كەشە عانا جۋرناليست, جازۋشى ەسبولات ايدابوسىننىڭ «QazTalks - اشىق ەڭگٸمە الاڭىندا» «رۋحاني جاڭعىرۋ باستالدى. جاس قالامگەر, سەن قايداسىڭ?» تاقىرىبىندا سٶيلەگەن سٶزٸ پٸكٸرتالاس تۋدىرىپ, قوعامدىق تالقىعا سالىنىپ جاتىر. جازۋشىنىڭ پٸكٸرٸ تىنىش جاتقان بٷگٸنگٸ ەدەبي پروتسەسكە قان جٷگٸرتكەندەي بولدى. بەلگٸلٸ ساياساتتانۋشى ايدوس سارىم ٸزٸن سۋىتپاي ٶز ويىن ايتقان بولاتىن. ارتىنشا جازۋشى قارسى پٸكٸرگە جاۋاپ بەردٸ. بٸز ەسبولات ايدابوسىننىڭ جاۋابىن جارييالاۋدى جٶن كٶردٸك.
***
QazTalks فورۋمىندا ەدەبيەت تۋرالى از-كەم وي ايتقانبىز. سونىڭ بٸرٸ «تۋعان جەر» باعدارلاماسى اياسىندا جاس قالامگەرلەردٸ ايماقتارعا تارتۋ تۋرالى ۇسىنىسىم وسى كٷنٸ قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. ايتىلعان سٶزدٸڭ, ايتىلعان جەردە قالماي, قوعامدىق پٸكٸردٸ قوزعاپ جاتقانى قۋانتادى. قولداۋشىلار كٶپ, قارسى شىققاندار دا جەتەرلٸك, سونىمەن بٸرگە سىرتتاي قىزىقتاپ «قاي جەڭگەنٸڭ مەنٸكٸ» دەپ وتىرعان دوستار دا بار. تٸل, جەر سەكٸلدٸ تاعدىرلى مەسەلەلەرگە بايلانىستى زاڭ قابىلدانعاندا «ەرەكشە اقىلدى» دەپۋتاتتار قالىس قالا سالۋشى ەدٸ, سولار سەكٸلدٸ.
حوش! قارسى تاراپتىڭ ۋەجٸنە جاۋاپ بەرٸپ كٶرەلٸك. باستى قارسىلاس-ساياساتتانۋشى ايدوس سارىم اعام. و زاماندا ەسبولاتتىڭ بٸر تۇقىمى (ورازباي) ابايمەن ۇستاسىپتى, بۇ زاماننىڭ ەسبولاتى - ايدوسپەن "ۇستاسىپ" جاتىر وسىلايشا. سىيلايمىن, قۇرمەتتەيمٸن. كەشە جەكەدە بٸراز سٶيلەسكەنبٸز, بٷگٸن ٶز ويىن جيناقتاپ جارييالاپتى.
1. «بٸزگە سوتسياليستٸك دەۋٸردە قالىپتاسقان جازۋشىلاردى قولداۋ جٷيەسٸ تٷككە دە كەرەگٸ جوق. بۇنداي ەلەۋمەتتٸك قولداۋدىڭ قۇنى مەن باعاسى بار: ونى سوتسرەاليزم دەپ اتاعان سوۆەت زامانىندا. ەگەر بٷگٸن سونداي جٷيە ەنگٸزٸلسە, ونىڭ دا قۇنى بولادى. بۇل جٷيە, اينالىپ كەلگەندە, اقىن مەن جازۋشىنىڭ اۋىزىن بۋىپ تاستاپ, بەلگٸلٸ بٸر تاقىرىپتارعا جولاتپاۋعا اپارادى.»-دەيدٸ ايدوس سارىم.
