فوتو: گٷلسەزٸم جٷسٸپوۆا
الماتىدا فيلوسوفييا دوكتورى (PhD), «فوتوٶنەر» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ مٷشەسٸ, فيلوسوفييا جەنە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتٸ فيلوسوفييا كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, بەلگٸلٸ جۋرناليست, فوتوجۋرناليست, فيلوسوف, دوسجان بالابەكۇلىنىڭ «الاتاۋدى ارالاعاندا... /تاينى گوريزونتوۆ الاتاۋ/Secrets of the Alatau horizons» فوتوالبومىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ. كٸتاپ «دارىن» باسپاسىنان جارىق كٶردٸ, - دەپ حابارلايدى Ult.kz.
شارانى ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ, فيلوسوفييا جەنە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتٸ فيلوسوفييا كافەدراسى ۇيىمداستىردى.
بۇل فوتوجيناق ارقىلى وقىرمان فوتوسۋرەتتەردٸ ەستەتيكالىق, اكسيولوگييالىق تانىم تۇرعىسىنان تانىپ, اقپاراتتىق, گەوگرافييالىق كٶرٸنٸستەرگە كۋە بولادى. تابيعاتى كٶز تارتاتىن ەلٸمٸزدٸڭ اسقاق الاتاۋى مەن قارلى شىڭدارى, ٶزەن-كٶلدەرٸ ‒ بٸزدٸڭ ٶمٸر-سٷرەتٸن ەكوجٷيەمٸزدٸڭ ەڭ نەگٸزگٸ بٶلشەگٸ. سوندىقتان بۇل جەردە بٸز سٷيسٸنەتٸن سۇلۋلىق تا, قاۋٸپتٸ تابيعي قۇبىلىستارى دا قاتار جٷرەدٸ. اۆتور الماتى مەن جەتٸسۋ وبلىسىنداعى تاۋلى ايماقتاردىڭ (ٸلە, كٷنگەي, تەرٸسكەي, جەتٸسۋ الاتاۋىنىڭ) كەلبەتٸن شىنايى سۋرەتتەۋگە تىرىسادى.
فوتوگرافييا مەن فيلوسوفييانىڭ ٶزارا بايلانىسىن كٶرسەتەتٸن فوتوالبوم قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرٸنە, ماگيسترانتتارى مەن دوكتورانتتارىنا, فيلوسوفييا, ەستەتيكا, مەديا جەنە قوعام, فوتوگرافييا, گەوگرافييا, تۋريزم سالالارىنا قىزىعاتىن كٶپشٸلٸك وقىرمانعا ارنالادى.
فوتو: گٷلسەزٸم جٷسٸپوۆا
بۇل تۋىندىدا اۆتور دوسجان بالابەكۇلىنىڭ 12 جىلدان اسا تٷسٸرگەن فوتوسۋرەتتەرٸ ەنٸپ وتىر. قازاق تاۋ جٷيەسٸن ەكٸ سٶزبەن «الاتاۋ» جەنە «قاراتاۋ» دەپ ەكٸگە بٶلٸپ اجىراتادى. قازاق ٷشٸن ەكٸ تاۋ جٷيەسٸنٸڭ دە الاتىن ورنى ەرەكشە. قازاق تٸرشٸلٸگٸ دالا تابيعاتىمەن دە, تاۋ تابيعاتىمەن دە ٷندەسٸپ جاتىر. ونى قىس قىستاۋىنداعى, جاز جايلاۋىنداعى تٸرشٸلٸكپەن بايلانىستىرساق تا بولادى. قازاق دٷنيەتانىمىندا تاۋدىڭ ورنى ەرەكشە بولعان. دوسجان بالابەكۇلى وسى قاسيەتتٸ سٶزدەن باستاپ, ونىڭ گەوگارفييالىق دٷنيەتانىمىن فوتوگرافييا تٸلٸمەن سۋرەتتەيدٸ.
