قازاقستاننىڭ بالالار ونكولوگييالىق جەنە گەماتولوگييالىق قىزمەتٸ ەرتٷرلٸ قاتەرلٸ ٸسٸگٸ بار ناۋقاس بالالاردى ەمدەۋدٸڭ جاڭا جەنە زاماناۋي تەحنولوگييالارىن ەنگٸزە وتىرىپ, تيٸسٸنشە تابىستى جەتٸلدٸرٸلٸپ, دامىپ كەلەدٸ. جەدەل, حيميوتەراپييالىق جەنە سەۋلەلٸك ەمدەۋ سالدارىنان ەمدەلۋشٸلەردە ورىن العان پروبلەمالار كٶپ جاعدايدا ۋاقىت ٶتە كەلە نەمەسە شيپاجايلىق-كۋرورتتىق سپەكتردٸڭ وڭالتۋ ٸس-شارالارىن جەنە پسيحولوگييالىق ەدٸسپەن تٷزەتۋ جۇمىستارىن جٷيەلٸ تٷردە قابىلداعان جاعدايدا تٷزەتٸلۋٸ مٷمكٸن. «ۇلت» پورتالى بالالارداعى ونكولوگييالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋدٸڭ قازٸرگٸ تەسٸلدەرٸن بٸلۋ ماقساتىندا, وسى اۋىر دەرتكە شالدىققانداردى ەمدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىرعان پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ جوعارى ساناتتى ونكوگەماتولوگ دەرٸگەرٸ, پەدياترييالىق بلوكتىڭ باسشىسى گٷلنار ەبدٸلوۆانى ەڭگٸمەگە تارتىپ كٶردٸ.
– 15 اقپان دٷنيەجٷزٸلٸك وبىرمەن كٷرەس كٷنٸ دەپ بەلگٸلەنگەن. قازٸر مەديتسينا ەدەۋٸر دامىعان عوي, جالپى وسى «اتى جامان اۋرۋدان» ايىعۋ مٷمكٸندٸگٸ قانشالىقتى? ەسٸرەسە بالالار اراسىنداعى كٷرەس قالاي جٷرەدٸ?
– دۇرىس ايتاسىز, بٷگٸندە حالىقارالىق بالالار ونكولوگتارى قوعامىنىڭ قامقورلىعىمەن ەلەمنٸڭ 90-نان استام ەلٸندە قاتەرلٸ ٸسٸكپەن اۋىراتىن بالالار كٷنٸ 15 اقپاندا اتاپ ٶتٸلەدٸ. ٶزٸڭٸز ايتقانداي, مەديتسينا جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ ارقاسىندا ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن اۋىراتىن بالالاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى ۇلعايىپ, ال ولار كٶپ جاعدايدا ٸس جٷزٸندە ساۋىعۋعا قول جەتكٸزۋٸ مٷمكٸن. بالالار ونكولوگيياسى مەن گەماتولوگيياسىنداعى سەرپٸلٸس مولەكۋليارلى-گەنەتيكالىق, تسيتوگەنەتيكالىق, راديولوگييالىق جەنە باسقا دا دياگنوستيكا ەدٸستەرٸن ەنگٸزۋمەن بايلانىستى بولىپ وتىر.
تىعىز ٸسٸكتەردٸ ەمدەۋدٸڭ زاماناۋي ەۋروپالىق باعدارلامالارىن ەنگٸزۋگە بايلانىستى ٶمٸرشەڭدٸكتٸڭ ۇزاقتىعى تۋرالى ايتۋعا ەلٸ ەرتە. بٸراق بالالارداعى كەيبٸر ٸسٸكتەردٸ ەمدەۋدٸڭ ەرتە نەتيجەلەرٸن تالداۋ بار. وسىلايشا, تەراپييانى ەنگٸزۋدٸڭ العاشقى كەزەڭدەرٸندە رەتينوبلاستومانى ەمدەۋ تيٸمدٸلٸگٸ 35%-دان كەم بولدى, بٷگٸنگٸ تاڭدا ول شامامەن 90%-دى قۇرايدى. بۇل اۋرۋدى ارالاس ەمدەۋدٸڭ جوعارى تەحنولوگييالىق ەدٸستەرٸ ەنگٸزٸلدٸ: ورگان ساقتاۋشى جەرگٸلٸكتٸ تەراپييا-لازەركواگۋلياتسييا جەنە حيميوپرەپاراتتاردى ينتراۆيتريالدى ەنگٸزۋ, جەدەل ەمدەۋ, سەۋلەلٸك تەراپييا.