بٸر قاراعاندا دۇرىس سەكٸلدٸ, تەڭگەمٸزدٸ ەركٸن اينالىمعا جٸبەرگەنٸمٸز سەكٸلدٸ ەدەبيەت تە ەركٸن بولسىن, ٶز كٷنٸن ٶزٸ كٶرسٸن دەگەن پوزيتسييا. نارىقتىق قوعامنىڭ باستى پرينتسيپٸ نەگٸزٸندە سولاي. بٸراق قازاقستاندا كلاسسيكالىق نارىقتىق قوعام قالىپتاستى دەپ ايتا الامىز با? بيزنەسٸمٸزدٸڭ ٶزٸ مەملەكەتتٸك تەندەرگە تەۋەلدٸ, بانكتەرٸمٸز داعدارىس بولسا بيۋدجەتكە تەلمٸرەدٸ, قىل اياعى باق, سايتتاردىڭ بارلىعى مەملەكەتتٸك تاپسىرىسپەن كٷنەلتٸپ وتىر. وسىنداي قوعامدا وتىرىپ, ٶزٸمٸز دە سونىڭ سۋاتىنان شٶل قاندىرىپ, شاناق شىعارىپ وتىرىپ جاس قالامگەرلەرگە نەگە بٸر ۇرتتاتۋدى قىزعانامىز? «اقىن مەن جازۋشىنىڭ اۋزىن بۋىپ تاستايدى» دەگەن كٷدٸكپەن دە كەلٸسپەيمٸن. كەرٸسٸنشە باستى مەسەلە-باسپاناسى شەشٸلگەن سوڭ ول ٶزگەگە تەۋەلدٸ بولمايدى. تالدىقورعاننان ٷي الىپ ەرلان ەكەۋمٸزدٸڭ تۇرعانىمىزعا ەكٸ جىل بولدى. وسى كٷنگە دەيٸن «مىنا تاقىرىپتا جاز, مىنانى جىرلا» دەپ بٸرەۋ ديكتوۆات ەتپەپتٸ. ال ەركٸن, بٷگٸندە استانا مەن الماتىدا «كٶشٸپ جٷرگەن» جازۋشىلار نە جازىپ قارىق قىلىپتى? قازٸرگٸ بيلٸكتٸ سويىپ سالار تۋىندىلار تۋدىردى ما? كٸم, كٸمدٸ بٸلەدٸ, مۇنداي ەرلٸك جاساعان ەر قانە? كەرٸسٸنشە ەركٸمگە جالتاقتاپ, ەركٸمنەن بٸردەمە دەمەتٸپ, كەرەك بولسا ەركٸمنٸڭ سويىلىن سوعىپ جٷر. دٸني, ساياسي توپتاردىڭ سويىلىن سوعىپ كەتكەن جاس ينتەلەكتۋالداردى مەنەن كٶرٸ سٸز كٶبٸرەك بٸلەتٸن شىعارسىز, اعا!
2. «ەلدەگٸ 800 جازۋشىعا ارنايى جاعداي جاساپ, جالاقى بەرۋگە دە قارسىمىن. سەبەبٸ ودان 800 مۇقتار ەۋەزوۆ پەن 800 ماعجان جۇماباەۆ اۆتوماتتى تٷردە پايدا بولمايدى. كەرٸسٸنشە, كٶپتەگەن ادامنىڭ ەڭبەك ەتۋگە دەگەن قاجىر-قايراتى مەن جٸگەرٸنەن ايىرىپ تاستايمىز. پۋشكين مەن دوستوەۆسكيي بٸراز ۇلى شىعارماسىن كارتادان ۇتىلعان قارىزىن جابۋ ٷشٸن جازىپ تاستاعانىن بارشا جۇرت بٸلەدٸ. سول سيياقتى ٷي دە, جاقسى جالاقى دا اۆانس ەمەس, قاجىرلى ەڭبەكتٸڭ زەينەتٸ. ول ٷشٸن دە بٸراز بەينەتٸن كٶرۋ كەرەك. ونىڭ ٷستٸنە ادام رەتٸندە اقىن مەن جازۋشى باسقا دا كەز-كەلگەن كەسٸپ يەسٸنەن ەش ارتىق ەمەس. ەگەر بٸر توپقا جاعداي جاسالسا, باسقا دا توپتاردىڭ بارلىعىنا دەل سونداي جاعداي جاساپ شىعۋ قاجەت. بۇل - ۋتوپييا!»(ا.س)