اۆتور ەڭبەكتە ٶزٸنە ٷنەمٸ قولداۋ بٸلدٸرٸپ كەلە جاتقان اناسى, بيولوگ ۇستاز جەڭٸسكٷل بەركٸمباەۆاعا ەرەكشە العىسىن بٸلدٸرە وتىرىپ, ەر تٷرلٸ ساپارلاردا ساپارلاس بولعان اعايىنعا ريزاشىلىعىن جەتكٸزەدٸ. سونداي-اق, اۆتور العاشقى كٶلەمدٸ ەڭبەگٸن مارقۇم پەداگوگ-ۇستازدار, اتاسى مەن ەجەسٸ بالابەك بەركٸمباەۆ پەن شولپان بالابەكوۆانىڭ رۋحىنا ارنايدى.
اۆتوردىڭ ايتۋشىنشا بۇل جوبا وسىدان 8 جىل بۇرىن «ايقىن» رەسپۋبليكالىق گازەتٸندە جۇمىس ٸستەپ جٷرگەن كەزدە پايدا بولعان. مارقۇم جۋرناليست جولداسبەك دۋناباي كٸتاپتىڭ اتاۋىن دا ٶزٸ ۇسىنىپ كەتكەن ەكەن. ەر تٷرلٸ قارجىلىق جاعدايلار مەن دەمەۋشٸلٸكتٸڭ بولماۋىنان, ەرٸ جىلدار ٶتە كەلە تاقىرىپتاردىڭ كەڭەيگەنٸنە قاراي «دارىن» باسپاسىنىڭ قولداۋىمەن جارىق كٶرٸپ وتىر. اۆتور باسپانىڭ ۇجىمى مەن ديرەكتورى جانات بەكەتان حانىمعا ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ.
كٸتاپتىڭ تۇساۋكەسەر رەسٸمٸنە ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييا دەپارتامەنتٸ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى المات يسەدٸل, ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ فيلوسوفييا جەنە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتٸنٸڭ دەكانى بەكجان مەيٸرباەۆ, ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ فيلوسوفييا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ەسەت قۇرانبەك, ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ فيلوسوفييا كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى جاقىپبەك التاەۆ, ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتٸنٸڭ پروفەسسورى كەكەن قامزين, رەسپۋبليكالىق «فوتوٶنەر» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶراعاسى اسىلحان ەبدٸرايىم, «انا تٸلٸ» ۇلت گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى بەرٸك بەيسەنۇلى, «Qazaq universiteti» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى گٷلنار تەجيەۆا, ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ قازاقستان-قىتاي بٸرلەسكەن قاشىقتىقتان زوندتاۋ تەحنولوگييالارى جەنە ولاردى قولدانۋ زەرتحاناسىنىڭ باسشىسى مۇرات قاسەنوۆ, قر تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸ «قازسەلدەنقورعاۋ» مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان ەبٸشەۆ, قر ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ «قازاۆياورمانقورعاۋ» رمقك ۇشۋ ٶندٸرٸسٸ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى ياكۋبجان يبرگيموۆ, قر ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ «قازاۆياورمانقورعاۋ» رمقك الماتى اۆيا بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى بەكزات بايشالوۆ, «دارىن» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى جانات بەكەتان جەنە ت.ب. قاتىستى.