– ونىڭ جاقسى نەتيجەلەرٸ بار ما?
– ەرينە. مىسالى, جۇمساق تٸندەردٸڭ ساركوماسىن ەمدەۋ كەزٸندە – 85,3%; نەفروبلاستومالار – 82,4%; ليمفومالار – 85%; وستەوساركومالار – 71,7%. دەگەنمەن گەنەتيكالىق ٸركٸلٸس نەتيجەسٸندە داميتىن قاتەرلٸ ٸسٸك تٷرلەرٸ جەنە ولاردىڭ ەمدەۋ نەتيجەلەرٸ ەلٸ دە جوعارى ەمەس, بٸراق ەلەمدٸك مەديتسينا ورنىندا تۇرمايدى, سوندىقتان قازاقستاندا دا بٷگٸنگٸ كٷنٸ وسىنداي جاعدايلاردى باقىلاۋ جەنە پاتسيەنتتەردٸڭ ٶمٸرٸن ۇزارتۋ مٷمكٸندٸگٸ بار.
– قاراپايىم حالىق وبىر دەرتٸ بالالاردا بولمايدى دەپ ويلايدى نەمەسە سەنگٸسٸ كەلمەيدٸ. بۇل اقپاراتتىڭ ازدىعىنان ەمەس پە?
– راس, كٶپتەگەن ادامدار بالالاردى قاتەرلٸ ٸسٸكپەن اۋىرمايدى دەپ سانايدى. ال, بالالارداعى قاتەرلٸ ٸسٸكتٸڭ 65%-ى تۋا بٸتكەن جەنە بالالارداعى وبىردىڭ 50%-ى جايىلعان, ياعني جٷيەلٸ اۋرۋلار بولىپ تابىلاتىنىن جەنە باسقا دا اۋرۋلاردىڭ ماسكاسىمەن جٷرە الاتىنىن اتاپ ٶتۋ قاجەت.
پەدياترييا ورتالىعى قوعامدى اقپاراتتاندىرۋ ماقساتىندا 15 اقپان - بٷكٸلەلەمدٸك بالالارداعى قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋىنا قارسى كٷرەس كٷنٸنە وراي ٶتكەن اپتادا «ەرتە انىقتالسا, بالالارداعى قاتەرلٸ دەرتتٸ جەڭۋگە بولادى» دەگەن ۇرانمەن اقپاراتتىق-تانىمدىق چەلەندج ٶتكٸزدٸ. ونداعى ماقساتىمىز - قوعامنىڭ نازارىن قاتەرلٸ ٸسٸكپەن كٷرەسكە اۋدارۋ, الدىن الا تەكسەرٸلۋگە شاقىرۋ, بالالارداعى قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋلارى تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ, بۇل اۋرۋدى جەڭۋگە بولاتىنىن كٶرسەتۋ. ەر بەينەروليكتە پەدياترييا ورتالىعىنىڭ دەرٸگەرلەرٸ بالالارداعى قاتەرلٸ دەرت كەزٸندە كەزدەسەتٸن بەلگٸلەر مەن اۋرۋ سيپاتى جٶنٸندە باياندادى. ارنايى بەينەروليك رەتٸندە تٷسٸرٸلگەن جازبالاردى ورتالىقتىڭ فەيسبۋك پاراقشاسىندا جارييالادىق.
قازٸرگٸ تاڭدا مەديتسينا قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋىن دا ەمدەۋگە بولاتىنىن دەلەلدەدٸ. بٷگٸنگٸ كٷنٸ ول دەرتتٸ جەڭٸپ, قالىپتى ٶمٸر سٷرٸپ جاتقان بالالار ٶتە كٶپ. قاتەرلٸ ٸسٸك - سوڭعى ٷكٸم ەمەس, اتى جامان اۋرۋدى جەڭۋگە بولادى, ەربٸر بالانىڭ ٶمٸرٸ ٷشٸن كٷرەسۋگە مٸندەتتٸمٸز جەنە كٷرەسە الامىز. ەڭ باستىسى - ٶمٸرگە دەگەن قۇشتارلىقتى جوعالتپاۋ كەرەك.
بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە ونكولوگييالىق جەنە گەماتولوگييالىق اۋرۋلارعا شالدىققان بٷلدٸرشٸندەر بالالار ونكولوگيياسى سالاسىندا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار پەدياترييانىڭ ەرتٷرلٸ بەيٸندەگٸ ماماندارى بار كٶپبەيٸندٸ رەسپۋبليكالىق بالالار كلينيكالارىنىڭ بازاسى سانالاتىن پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىندا (الماتى), سونداي-اق انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىندا (نۇر-سۇلتان) بٸلٸكتٸ كٶمەك الادى.
– بۇل دەرتپەن اۋىرعان بالانىڭ جازىلۋ مٷمكٸندٸگٸ قانداي?
– بٸلەسٸز بە, بۇرىن مۇنداي دياگنوزى بار بالالاردىڭ بارلىعى قايتىس بولاتىن. ال قازٸر ەلٸمٸزدە بالالاردىڭ كەيبٸر ونكولوگييالىق اۋرۋلارىندا ەمدەۋ تيٸمدٸلٸگٸ 70-80% قۇرايدى. قازاقستاندا جٸتٸ ليمفوبلاستى لەيكوزى بار بالالاردىڭ ٶمٸرشەڭدٸگٸ - 76%-دان استام, ياعني ەلەمدٸك نەتيجەلەرگە جاقىنداپ كەلەدٸ. حالىقارالىق جەتەكشٸ ورتالىقتاردا وسى اتالعان اۋرۋى بار بالالاردىڭ ٶمٸرشەڭدٸگٸ 80-85% قۇرايدى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ لەيكوزعا شالدىققاندار ٶلٸمگە دۋشار بولعاندار دەپ ەسەپتەلمەيدٸ جەنە بەس جىلدىق مەجەنٸ باستان كەشكەن بالالار ٸس جٷزٸندە ساۋىعىپ كەتكەن دەپ سانالادى. بٸزدٸڭ ەڭبەكتٸڭ تاريحىنا جٷگٸنسەك, 2013 جىلدان باستاپ وستەوگەندٸ ساركوماسى بار بالالاردىڭ 80%-نىڭ اياقتارى ساقتالىپ قالدى. بۇل مٷمكٸندٸك - العاشقى كەزەڭدە بالالاردىڭ 71%-ىنا دەرلٸك ٸسٸكتەر رەگرەسس بەرگەن وپەراتسييا الدىنداعى جوعارى دوزالى حيميوتەراپييانى ەنگٸزۋ نەتيجەسٸندە پايدا بولدى.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ جٸتٸ لەيكوزعا شالدىققان بالالاردىڭ ٶمٸر سٷرۋٸ 76 پايىزدى قۇرايدى. 2013 جىلدان بەرٸ ٸسٸكتەردٸ ەمدەۋدٸڭ جاڭا ەدٸستەرٸ قولدانىلۋدا. ال 2012 جىلى بالالارداعى گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىن ترانسپلانتاتسييالاۋ ەنگٸزٸلدٸ, وسى جىلدان بەرٸ سٷيەك كەمٸگٸنٸڭ ٸشٸندەگٸ اللوترانسپلانتاتسييا جەنە اۋتوترانسپلانتاتسييا وتاسى 200-دەن اسا بالاعا جاسالدى. بۇعان دەيٸن مۇنداي ارالاسۋلاردى جٷرگٸزۋ ٷشٸن ناۋقاستار شەتەلگە جٸبەرٸلەتٸن, ال قازٸر سٷيەك كەمٸگٸن ترانسپلانتاتسييالاۋدىڭ بارلىق تٷرلەرٸن بٸزدٸڭ ەلدە تەگٸن الۋعا بولادى. كٶرسەتٸلەتٸن مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قولجەتٸمدٸلٸك پەن ساپاسى جاقسارۋدا. بالالاردىڭ وڭالتۋ جايى دا قاراستىرىلعان.
گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارى دونورلارىنىڭ قازاقستاندىق تٸركەلٸمٸ بەلسەندٸ تولىقتىرىلۋدا, ۇلتتىق ترانسفۋزيولوگييا عىلىمي-ٶندٸرٸستٸك ورتالىعىنىڭ دەرەكتەر بازاسىنداعى ەلەۋەتتٸ سٷيەك كەمٸگٸ دونورلارى 6000-نان استام. پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ بازاسىندا قازاقستانداعى ونكوپاتولوگيياسى بار ناۋقاس بالالاردى مونيتورينگٸلەۋ جەنە ەسەپكە الۋ ٷشٸن پوپۋلياتسييالىق جەنە كلينيكالىق تٸركەلٸمنٸڭ جۇمىسى جولعا قويىلعان.
