعىزادى. باسقا ەلدەگٸ قانداستار ۆيزانى وڭاي الاتىن بولسا, يرانداعى قازاقتار كٶپ كەدەرگٸگە ۇشىراپ وتىر. ەلگە كەلگەندەر باقىلاۋدا بولادى. وسىنداي كەدەرگٸلەر وتانىنا كەلگٸسٸ كەلگەن ادامداردىڭ تاۋىن شاعادى. بۇل بٸر مەسەلە, ەكٸنشٸسٸ – تٸل مەسەلەسٸ. ەڭ العاش 1995 جىلى كەلگەن لەك جەر الدى, كٶمەك اقشاسىن الدى, بٸراق تۇرا الماي قايتىپ كەتكەندەر دە بار. نەگە? ول زاماندا بەرٸ ورىس تٸلٸندە بولاتىن. ول ورىس تٸلٸن قايدان بٸلەدٸ? «ٶز ەلٸم, ٶز جەرٸمدە قازاقشا سٶيلەيمٸن» دەپ كەلدٸ, الايدا دٷكەننٸڭ ٶزٸندە قازاقشا قىزمەت الا المادى. ونى بەرٸ ورالمان دەپ شەتتەتتٸ. بٸر لەگٸ سٶيتٸپ قايتىپ كەتتٸ. «بٸزگە جاقپايدى ەكەن. بٸزدٸ جاقىن تارتپادى» دەگەن ەڭگٸمەنٸ تالاي ەستٸدٸم. بۇل بٸزدٸڭ قاتەلٸگٸمٸز. قاي جەردەن كەلسە دە, بٶلٸپ وتىرامىز.
نەگە كەيبٸر قازاقتار ەلگە ورالعىسى كەلمەيدٸ?
كەيبٸر يراندىق قازاقتار مەملەكەتتٸك قىزمەتتە ٸستەيتٸندٸكتەن, ەلگە ورالماي وتىر. ولار زەينەتاقىعا بايلانعان ادامدار. كەيٸن زەينەتكە شىقسا, ٷكٸمەتتٸڭ قاراۋىندا بولادى. يراندا ەيەلدەر 20 جىل, ەر ادامدار 25 جىل جۇمىس ٸستەسە, بٸردەن زەينەتكە شىعادى دا, ٶمٸر بويى زەينەتاقى الادى. سوندىقتان ەڭبەك جولىن ەرتە باستاعاندار, 45-50 جاستا زەينەتكە شىعىپ جاتىر, ياعني كٶمەكپەن قامتاماسىز ەتٸلگەن. ەگەر ول بەرٸن تاستاپ, قازاقستانعا كەلسە, وعان ونداي اقشانى كٸم بەرەدٸ? ولار كەسٸپ جاساعان سوڭ, جاعدايلارىن جاساپ العان. ەرقايسىنىڭ ٷيٸ بار, كٷيٸ بار. ول بەرٸن ساتىپ, وسىندا كەلسە, بٸز نە ٸستەيمٸز? ورالمان دەپ شەتتەتتەمٸز. يران قازاقتارىنىڭ كٶبٸ ساۋدادا جٷر, بٸراق ەندٸ ساۋدادا ٸستەگٸسٸ كەلمەيتٸندەر دە بار عوي. ال يراندا ولار جايلى ٶمٸر سٷرٸپ جاتىر, سونى تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتۋگە قورقاتىندار دا بار. مۇنى دا ەسكەرۋٸمٸز كەرەك.
كەيبٸرٸ بالالارىن وقۋعا جٸبەرگٸسٸ كەلەدٸ. بٸراق ەندٸ مۇندا ورىس تٸلٸ باسىم بولعانىن بٸلگەن سوڭ, اعىلشىن بٸلەتٸن بالالار ەۋروپاعا كەتەدٸ. ٶيتكەنٸ ولارعا سول جاققا كەتۋ وڭاي بولىپ تۇر.
«وتانداستار قورى» دەگەن ۇيىم بار. سول ۇيىم قانداستاردى كٶشٸرۋ, جاستاردى وقىتۋ مەسەلەسٸمەن اينالىسىپ جٷر. جازدىق لاگەرلەر ۇيىمداستىرادى. يراننان بٸرشاما بالا ٷش جىل قاتارىنان كەلدٸ. قىتايدان, موڭعولييادان, تٷركييادان بٸرنەشە بالانىڭ باسىن قوسىپ, اتا-جۇرتىن ۇمىتپاسىن دەگەن نيەتپەن زەرەندٸگە لاگەرگە ەكەلەدٸ. مۇندا قازاق تٸلٸ مەن تاريحىن, قازاق ٶنەرٸن دەرٸپتەيدٸ. رۋحتانعان بالالار وسى جاقتا وقىعىسى كەلەتٸندەرٸن ايتادى. ٷلكەندەر ەندٸ كەسٸبٸنە بايلانىپ, ورىندارىنان قوزعالا الماي وتىرعان بولسا, وسى جاستاردى ەلگە تارتۋىمىز كەرەك دەپ ويلايمىن.
يرانداعى حيدجاب مەسەلەسٸ
بٸر جاقسىسى, يران قازاقتارى سالت-دەستٷرگە بەرٸك, تەربيەگە مىقتى. ولاردا بۇرىنعى زامانداعى دەستٷر ساقتالىپ قالعان. تۇرمىسقا شىققان ەيەل اق جاۋلىق تاعىپ جٷرەدٸ. قىزدار تٷرلٸ تٷستٸ ورامالىن جاراستىرا تاعىپ الادى. 1979 جىلى يراندا رەۆوليۋتسييا بولىپ, يران يسلام رەسپۋبليكاسى ورناعان بولاتىن. قازٸر ۇشاق ەۋەجايعا قونباستان بۇرىن «بٸز يران يسلام مەملەكەتٸنە كٸردٸك. ەيەل ادامدار حيدجاب كييۋلەرٸڭٸزدٸ سۇرايمىز» دەپ حابارلانادى. بٸز تٷسە سالعاندا ورامالىمىزدى تاعۋعا مٸندەتتٸمٸز. مەن 2004 جىلدان بەرٸ سوندا بولدىم دەدٸم عوي, باسىندا ٶتە قاتاڭ بولاتىن. بٸرتٸندەپ, زامانعا ساي قىزدار دا بۇل ەرەجەلەرگە قارسى شىعا باستادى. قازٸر تٸپتٸ 80% بيلٸككە قارسى دەسەم ارتىق ايتقانىم ەمەس. مٷددەسٸ ٷكٸمەتكە بايلانعاندار عانا قولداماسا, قالعانى بەرٸ قارسى. ورامالدى شەشٸپ تاستاۋ ازاتتىقتىڭ سيمۆولىنا اينالدى. الايدا يران قازاقتارى بۇعان قاتىسقان ەمەس. ٶيتكەنٸ ولار باسىنان قازاقى دەستٷردٸ ساقتاپ كەلەدٸ. ورامالدى شەشۋ, اياققا تاپتاۋ, جاعىپ جٸبەرۋ ولارعا مٷلدەم جات. قىزداردىڭ كٶبٸ ناماز وقيدى. بەس پارىزدى ورىندايتىن يناباتتى قىزدار دەسەم بولادى.
(سۋرەتتەر: گاۋحار ومارحانوۆانىڭ جەكە مۇراعاتىنان)
سۇحباتتاسقان
انارا باۋىرجانقىزى