فوتو: گٷلسەزٸم جٷسٸپوۆا
«فوتوگرافييا دەگەنٸمٸز – ٶمٸردٸ بەينەلەيتٸن فيلوسوفييا, سۇلۋلىق پەن تالعامدى سۋرەتتەيتٸن ەستەتيكا, شىندىق پەن قۇندىلىقتان تۇراتىن ەتيكا مەن اكسيولوگييا. سوندىقتان دا بٸز فوتوگرافييا مەن فيلوسوفييانىڭ ٶزارا بايلانىسىن نەگٸزگە الامىز. فيلوسوف, جازۋشى سيۋزەن زونتاگ «فوتوسۋرەت - ول كٶرۋدٸڭ گرامماتيكاسى, ودان دا ماڭىزدىلىعى ول كٶرۋدٸڭ ەتيكاسى», ‒ دەيدٸ. ەلەمدٸك فوتوگرافييا ٷشٸن ەڭ بٸرٸنشٸ – شىندىق ماڭىزدى. ول جايلى سيۋزەن زونتاگ ٶزٸنٸڭ «فوتوگرافييا تۋرالى» ەڭبەگٸندە پلاتون ٷڭگٸرٸن مىسالعا الادى. «ادامزات ەشكٸم قۇتقارا المايتىنداي «پلاتون ٷڭگٸرٸندە» قالادى, ولار شىندىقتى كٶرە الماي, شىندىق دەپ تانىعان قابىرعاداعى كٶلەڭكە بەينەلٸ كٶرٸنٸسكە ماس بولىپ, راحاتتانا جاتادى, بۇل جەردەگٸ شىنايى كٶرٸنٸس دەپ تۇرعانىمىز, ول – فوتوگرافييا»,- دەپ جازادى اتالعان ەڭبەگٸندە. بۇل تۋرالى وتاندىق فوتوسۋرەتشٸلەر اسىلحان ەبدٸرايىم, سەرٸك مۇقىشۇلى, دەۋرەن ماقسۇتحانۇلى «دەرەكتٸ فوتو: تاريحى جەنە دامۋ كٶكجيەگٸ» اتتى ەڭبەگٸندە ەلەمدٸك فوتوگرافييا تاريحىنداعى تەرەڭ ٸزدەنٸستەرٸمەن بٶلٸسەدٸ. «الاتاۋدى ارالاعاندا...» دەپ اتالاتىن بۇل فوتوالبومنىڭ نەگٸزٸندە - قۇندىلىق رەتٸندەگٸ اقپاراتتىق ەستەتيكالىق تانىم كٶرٸنٸس تابادى. تابيعاتتاعى ەسەمدٸكتٸ شىندىق, ٶنەر, عىلىم ەستەتيكاسى تۇرعىسىنان سيپاتتاۋدا وسى ەڭبەكتٸ نازارلارىڭىزعا ۇسىنىپ وتىرمىز. ٶيتكەنٸ, بۇل گەوگرافييالىق فوتودەرەكتەردەن تۇراتىن فوتوسۋرەتتەر وقىرمان تانىمىن كەڭەيتٸپ, ەسەمدٸككە, جاراتىلىسقا دەگەن سۇلۋلىقتى تٷسٸنٸپ, ونى قورعاۋعا ٷندەيدٸ. بۇل ەڭبەك جىلدار بويى الماتى مەن جەتٸسۋ وبلىستارىنىڭ تاۋلى ايماقتارىندا بولعان ساپارلاردان جينالعان فوتوسۋرەتتەردٸ قۇرايدى. ونىڭ ٸشٸندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸنە قاراستى «قازسەلدەنقورعاۋ», قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸنە قاراستى «قازاۆياورمانقورعاۋ» مەكەمەلەرٸنٸڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ٶتكٸزگەن اەروۆيزۋال باقىلاۋلار مەن «National Geographic Qazaqstan» جۋرنالى مەن «فوتوٶنەر» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ جٷرگٸزگەن فوتوەكسپەديتسييالارىنان ەكسكليۋزيۆ فوتوسۋرەتتەر دە ەنٸپ وتىر», - دەپ تانىستىردى اۆتور دوسجان بالابەكۇلى.
فيلوسوفييا كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى جاقىپبەك التاەۆت اۆتوردىڭ فوتوگرافييانىڭ اقپاراتتىق رٶلٸ مەن دەرەكتٸك ماڭىزىن فوتوسۋرەتتەر ارقىلى وقىرمانعا ۇسىنعانىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ بۇل ەڭبەگٸ ۇزاق جىلدارى بويى ٸزدەنگەن شىعارماشىلىعىنىڭ بٸر بٶلشەگٸ عانا. دەسەك تە, اۆتور ەلٸمٸزدٸڭ تاۋلى ايماقتارىنىڭ كٶركەم كٶرٸنٸسٸ مەن ەكوجٷيەسٸنە الاڭداۋشىلىعىن دا بايقاتادى. ەسٸرەسە, مۇزدىقتاردىڭ ەرۋٸ, ودان كەلەتٸن ماۋسىمدى قاۋٸپ-قاتەرلەردٸ دە فوتوگرافييا تٸلٸمەن سۋرەتتەيتٸنٸن نپەگٸزگە الدى.