– وسى پەدياترييا ورتالىعىندا بالالاردا گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىنىڭ ترانسپلانتاتسيياسى ەنگٸزٸلگەن ەكەن?
– يە, 2012 جىلدان باستاپ بٸزدٸڭ پەدياترييا ورتالىعىندا بالالاردا گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىنىڭ ترانسپلانتاتسيياسى ەنگٸزٸلدٸ. بٷگٸنگٸ كٷنٸ لەيكوز, اپلازييالىق انەمييا, باستاپقى يممۋندىق تاپشىلىق, ميەلوديسپلاستيكالىق سيندروم, نەيروبلاستوم, يۋينگ ساركوماسى, حودجكين ليمفوماسى بار جەنە ت.ب. پاتسيەنتتەرگە ترانسپلانتاتسييا بەلسەندٸ جٷرگٸزٸلۋدە.
2015 جىلدان باستاپ گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىنىڭ جوعارى تەحنولوگييالىق گاپلوۇقساس ترانسپلانتاتسييا جٷرگٸزٸلەدٸ.
گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىن ترانسپلانتاتسييالاۋ (گدجت) جوعارى قاۋٸپتٸلٸك توبىنداعى ونكوگەماتولوگييالىق اۋرۋلار كەزٸندە جەنە اۋرۋدىڭ قايتالانۋى كەزٸندە تەراپييانىڭ قاجەتتٸ كەزەڭٸ بولىپ تابىلادى. بٸزدٸڭ نەتيجەلەر بويىنشا, بٷگٸنگٸ كٷنٸ اللوگەندٸك گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىن ترانسپلانتاتسييالاۋ ميەلوديسپلاستيكالىق سيندروم كەزٸندە (مدس), ليمفوبلاستىق لەيكوز (66,7%), اپلازييالىق انەمييا (50%) كەزٸندە جاقسى تيٸمدٸلٸككە يە. گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىن ترانسپلانتاتسييالاۋدىڭ وڭ نەتيجەسٸ بۇرىن جٷرگٸزٸلگەن تەراپيياعا بايلانىستى, ياعني ەمدەۋ باعدارلامالىق, ۋاقتىلى, زاماناۋي ستاندارتتى حاتتامالار بويىنشا بولۋى تيٸس.
كەلەشەكتە تەحنولوگييانى جەتٸلدٸرۋ جەنە ترانسپلانتاتسييا كٶلەمٸن كەڭەيتۋ, قازاقستاندىق جەنە قازاقستان-رەسەي رەگيسترلەرٸنەن دونورلاردى تارتا وتىرىپ تۋىستىق ەمەس گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىن ترانسپلانتاتسييالاۋدى ەنگٸزۋ, ودان ەرٸ قاراي گاپلوۇقساس گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىن ترانسپلانتاتسييالاۋدى دامىتۋ الدا تۇر.
بٸز وسى باعىتتا بەلسەندٸ جۇمىس ٸستەپ كەلەمٸز. مەسەلەن, 2019 جىلى گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىن ترانسپلانتاتسييالاۋ گيستوتيپتٸ دونورلارىنىڭ قازاقستاندىق تٸركەلٸمٸنەن تۋىس ەمەس دونوردان العاشقى اللوگەندٸك ترانسپلانتاتسييا جٷرگٸزٸلدٸ.
– ٶزٸڭٸز قىزمەت اتقاراتىن پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعى كٷردەلٸ وتالاردى جاساپ, جانعا اراشا بولۋعا تىرىسادى ەكەن...
– پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعى - بۇل كٶپ سالالى پەدياترييالىق عىلىمي-كلينيكالىق ورتالىق. مۇندا جىل سايىن جاڭا تۋعان نەرەستەدەن باستاپ 18 جاسقا دەيٸن 6000-نان استام بالا ەم الادى. ورتالىقتا كلينيكالىق تەجٸريبەسٸ مول بٸلٸكتٸ ماماندار جۇمىس ٸستەيدٸ. بٸزدٸڭ دەرٸگەرلەر كلينيكالىق قىزمەتتٸ عىلىمي زەرتتەۋلەرمەن بٸرگە ٷيلەستٸرەدٸ. ورتالىق جاڭا تەحنولوگييالاردى قولدانا وتىرىپ, پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى سالاسىندا جوعارى مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتەدٸ. تەۋەلسٸزدٸك العان جىلداردان بەرٸ ورتالىقتا ەلەمدٸك ستاندارت ساپاسىنا ساي جوعارى مەديتسينالىق تەحنولوگييالار قولدانىلىپ كەلەدٸ. كلينيكادا جىلىنا 2000-نان اسا بالاعا جەدەل ارالاسۋلار, وپەراتسييالار جاسالىنادى. اتاپ ايتقاندا, سٷيەك كەمٸگٸنٸڭ تارسپلانتاتسيياسى بويىنشا بٸرەگەي وتالار جاسالادى, اسقازان-ٸشەك جولدارىنىڭ, كەۋدە بٶلٸگٸنٸڭ دامۋ اقاۋلارى كەزٸندەگٸ كٷردەلٸ حيرۋرگييالىق وتالار جٷرگٸزٸلەدٸ, ۋرولوگييالىق جەنە ابدومينالدى پاتولوگييالار كەزٸندە شاعىنينۆازييالىق بەينەەندوسكوپييالىق ارالاسۋ شارالارى ەنگٸزٸلگەن, بالالاردىڭ جٷرەك-قانتامىر جٷيەسٸنٸڭ تۋا بٸتكەن دامۋ اقاۋلارى تٷزەتٸلەدٸ, ينتەرۆەنتسييالىق كارديوحيرۋرگييا قولدانىلادى.
- بالالارداعى ونكولوگييا بويىنشا قانداي كٷردەلٸ وپەراتسييا جاسالادى?
وپەراتسييالاردىڭ وڭايى جوق. بٷگٸنگٸ كٷنٸ ورتالىقتا تىعىز ٸسٸكتەردٸ حيرۋرگييالىق ەمدەۋدٸڭ بارلىق سپەكترٸ جٷرگٸزٸلەدٸ. حيرۋرگتار بالالار جاسىندا كەزدەسەتٸن تٷرلٸ ٸسٸكتەردٸ جەدەل ەمدەۋ تەحنيكاسىن مەڭگەردٸ. مىسالى, 5-7 جىل بۇرىن وستەوساركوما دياگنوزى قويىلعان كەزدە حيرۋرگييالىق كەزەڭ اياق-قولدىڭ امپۋتاتسيياسىن جٷرگٸزۋدٸ قامتىدى. وسى اۋرۋدى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدٸڭ جوعارى تەحنولوگييالىق ەۋروپالىق حاتتامالارىنىڭ ەنگٸزٸلۋٸ اۋرۋدىڭ اعىمى مەن ٶمٸرشەڭدٸگٸن تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتتٸ. رەتينوبلاستوماعا شالدىققان ناۋقاستاردى دا ەمدەۋدە جاقسى ديناميكا بار. حيرۋرگييالىق كەزەڭدٸ قوسا العاندا, وسىنداي پاتسيەنتتەردٸ ەمدەۋدٸڭ قازٸرگٸ زامانعى حاتتامالارىن ەنگٸزۋ ٶمٸرشەڭدٸكتٸ شامامەن 90%-عا ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
ونكولوگييا بويىنشا ورتالىقتا كٷردەلٸ وپەراتسييالاردىڭ بٸرٸ - بالالارداعى وستەوساركومالار كەزٸندە ٸرٸ بۋىنداردى ەندوپروتەزدەۋ بويىنشا بٸرەگەي وپەراتسييالار جاسالادى. وستەوساركوما – سٷيەكتٸڭ سيرەك كەزدەسەتٸن قاتەرلٸ ٸسٸگٸ. قاتەرلٸ دەرت كٶبٸنە 10 جاستان اسقان بالالاردا جيٸ كەزدەسەدٸ. ەلٸمٸزدە جىل سايىن وستەوساركومامەن شامامەن 15 جاسٶسپٸرٸم اۋىرادى. بارلىق وستەوساركومانىڭ 50%-دان استامى تٸزە بۋىنىنا جاقىن ورنالاسادى.