سوڭىنان باستاپ جاۋاپ بەرەيٸن. ايدوس اعامنىڭ باسقا توپ دەپ وتىرعانى مۇنايشى, دەرٸگەر, مۇعالٸم سەكٸلدٸ ماماندىق يەلەرٸ. بۇلاردىڭ بەرٸ ٸستەگەن جۇمىسى ٷشٸن اقشا الادى. دەرٸگەر ادامدى ەمدەگەنٸ ٷشٸن, مۇعالٸم بالانى وقىتقانى ٷشٸن جالاقى الىپ وتىر. ال جازۋشى كٶركەم شىعارما جازعانى ٷشٸن كٶك تيىن الا ما? جالپى بٸزدٸڭ قوعامدا جازۋشى دەگەن ماماندىق بار ما? جازۋشىلار باسقا سالادان نەپاقا ايىرىپ جٷر. ناقتى ايتقاندا كٶبٸ گازەت پەن تەلەارنالاردا, سايتتاردا جٷر. قاجىر قايراتى قارا ماقالاعا قور بولىپ جاتىر. د.لوندون «مارتين يدەندە» «رەداكتورلىق جۇمىس ەدەبي ٶلٸم» دەيدٸ. سول قيسىنعا سالساق بٸزدٸڭ جاس جازۋشىلار ٶلٸممەن ويناپ جٷر. ايلاپ, جىلداپ جازبايتىندار بار. سەبەبٸ ۋاقىت تاپتىش, شىعارماشىلىق باپ جوق. كٶڭٸل پەس, قوعامعا نارازى.
ٶزٸڭٸز ەلەستەتٸڭٸزشٸ, جازۋشى جۇمىستان شىقتى. اۆتوبۋسقا قىسىلىپ-قىمتىرىلىپ مٸندٸ. ايالدامادان تٷسٸپ جالدامالى پەتەرٸنە بەت الىپ بارا جاتقاندا قاسىنان ەڭگەزەردەي دجيپ ٶتە شىقتى. ٸشٸندە توي-تومالاقتا جٷرەتٸن ەنشٸلەر كەتٸپ بارادى. پاپكاسىن قۇشاقتاعان جازۋشىعا مٷسٸركەي قارادى, بۇل ىزالانا كٶز تاستادى. جەرگە شىرت ەتكٸزٸپ بٸر تٷكٸرٸپ ٷيٸنە كەلە جاتقاندا دٸكەڭدەپ پەتەر قوجايىنى قوڭىراۋ شالادى. اقشانى تەزدەت, ەيتپەسە تابانىڭدى جالتىرات دەيدٸ. ٷيگە كەلەدٸ سٷمٸرەيٸپ. سەنٸڭ ۇلى جازۋشى بولعانىڭدى كٷتە-كٷتە قاجىعان ەيەلٸڭ ەسٸك اشادى... «ەكە پلانشەتپەن وينايمىن», «ەكە حان شاتىرعا قىدىرايىقشى», «ەكە اناۋ كەرەك, مىناۋ كەرەك» دەپ قىڭقىلداعان بالا-شاعا ەتەگٸڭە وراتىلادى. وسىنىڭ بەرٸن ىسىرىپ قويىپ «مەن جازامىن, مەن جازۋشىمىن, مەن ۇلى شىعارما جازۋ ٷشٸن وسىنداي قيىندىقتى باستان ٶتكەرۋٸم كەرەك. اقىندار پروۆينتسييادا تۋىپ پاريجدە ٶلەدٸ,-دەگەن قاڭعىپ جٷرسەم دە استانادان كەتپەيمٸن. قاتىن سەن شىدا, پەتەرپۇلدى ەرتەڭ بەلەنشەدەن قارىز الىپ كەلٸپ جابامىن, بالالاردى جۇبات, مەن قازٸر جازايىن, ٶيتكەنٸ ۇلى ەدەبيەت وسىندايدا عانا تۋادى» دەۋٸ كەرەك پە? سٸزدەرشە سوندا ۇلى ەدەبيەت جازىلۋ ٷشٸن جازۋشى قوعامنان ەبدەن تەپەرٸش كٶرۋ كەرەك پە? جازۋشىعا كٶپ دٷنيە كەرەك! ۋاقىت كەرەك, شىعارماشىلىق باپ كەرەك, ٸزدەنۋ كەرەك, وقۋ كەرەك, ارحيۆ اقتارۋ كەرەك... بٸراق سول كٶپ كەرەكتٸڭ ٸشٸنە جازۋشىعا تاۋقىمەت تارتۋ كەرەك دەگەن باپتى قوسۋ مٸندەتتٸ مە? تاۋقىمەت تارتقان كٷننٸڭ ٶزٸندە, ونى قاعازعا تٷسٸرەتٸن جاعداي بولۋ كەرەك قوي.