«دوسجان بالابەكۇلىنىڭ «الاتاۋدى ارالاعاندا...» اتتى ەڭبەگٸ فوتوگارفييا مەن فيلوسوفييانىڭ ٶزارا بايلانىسىن نەگٸزدەي وتىرىپ, «ەستەتيكا», «مەديا جەنە قوعام» پەندەرٸ بويىنشا ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ فيلوسوفييا جەنە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتٸ عىلىمي كەڭەسٸ اۋقىمىندا دايىندالدى. كٶمەكشٸ وقۋ قۇرالى ەستەتيكا پەنٸن وقيتىن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرٸنە, ٶنەردٸ زەرتتەۋگە قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن, تۋريزمدٸ, ەكولوگييانى زەرتتەۋگە زەيٸن قويىپ جٷرگەن بارشا وقىرمان قاۋىمعا ارنالعان. اۆتور وسى جيناعىن ەزٸرلەۋ ٷشٸن تٷرلٸ ەكسپەديتسييالارعا اتتاندى. ٸلە, كٷنگەي, تەرٸسكەي, جەتٸسۋ, تالاس الاتاۋىنان باستاپ, التاي تاۋلارىنا دەيٸنگٸ ارالىقتاعى تاۋلى ايماقتىڭ بەينەسٸن فوتوعا تٷسٸردٸ. فوتولار تەك كٶركەمدٸك تۇرعىدان ەمەس, اقپاراتتىق, دەرەكتٸك مەنٸسٸمەن دە ماڭىزدى. ٶيتكەنٸ, بٸرقاتار فوتولارى ەلٸ دە بٸز ٷشٸن جۇمباق, ەشقانداي مەديا الاڭداردان كٶرمەگەن تاۋلى مۇزدىقتار مەن مورەنالىق كٶلدەردٸ كٶرسەتەدٸ. سونىمەن قاتار, اۆتور وسى ارقىلى مۇزدىقتاردىڭ ەرۋٸ, سۋ رەسۋرستارى مەسەلەسٸنٸڭ بٸرقاتار ەلەمدٸك مەسەلەلەرٸنە نازار اۋدارتقىسى دا كەلەدٸ. دوسجان بالابەكۇلىنىڭ ماگيسترلٸك تاقىرىبى مەديا كەڭٸستٸكتەگٸ ۇلتتىق جاعرافييا بولسا, دوكتورلىق ديسسەرتاتسيياسى اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتٸڭ ەلەۋمەتتٸك-فيلوسوفييالىق مەسەلەلەرٸنە تالداۋ جاسايدى. جاس عالىمنىڭ وسى جولعى شىعارماشىلىق ٸزدەنٸسٸ دە وسى عىلىمي جولدى تاعى جالعاستىرادى», - دەدٸ فيلوسوفييا كافەداراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ەسەت قۇرانبەك.