سوڭعى جىلدارى سٷيەك ٸسٸكتەرٸ كەزٸندە جوعارى مٶلشەرلٸ حيميوتەراپييانى ەنگٸزۋ ارقاسىندا باسقا ورگاندارعا مەتاستازدانۋدىڭ تٶمەندەۋٸ جەنە ٶمٸرشەڭدٸك ارتتى. بۇل كٶپتەگەن جاعدايلاردا (90%-دان استام) زاقىمدانعان اياقتاردى ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. ياعني, وسى اتالعان پاتولوگيياسى بار بالالارعا كەيبٸر اسقىنعان جاعدايلاردى قوسپاعاندا, اياق-قولداردى ٸس جٷزٸندە امپۋتاتسييالامايدى.
وستەوساركومامەن ەمدەۋدٸڭ جاڭا ەدٸستەرٸن ەنگٸزۋ تيٸمدٸلٸكتٸڭ ەلەمدٸك نەتيجەلەرٸنە جاقىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
– پەدياترييا ورتالىعىندا سٷيەكتٸڭ قاتەرلٸ ٸسٸگٸنە شالدىققان 40-تان استام بالاعا كٷردەلٸ وتا جاسالعان ەكەن. وسى تۋرالى ەڭگٸمەلەپ بەرٸڭٸزشٸ.
– پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىندا بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ سٷيەك ساركوماسى كەزٸندە ەندوپروتەزدەردٸ قولدانۋ ارقىلى اياق-قولداردى ساقتاپ قالۋ بويىنشا وتا جاساۋ 2012 جىلدان بەرٸ جٷرگٸزٸلەدٸ. ورتالىقتىڭ زاماناۋي مودۋلدٸك ەندوپروتەزدەردٸ ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸنٸڭ جەنە قارقىندى جوعارى مٶلشەرلٸ حيميوتەراپييانى قولدانۋدىڭ ارقاسىندا ورگانساقتاۋشى وتالاردى جاساۋدىڭ مٷمكٸندٸگٸ ارتتى, سونداي-اق بالالارداعى وستەوساركومانى بٸرٸكتٸرٸپ ەمدەۋ نەتيجەلەرٸ دە جاقساردى. اتاپ ايتاتىن جايت, ونكولوگييالىق ەندوپروتەزدەر ورتوپەدييالىق پروتەزدەرگە ۇقساس ەمەس, ەرەكشە مەگاپروتەزدەر بولىپ تابىلادى. قازٸرگٸ تاڭدا حيرۋرگييالىق ەمدەۋدٸڭ وسى تٷرٸ وستەوساركوماعا شالدىققان بالالاردىڭ 90%-دان استامىنا جاسالىنادى, ول ٶز كەزەگٸندە بالانىڭ ەلەۋمەتتٸك بەيٸمدەلۋٸ مەن ونىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىنىڭ جاقسارۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
اياق-قولدى ساقتاي وتىرىپ ەمدەۋ اياقتالعاننان كەيٸن جالپى ساۋىعىپ كەتۋ جاعدايلارى ەلٸمٸزدە 70%-دى قۇرايدى. بۇل نەتيجە وستەوساركومانى زەرتتەۋ جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق مۋلتيورتالىقتار نەتيجەسٸنٸڭ دەرەكتەرٸمەن ساي كەلەدٸ.
ٶزٸڭٸز ايتقانداي, سوڭعى 5 جىل ٸشٸندە پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىندا ٸرٸ بۋىنداردى ەندوپروتەزدەي وتىرىپ (تٸزە, يىق, جامباس) وستەوساركوما كەزٸندە 45 ورگان ساقتاۋ وپەراتسييالارى جاسالدى. بٸرەگەي وپەراتسييالاردىڭ نەتيجەسٸندە بالالاردىڭ اياق-قولدارى ساقتالىپ قانا قويماي, ولاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسى دا جاقساردى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ ولار ٶزدەرٸنٸڭ قۇربى-قۇرداستارىمەن قاتار دەڭگەيدە مەكتەپكە بارىپ, ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ, تٷرلٸ قىزمەتتە جۇمىس ٸستەيدٸ. تٸپتٸ, سپورتپەن اينالىسىپ, جاتتىعۋ زالدارىنا, باسسەيندەرگە بارىپ, بەلسەندٸ ٶمٸر سٷرٸپ جاتىر.
– ەڭگٸمەڭٸزگە راحمەت!
سۇحباتتاسقان اقبوتا مۇسابەك