3. «اقىن-جازۋشىلاردى ايماق-ايماققا تاراتۋعا دا قارسىمىن. سەبەبٸ قالامگەرلەر الماتى مەن استاناعا باق ٷشٸن عانا ەمەس, بەسەكە ورتا, وي ورتاسى ٷشٸن كەلەدٸ. شىعارماشىلىق ٷشٸن اقىن-جازۋشىلاردىڭ بٸر-بٸرٸمەن كەزدەسٸپ, پٸكٸرلەسٸپ, تٸپتٸ تٶبەلەسٸپ تۇرعانى ٶتە تيٸمدٸ جەنە پايدالى.»
ايدوس اعا, بۇرىن سولاي بولعان شىعار. قازٸر جاعداي باسقا. قازٸر اۋىلدا جاتسا دا ەدەبيەت كٶشٸنەن قالمايمىن دەگەن ادام قالمايدى. عالامتور بار, كومپيۋتەر بار, كٸتاپ جەتەدٸ. الماتى مەن استانادا ەدەبي ورتا, بەسەكە بار باسقا جاقتا جوق دەگەن دە قاتە تٷسٸنٸك. ەگەر ەدەبي ورتا دەگەندٸ سىرالاتىپ, سوڭىرا قىزىل-كەڭٸردەك بولىپ داۋلاسىپ, مەن مىقتىمىن, ول حالتۋرشيك دەگەن بەرەكەسٸز باسقوسۋ دەپ ۇقساق وندا كەلٸسەمٸن سٸزبەن. يمانعالي تاسماعامبەتوۆ پەن قىرىمبەك كٶشەرباەۆ تۇسىنداعى باتىسقا كٶشتٸ تٸلگە تيەك ەتٸپسٸز. ول كٸسٸلەر قانداي ادامداردى كٶشٸردٸ? بىلايشا ايتقاندا ەدەبيەتتەگٸ قارانارلاردى كٶشٸرٸپ اپاردى, ال بٸزدٸڭ ايتىپ وتىرعانىمىز بوتا-تايلاقتار نەمەسە تاي-قۇنانىندا توپ جارىپ تانىلىپ قالعان قىز-جٸگٸتتەر. بەلكٸم «قارا نارلاردىڭ» كٶپ تۇراقتاماي قايتادان الماتىعا كەلٸپ العانى «قارا نارلىعىندا» جاتقان شىعار. ال مىنا بوتا تٸرسەك بوزبالالار سول ٶڭٸرگە سٸڭٸسٸپ كەتەرٸنە 99 پايىز سەنٸمدٸمٸن.
«توپىرلاتىپ اقىن-جازۋشىنى جيناعاننان نە پايدا? ەرتەڭ سول ەكٸممەن سوتتاسىپ, ۇرسىسىپ جٷرسە كٸمگە پايدا?»-دەيسٸز. تٷسٸنبەدٸم مۇنىڭىزدى. سوتتى ايتپاڭىزشى قۇرسىن. كەيٸنگٸ كەزدە شىعارماشىلىق يەلەرٸ ەكٸم-قارالاردى ەمەس, شىعارماشىلىق يەلەرٸن رەسمي تۇلعالار سوتقا سٷيرەلەپ جٷرگەندٸكٸ مە, سوتتان جٷرەك شايلىعىپ قاپتى.