«فوتوٶنەر» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸ پرەزيدەنتٸ اسىلحان ەبدٸرايىم: «اۆتوردىڭ ۇزاق جىلدار بويى تاۋ ساياحاتتارى مەن عىلىمي ەكسپەديتسييالارىنان تۇراتىن ساپارلارىنىڭ جەمٸسٸ ەكەنٸن, ول تابيعات تۋىندىلارىن تٷسٸرۋگە قىزىققانىمەن قاتار, فوتوگرافيياداعى پەيزاج جانرىمەن اينالىسىپ جٷرگەن قازاقستاندىق فوتوجۋرناليستتەردٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«دوسجاننىڭ شىعارماشىلىعىندا تابيعاتتىڭ كٶركەم كٶرٸنٸسٸ عانا ەمەس, سول جەر تۋرالى اقپارات بەرەتٸن دەرەكتەر ساقتالعان. فوتوسۋرەتتٸڭ دەرەكتەنۋٸ, اقپارات بەرە الۋى, گەوگرافييالىق مەنٸ بايقالادى. «ەگەر دە تٸل بارلىعىن جەتكٸزە السا, كامەرا كٶتەرٸپ نەم بار ەدٸ?», - دەپ امەريكالىق فوتوگراف ليۋيس حاين ايتقانداي, اۆتور بۇل ەڭبەكتە قازاقستاننىڭ تاۋلى ايماعىنىڭ قايتالانباس ەرەكشە تابيعاتىن, عاجايىپ جەر بەدەرٸن فوتوسۋرەت ارقىلى كٶرسەتەدٸ. دوسجان بالابەكۇلىنىڭ فوتوگرافيياداعى ٸزدەنٸسٸ قيىن دا, قىزىقتى تابيعات كٶرٸنٸستەرٸنەن قۇرىلادى. تاۋعا كٶتەرٸلٸپ, بيٸك شىڭدارعا شىعىپ, بۇلتتارمەن قاتار جٷرٸپ, جازدا دا بورانعا تاپ بولۋ, تابيعات فوتوسۋرەتشٸسٸ ٷشٸن قالىپتى جاعداي. ال كٶپشٸلٸك ٷشٸن بۇل قييال عانا بولۋى مٷمكٸن. دوسجان بالابەكۇلى درونداردار دەۋٸرٸنە دەيٸن, ەلٸمٸزدٸڭ تاۋلى ايماقتارىن تٸكۇشاقتان سۋرەتتەگەن ازامات. قازٸرگٸ ۋاقىتقا دەيٸن ونىڭ الىس ايماقتارداعى تاۋلى مورەنالىق كٶلدەرٸنٸڭ فوتوسۋرەتٸ بٸردە-بٸر درون فوتوگرافتارى مەن مەدياكەڭٸستٸكتە جوق ەكەنٸن دە ايتقىمىز كەلەدٸ. اۆتوردىڭ اتالعان ەكسكليۋزيۆتٸ كادرلارى وسى فوتوالبومدا كٶرٸنٸس تاپقانىن ەرەكشە اتاپ ٶتۋگە بولادى!», - دەدٸ اسىلحان ەبدٸرايىم.
فوتو: گٷلسەزٸم جٷسٸپوۆا
بەلگٸلٸ جۋرناليست قۋانىشبەك قاري اۆتوردىڭ كٶكتەن تٷسٸرگەن فوتولارىنىڭ جٶنٸ بٶلەك. ەر ۇشۋ بٸر ساپار, بٸر ساياحات. سونىڭ ەسەرٸنەن ادام رۋحاني جاعىنان تولىسىپ, بٸر دەرەجەگە جەتەتٸن سيياقتى. ونىڭ ٶزٸنٸڭ بٸر دەمٸ, نەرٸ بار سيياقتى. سول نەرسە دوسجاندى تارتىپ تۇرادى. بۇل ەرەكشە دٷنيە. دوسجان وسى باعىتتا كەيٸنگٸ جاستارعا جول باستادى دەپ ويلايمىن. بۇل تابيعاتپەن بايلانىس, گارمونييا. سونىڭ فوتوعا تٷسكەن بەينەسٸ. سۋرەتپەن جازىلعان فيلوسوفييا ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
قر ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ «قازاۆياورمانقورعاۋ» رمقك الماتى اۆيا بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى بەكزات بايشالوۆ:
«دوسجانمەن جۇمىستارىمىز جامبىل وبلىسىندا باستالعان. وبلىستىڭ شٶلدٸ-دالالى, تاۋلى ايماقتارىن اۆياتسييامەن فوتوعا تٷسٸرۋ, فوتورەپورتاجدار جاساۋدان جاساۋمەن تانىس بولدى. ورماندى القاپتاردىڭ تابيعاتى, ولاردى قورعاۋ جۇمىستارىندا بٸرلەسكەن شارالاردا كەسٸبي فوتوسۋرەتتەرمەن قاتار, تانىمدىق ماتەريالدار ەزٸرلەۋدە بەلسەندٸ مەديا ٶكٸلٸ بولدى. الدا دا دوسجانمەن وسى سالاداعى بٸرلەسكەن جۇمىستارىمىز جالعاسادى دەپ ويلايمىن. كٸتاپتىڭ تۇساۋكەسەرٸمەن قۇتتىقتايمىن.
