فوتو: grabliki.ru
بۇل وسىدان بٸرنەشە عاسىر بۇرىن بولعان وقيعا ەدٸ. رەسەي يمپەريياسىنىڭ بيلٸگٸن ەكەدەن بالاعا, بالادان نەمەرەگە اۋىسىپ, ٷش عاسىر ۇستاعان رومانوۆتار تۇقىمى وسى وقيعاعا بايلانىستى ٷلكەن توي جاسايدى. بۇل ۇلان-اسىر تويعا دٷنيەجٷزٸنٸڭ كٶپتەگەن مەملەكەت باسشىلارى شاقىرىلىپ, مەرەكەنٸڭ سەنٸن كەلتٸرگەن. سونداي بٸر شاقىرىلعان قوناق پرۋسسييا مەن گەرمانييانى كەزٸندە بٸرٸكتٸرگەن تەمٸردەي بيسمارك ەكەن. بٸرەر كٷن باسقالارمەن بٸرگە كٶڭٸل كٶتەرٸپ, شارشاڭقىراعان كانتسلەر قاسىنا ٶزٸمەن بٸرگە كەلگەن دوس-جاراندارىن الىپ, يمپەراتوردىڭ بٸرنەشە گەكتارعا سوزىلعان باۋ-باعىن اتقا مٸنٸپ ارالاپ كەتەدٸ.باقتا قانشاما اعاشتىڭ تٷرٸ, تٷرلٸ شٶپتٸڭ حوش يٸسٸ ادامعا سەزٸم بەرٸپ, سەرگٸتكەندەي بولادى.
ورماندى ارالاپ كەلە جاتقان بيسمارك بٸر جەردەن كٷزەتتە تۇرعان ەكٸ ەسكەردٸ بايقايدى. قاستارىنان ٶتٸپ بارا جاتىپ, ورمان ورتاسىندا نەنٸ كٷزەتٸپ تۇرعاندارىن سۇرايدى.
ولار نەنٸ كٷزەتەتٸنٸن بٸلمەيتٸن بولىپ شىعادى. تەك كٷندە كٷزەت اۋىسىپ تۇراتىنىن ايتادى. بۇعان قايران قالعان كانتسلەر, سەرۋەننەن قايتىپ كەلگەن سوڭ, 2-شٸ نيكولايدان ورمان اراسىنداعى كٷزەتتٸڭ نە ٷشٸن قويىلعانىن سۇرايدى. ول دا ەشتەڭە بٸلمەيتٸن بولىپ شىعادى. اقىرى, سارايداعىلار سۇراستىرا كەلٸپ, جاۋابىن تاپقانداي بولادى.
وسىدان ٷش عاسىر بۇرىن 2-شٸ ەكاتەرينا كٶكتەم كٷنٸ باقتى ارالاپ جٷرٸپ, بٸر جەردەن جاۋقازىنداردىڭ ٶسٸپ, گٷل اتىپ تۇرعانىن بايقايدى. سارايداعى دۆوريانداردىڭ بالالارى ٷزٸپ تاستاماس ٷشٸن كٷزەت الدىرىپ, باقىلاتىپ قويعان بولىپ شىعادى. سودان كەيٸن ول قويدىرعان كٷزەتٸن ۇمىتىپ كەتكەن عوي! 1 جىل, 5 جىل, 10 جىل, 30 جىل, 100 جىل, 300 جىل! قانشاما بۋىن ٶتتٸ. كٷندەلٸكتٸ بۇل جەرگە كەلەتٸن كٷزەت نەنٸ كٷزەتەتٸنٸن دە ۇمىتقان. ەيتەۋٸر, وسى اراعا كٷزەت تۇرۋى تيٸس. ماسقارا بولعاندا, ەگەر بيسمارك بولماعاندا بۇل جالعاسا بەرەر مە ەدٸ?!