«بٸر عانا باعىتتى قولدار ەدٸم: بٷگٸن ارقانىڭ زييالى قاۋىمىن كٷشەيتۋ كەرەك. وندا دا جەرشٸلدٸك پەن تۋىستىق تۇرعىسىنان ەمەس, جالپى قازاقتىڭ بەلسەندٸ ازاماتتارىن, اقىن-جازۋشىسىن ارقاعا قاراي بارۋعا ٷگٸتتەپ, جاعداي جاساۋدى تالاپ ەتۋگە بولادى.» دەپسٸز. ەگەر الماتى مەن استانادا ونداي جاعداي جاسالسا مەن ۇسىنىسىمدى رەفورمالاۋعا دايىنمىن. مىقتىلاردىڭ بەرٸن ەكٸ قالا الا بەرسٸن, سودان ٶتپەي قالعاندارىن-اق ايماققا جٸبەرسەڭٸزدەر دە بولادى. ارقادا قىس جايلى بولسا ارقار اۋىپ نەسٸ بار. باس قالالاردا باسپانالى بولىپ جاتسا, نۇر ٷستٸنە نۇر! بەلكٸم الداعى ۋاقىتتا سٸزبەن وسى ٶز ۇسىنىڭىز تۋرالى اقىلداسارمىز. تٷيە سۇرايىق اقىرى سۇراعان سوڭ, بيەسٸن جەتەلەپ قايتارمىز بيلٸكتٸڭ.
4. «ەسبولات ايتقان جٷيە نارىقتىق پرينتسيپتەرگە قايشى. بٸزگە كٸتاپ يندۋستريياسىن (جازۋشى-اگەنت-باسپا-ماركەتينگ-ساۋدا-ناسيحات-وقىرمان) جاساقتاپ شىعۋ كەرەك. ەگەر وڭدى يندۋسترييا جاساقتالسا, بۇل جٷيەدە وزىق, سٶزٸ مەن قالامى ٶتكٸر تۇلعالار جارىپ شىعادى. بٸزگە جاڭا كٸتاپ موداسىن, كٸتاپ وقۋ مەدەنيەتٸن جاساقتاۋ كەرەك.» (ا.س)
وسى ۋەجدٸ نۇرمۇحامەد بايعاراەۆ دەگەن باۋىرىم دا ايتىپتى. ول تٸپتٸ جازۋشىلارعا ٷي بەرە سالۋ زاڭعا قايشى دەيدٸ. اينالايىن-اۋ, ەربٸر وبلىس ورتالىعىندا جازۋشىعا جۇمىس تابىلادى. تٸل باسقارماسى, مەدەنيەت باسقارماسىنان بٶلەك, كٸتاپحانا, مۋزەي, گازەت-جۋرنال, تەلەارنا, تەاتر سەكٸلدٸ قالامگەردٸڭ قىزمەتٸن قاجەت ەتەتٸن مەكەمەلەر بارشىلىق. سولارعا قىزمەتكە الىپ, جاس وتباسى, مەملەكەتتٸك قىزمەتكەر رەتٸندە مەملەكەتتٸك باعدارلامالار بويىنشا باسپانا بەرٸلسە, نەمەسە قازىنالىق ٷيگە ٸلٸكتٸرسە نەسٸ زاڭسىز? قاي جەرٸ نارىقتىق پرينتسيپكە قايشى? ەگەر وسىلاي رەتٸن كەلتٸرۋدٸ نارىق زاڭىنا قايشى دەيتٸن بولساق, وندا ەشكٸمگە مەملەكەتتٸك باعدارلاما بويىنشا ٷي بەرٸلمەسٸن. دەرٸگەرلەر جالاقىسىن جيناپ ساتىپ السىن, مۇعالٸمدەردە سٶيتسٸن... نەگە باسقاعا بولادى, جازۋشىعا بولمايدى?
كٸتاپ يندۋستريياسى تۋرالى ويىڭىزدى قۇپتايمىن. بٸراق مۇنى دامىتۋدى جازۋشىلاردىڭ موينىنا ٸلٸپ قويۋعا قارسىمىن. جازۋشى كٸتابىمدى قالاي ساتامىن دەپ باس قاتىرماۋ كەرەك. ول نارىق تٸلٸمەن العاندى ٶندٸرۋشٸ. ونى ساتۋمەن, جارنامالاۋمەن باسقا تۇلعالار اينالىسۋ شارت. قازٸر بٸر پروديۋسەر بٸر توپ ەنشٸنٸ جەتەلەپ جٷر عوي, سول سەكٸلدٸ بٸزگە ەدەبي اگەنتتٸكتەر كەرەك.