قر تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸ «قازسەلدەنقورعاۋ» مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان ەبٸشەۆ:
«دوسجان بٸزدٸڭ مەكەمەمەن ٷزاق جىلدار بويى جۇمىستار جاساسىپ كەلەدٸ. كەسٸبي فوتوتٷسٸرۋمەن قاتار, مەرزٸمدٸ باسپاسٶز بەن سايتتاردا تۇراقتى اقپارات بەرۋٸمەن دە جاقسى تانىس. اەروۆيزۋالدى باقىلاۋ جۇمىستارىندا دوسجان بالابەكۇلى كٶلدەردٸ, مۇزدىقتاردى, شىڭداردى تٷسٸرۋدە بەلسەندٸ ازامات. سوندىقتان بٷگٸن جارىق كٶرٸپ وتىرعان كٸتاپتىڭ بٸر بٶلٸگٸندە اۆتوردىڭ فوتوگرافييانى عىلىميلاندىرۋى دا بايقالادى. بۇل ەڭبەك كٶپشٸلٸك وقىرمانمەن قاتار, ناقتى سالا ٶكٸلدەرٸ تٶتەنشەلٸكتەرگە, گيدرولوگتارعا دا قاجەت ەڭبەك. قازٸر اۆتورمەن جاڭا جوبالاردى تالقىلاۋدامىز».
بەلگٸلٸ فوتوجۋرناليست جەڭٸس ىسقاباي:
«دوسجاننىڭ بٷگٸن جارىق كٶرگەن كٸتابىن اشقان كەزدە, مۇقاعالي ماقاتاەۆ كٶز الدىما كەلەدٸ. ادامزاتتىڭ تابيعاتقا ويى جەتكەنمەن, ونىڭ عاجايىبىن كٶزبەن كٶرٸپ, فوتوعا تٷسٸرگەن ادام بٸر بٶلەك. دوسجان سونى كٶرٸپ قانا قويماي, وقىرمانعا ۇسىنىپ, بٶلٸسٸپ وتىر. كەزٸندە دوسجانعا وسى تاقىرىپتى تاستاما دەپ ايتقان ەدٸم. سونىڭ نەتيجەسٸ, بٷگٸن كٸتاپقا اينالىپ, وقىرمانعا جول تارتىپ وتىر. قازاق فوتوٶنەرٸ ٷشٸن تاماشا, وڭ جاڭالىق», - دەدٸ.
«دارىن» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى جانات بەكەتان:
«بۇل كٸتاپ فوتوگرافتار ٷشٸن عانا ەمەس, جالپى تابيعاتتى سٷيەتٸن, فيلوسوفيياعا قىزىعاتىن, مەديا سالاسىنىڭ ٶكٸلدەرٸنە, كٶپشٸلٸك وقىرمانعا پايدالى بولاتىن ەڭبەك. دوسجان مىرزا بۇل كٸتاپتى جاساۋ بارىسىندا كٶپ ەڭبەكتەندٸ. كٸتاپتى ەزٸرلەۋگە اۆتورىمىز ۇزاق ويلاندى, ۇزاق رەداكتسييالاۋمەن بولدى. ونىڭ بۇل كٸتاپقا بەي-جاي قارامايتىن, ٶتە مۇقييات, تيياناقتى تٷردە ەڭبەكتەنەتٸنٸن كٶرسەتتٸ. دوسجان بالابەكۇلى فوتوالبومدى دايىنداۋدا ۇقىپتىلىقپەن, جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قارايتىن اۆتورلاردىڭ قاتارىندا ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. سونىڭ نەتيجەسٸندە ساپالى, ٶتە جاعىمدى دٷنيە شىعىپ وتىر. دوسجان مىرزاعا قازاقستاندى عانا ەمەس, ەلەمنٸڭ دە عاجايىپ تابيعاتىن, سۇلۋلىعىن تٷسٸرۋدٸ, ونى وسىلاي وقىرمانعا جەتكٸزۋ بۇيىرسىن دەپ تٸلەيمٸز.بٸز ٶز تاراپىمىزدان وقىرمان مەن اۆتور اراسىنداعى التىن كٶپٸر رٶلٸندەمٸز. وسى ميسسييامىزدى ارىقاراي دا جالعاستىرامىز!»
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ قازاقستان-قىتاي بٸرلەسكەن قاشىقتىقتان زوندتاۋ تەحنولوگييالارى جەنە ولاردى قولدانۋ زەرتحاناسىنىڭ باسشىسى مۇرات قاسەنوۆ:
«بۇل كٸتاپ پۋبليتسيستيكالىق, فوتوگرافييالىق كٸتاپ قانا ەمەس, عىلىمي دا ەڭبەك. مەسەلەن, بٸز بۇرىنعى سۋرەتتەردٸ قارايمىز دا اناليز جاسايمىز. مۇزدىقتار قانشالىقتى قالعان, كٶلدەر ورنىنادا ما, سۋى كٶبەيگەن بە, ەلدە ازايعان با? ال فوتوگرافييا ناقتى دەرەك. ەرٸ دوسجان فيلوسوفييادا وقىعاندىقتان, فوتولارعا فيلوسوفييالىق كٶزقاراسپەن قارايدى. سوندىقتان دا, وسى ەڭبەكتٸڭ عىلىمي ماڭىزى دا جوعارى. اۆتورعا سەتتٸلٸك تٸلەيمٸز».
شارا سوڭىندا فيلوسوفييا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ەسەت قۇرانبەك دوسجان بالابەكۇلىن تۋعان كٷنٸمەن جەنە جاڭادان جارىق كٶرگەن كٸتابىمەن قۇتتىقتاپ, سىي – سىياپات جاسادى. كافەدرانىڭ پروفەسسورلارى جاقىپبەك التاەۆ پەن لەسحان اسقار, «فوتوٶنەر» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ پرەزيدەنتٸ اسىلحان ەبدٸرايىمۇلى تٸلەك بٸلدٸرٸپ, باتا بەردٸ.
سونداي-اق, شاراعا ۋنيۆەرسيەتتٸڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامى, ستۋدەنتتەر جەنە جاس عالىمدار, باق ٶكٸلدەرٸ, فوتوجۋرناليستەر قاتىستى.
تۋىندىنىڭ اۆتورى دوسجان بالابەكۇلى «قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ», «فوتوٶنەر» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ, «قازاقستان اۆتورلارى قوعامى» (قازاق) مٷشەسٸ. بٸرنەشە حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق, قالالىق فوتوبايقاۋلاردىڭ جەڭٸمپازى. قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ راحىمباي حانالى اتىنداعى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى (2022).
قوعامدىق كەلٸسٸم مەن جالپىۇلتتىق بٸرلٸكتٸ نىعايتۋعا قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «مەيٸرٸم» تٶسبەلگٸسٸمەن (2020), عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم سالاسىنا سٸڭٸرگەن ەرەن ەڭبەگٸ جەنە قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ٶركەندەۋٸ مەن دامۋىنا قوسقان زور ٷلەسٸ ٷشٸن «Farabi» التىن مەدالٸمەن (2024) ماراپاتتالعان.