كٸتاپ موداسى, كٸتاپ وقۋ مەدەنيەتٸن جاساقتاۋ كەرەك,-دەيسٸز دە وقۋشىلاردىڭ ەدەبيەتكە قۇشتارلىعىن وياتۋ تۋرالى ايتاسىز. كٸتاپقۇمار جاستاردى كٶبەيتۋ ٷشٸن كٸتاپتى جازۋشى ادامداردىڭ جاعدايىن تٷزەۋ كەرەك, ولاردىڭ قوعامداعى وبرازىن ٶزگەرتۋ كەرەك. سٸز كٶرگٸڭٸز كەلەتٸن اقىن-جازۋشىنىڭ وبرازى بٷگٸنگٸ بالانىڭ ەدەبيەتكە دەگەن ىقىلاسىن وياتپايدى, كەرٸسٸنشە شوشىتادى. ٶتكەندە بٸر مەكتٸپتٸڭ الدىنان اقىن اعامدى كٶرٸپ قالدىم. قولىندا ەكٸ دورباسى, قاسىندا بٸر ەيەل بار. بالالارعا ارنالعان جۋرنالىن جارنامالاۋعا كەلٸپتٸ. سٶيلەگەن بولار, ٶلەڭ وقىعان شىعار. وقۋشىلارعا قالاي ەسەر ەتكەنٸن ٶزٸڭٸز باعامداي بەرٸڭٸز... اقىن-جازۋشى كەدەي, جوقشىلىق وبرازىنان ارىلۋ كەرەك وسى قوعامدا. جاستاردىڭ دەنٸ ەنشٸ بولامىز دەپ, شوۋ-بيزنەستە شوشاڭداپ جٷرگەنٸ سول. ٶيتكەنٸ سەندٸ كيٸم, ىرعالعان تٸرلٸك جاستاردى باۋرايدى. ال سٸزدەر قىرعىزدىڭ كوستيۋم-شالبارىن جازۋشىعا ون جىل كيگٸزەمٸز دەيسٸزدەر, پەتەر جالداپ جٷرگٸزەمٸز دەيسٸزدەر...
5. ايدوس اعانىڭ ايتقان ۋەجدەرٸنە جاۋاپ بەردٸم-اۋ دەيمٸن, كەلەسٸگە ٶتەلٸك. قارسى شىعىپ جاتقان توپتىڭ ٸشٸندە سىرتتان كەلگەن قانداستارىمىز بار. ولاردىڭ كٷدٸگٸن تٷسٸندٸم. «تۋعان جەر» باعدارلاماسى بويىنشا ەركٸم ٶز تۋعان جەرٸنە كەتسە بٸز قايدا بارامىز?»-دەيدٸ. ەستەرٸڭٸزدە بولسا وسى كٶكتەمدە اقىن ەرلان جٷنٸس ەكەۋمٸز «جەتٸسۋ اقىن-جازۋشىلارىنىڭ» انتولوگيياسىن شىعارعانبىز. سوعان كٸرگەن جاس قالامگەرلەردٸڭ 30-40 پايىزى ارعى بەتتەن كەلگەن قىز-جٸگٸتتەر. بٸز قازٸرگٸ ۋاقىتتا وبلىس تەرريتوريياسىندا تۇرىپ جاتقان اقىن-جازۋشىلاردىڭ بارلىعىن قوسۋعا تىرىستىق. ورالمانسىڭ, بەلەنسٸڭ, تٷگەنسٸڭ دەپ ەشكٸمدٸ بٶلگەن جوقپىز. ٶتٸنٸش, سٸزدەر دە بٶلٸنبەڭٸزدەر! بۇل باستاما عانا, ەسبولات ايتتى ەكەن دەپ ەلباسى شەشٸم قابىلداي سالايىن دەپ تۇرعان جوق شىعار. ۇسىنىس ٶتٸپ جاتسا, ەلٸ تالاي ٶزگەرٸستەر ەنەر, ورالماندار مەسەلەسٸ دە سىرت قالماس. تٸپتٸ بۇل جوباعا مەن ٶز باسىم جۋرناليستەر مەن ساۋاتتى بلوگەرلەردٸ دە قوسار ەدٸم. سوندىقتان كٶكەيگە كٷدٸك الماڭىزدار! بار قازاق, بٸر قازاق!
6. مەنٸڭ ۇسىنىسىما العاش بولىپ ٷن قاتقان ٶمٸشتٸڭ پٸكٸرٸنە دە جاۋاپ جازباسام ٶكپەلەپ قالار, ٶنسىزدا ٶكپەشٸل ادام عوي. ٶمكە, «بۇعان دەيٸن دە تالاي قالامگەرگە استانادان, الماتىدان ٶزگە قالالاردان ٷي بەرٸلدٸ. بٸراق ودان ەدەبيەت كٶركەيٸپ, گٷلدەپ كەتكەن جوق» دەيسٸز. ساۋساعىمدى بٷگەيٸن, ساناپ بەرٸڭٸزشٸ. بەلكٸم اتا جازۋشىلاردى اتارسىز. يە, ولار الدى, الا بەرەدٸ, العاندا دا وپىرىپ جٸبەرەتٸنٸ بار. بٸراق سوڭعى ون جىلدىقتا جاستارعا جاپپاي ٷي بەرٸلگەن كەز بولدى ما? يە, ٷلكەن كٸسٸلەر العان شىعار. السا دا ولار جازبايدى, سەبەبٸ جاس كەلدٸ, دەنساۋلىق كٶتەرمەيدٸ, جيىن-تويدان قول تيمەيدٸ. ال وسى يگٸلٸكتٸ جاستار كٶرگەندە نە بولار ەدٸ? ەرينە ٸشكٸ قورىڭدا بٸردەمە بولماسا التىننان تٶسەك سالىپ جاتساڭدا ەشتەمە جازا المايسىڭ. مەن سول ٸشٸندە بٸردەمەسٸ بار ادامداردى ايتىپ وتىرعانى جوق پا? سولارعا جاعداي جاساپ, ٸشٸندەگٸنٸ الىپ قالايىق, ەرتەڭ كٷيبەڭ تٸرلٸكپەن جٷرگەندە ٸشٸندەگٸ جالىنى سٶنٸپ قالادى, بىقسىعان قولامتاعا اينالىپ كەتەدٸ دەپ وتىرعانىم جوق پا? قانشاما ادام ٸشٸندەگٸنٸ بەرە الماي كەتتٸ? ەرلان ايتادى, بٸردە تالاسبەك اعانىڭ ٷيٸنە بارسام فيلم اۋدارىپ وتىر ەكەن دەيدٸ. بٸز تالاسبەكتەي ينتەلەكتۋالدىڭ قاجىرىن اش ٸشەكتەي شۇباتىلعان سەريالداردى اۋدارۋعا پايدالانعان ەلمٸز. بەيگەگە شابار جٷيرٸكپەن قوي باققان ەپەندٸلٸكتٸ قاشان قويامىز?
سٶز سوڭىندا ٶزٸم تۋرالى. تانىمايتىن جۇرت ٶزٸنە ٷي سۇراپ وتىر دەپ ويلاپ قالار. جۇرت ٶزٸمشٸل, مەنٸكٸ ٶزگە ٷشٸن دەپ اقاڭنىڭ سٶزٸن بۇرىپ الايىنشى. قۇدايعا شٷكٸر, بۇل مەسەلە شەشٸلگەن. ەكٸ جىل بۇرىن تالدى قالاعا كەلگەنبٸز. ەكٸ كٸتاپ جازىلدى. بٸرٸ باسىلدى, ەكٸنشٸسٸ بولاشاقتا شىعا جاتار. ايماقتان ٷي الىپ, نە تىندىردىڭ دەگەندەرگە جاۋاپ وسى. جاس قالامگەرلەرگە قازٸر قولداۋ قاجەت, ەرتەڭ كەش بولادى.
