قىرعىزستانداعى سوڭعى ساياسي جاڭالىقتار بٸزدٸڭ ساراپشىلاردىڭ نازارىنان تىس قالىپ جاتقان سيياقتى. ٶتكەن جىلى, اتامباەۆتىڭ باسىشىلىعى كەزٸندە, ەكٸجاقتى قاتىناسقا سالقىندىلىق ورناعاندا بٸرقاتار ەرٸپتەستەرٸمٸز سٶز اراسىندا, نەگە كٶرشٸ ەلدەردەگٸ ساياسي احۋالعا قىزىعۋشىلىق بٸلدٸرمەيمٸز, كٶرشٸ ەلدەردەگٸ ساياسي پروتسەستەردٸ ساراپتاپ, زەرتتەمەيمٸز دەپ ايتىپ جاتتى. سول كەزدە كٶبٸسٸ قىرعىزستان بويىنشا بٸر سەتتە مامانعا اينالىپ, قىرعىزستانداعى جاعدايدى ٶزدەرٸنشە تالداپ جاتتى دا, كەيٸن ەدەتتەگٸدەي باسقا تاقىرىپقا اۋىسىپ كەتتٸ.
ال قىرعىزستاندا بولىپ جاتقان وقيعالار بٸز ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى. ٶتكەن جىلى, پرەزيدەنتتٸك سايلاۋ ناۋقانى الدىندا المازبەك اتامباەۆ ٶز ٷمٸتكەرٸ رەتٸندە سوورانباي جەەنبەكوۆتى بەكٸتكەندە, كەيبٸر ساراپشىلار جەەنبەكوۆتى اتامباەۆتىڭ كٶلەنكەسٸ, اتامباەۆ رەسمي قىزمەتتەن كەتكەنٸمەن دە ٶزٸنٸڭ ىقپالىن ساقتاپ قالىپ, جەەنبەكوۆ ساياسي قۋىرشاق رٶلٸن اتقارادى دەپ بولجام جاساعان بولاتىن. الايدا, سوڭعى وقيعالارعا قارايتىن بولساق, جەەنبەكوۆ 3-4 اي ٸشٸندە ٶزٸنٸڭ پوزيتسييالارىن كٷشەيتٸپ, ساياسي كەڭٸستٸكتٸ تولىقتاي ٶز باقىلاۋىنا الۋدا. ياعني, ساياسي تاكتيكا, ستراتەگييا تۇرعىسىنان ساراپشىلار ٷشٸن قىزىقتى تاعى بٸر كەيس بولۋى كەرەك. سەبەبٸ, جەەنبەكوۆ پرەزيدەنت بولىپ سايلانعان كەزدە, نەگٸزگٸ بيلٸك قۇرىلىمدارى اتامباەۆتىڭ تٸكەلەي ىقپالىندا بولاتىن.
اتامباەۆتىڭ نەگٸزگٸ ٷش تٸرەگٸ بولعان, شەشۋشٸ ٷش ادامى وسىلاردان تۇراتىن: فاريد نييازوۆ - العاشىندا پرەزيدەنت كەڭەسشٸسٸ قىزمەتٸن اتقارىپ, كەيٸنەن پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ باسشىسى قىزمەتٸنە تاعايىندالدى, ەكٸنشٸ تٸرەگٸ - قىرعىزستان مەملەكەتتٸك ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ابديل سەگٸزباەۆ بولاتىن, ونى دا الدىمەن كەڭەسشٸ ەتٸپ تاعايىنداپ, كەيٸن مۇقك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارلىعىنا اۋىستىرىپ, ودان سوڭ تٶراعاسى رەتٸندە بەكٸتٸپ, ارنايى ٶسٸرگەن بولاتىن. ٷشٸنشٸ, ەڭ باستى سەنٸمدٸ تٸرەگٸنٸڭ بٸرٸ ول – ساپار يساكوۆ بولاتىن. يساكوۆ الدىنعى ەكەۋٸ سيياقتى اتامباەۆپەن ارنايى دايىندالىپ, ٶسٸرگەن كادرلارىنىڭ بٸرٸ. اتامباەۆتىڭ ەكٸمشٸلٸگٸندە باستاپ, بٸرتٸندەپ قىزمەتٸ ٶسكەن, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸن باسقارىپ, قىسقا ۋاقىت ٸشٸندە بٸردەن ٷكٸمەت باسشىسى قىزمەتٸنە بەكٸتٸلدٸ. ول قىزمەتٸندە بٸردەن بەلسەندٸ PR ستراتەگيياسىن جٷرگٸزٸپ ٶزٸڭ جاڭا تولقىن ساياساتكەر رەتٸندە كٶرسەتٸپ, «تازا كووم» سيياقتى جاڭا تىڭ يدەيالاردىڭ اۆتورى بولدى. شىندىعىن ايتقاندا, ساپار يساكوۆ ٷكٸمەت باسىنا كەلگەندە وعان دەگەن بٸرقاتار ٷمٸتتەر بولدى. سەبەبٸ قانشا دەگەنمەن, ول ورتا بۋىن ٶكٸلٸ, جاس تەحنوكرات, جان-جاقتى, بٸلٸمدٸ. سوندىقتان ول ليبەرالدى باعىتتى ۇستانادى دەپ كٷتٸلدٸ. بٸراق, اتامباەۆتىڭ اينالاسىنداعىلار بەلگٸلٸ بٸر يدەيا, يدەولوگيياعا ەمەس, كوماندالىق, كلاندىق مٷددەلەرگە جۇمىس جاساپ, مەملەكەتتٸك مٷددەنٸ ىسىرىپ قويىپ, سول جەكە مٷددەلەرٸنەن اسا المادى. اتامباەۆتىڭ كومانداسى ەكٸ جىل, جارتى جىل بۇرىن تاكتيكالىق جاعىنان ۇتىپ وتىرعانىمەن, ستراتەگييالىق تۇرعىدان جەڭٸلٸستٸڭ العىشارتتارىن ٶزدەرٸ دايىندادى. نەلٸكتەن? سەبەبٸ كٶپتەگەن بالامالى ۇستانىمدارى بار كٷشتەرگە ساياسي قىسىم كٶرسەتٸلدٸ, تٸپتٸ اتامباەۆپەن بٸرگە رەۆوليۋتسيياعا قاتىسقان قايراتكەرلەردٸڭ ٶزدەرٸن ساياسي الاڭنان ىعىستىرا باستادى, سىرتقى ساياساتتا بٸر جاقتى ساياسات ۇستانىپ كٶرشٸ, باۋىرلاس ەلمەن قارىم-قاتىناستى بۇزۋعا دەيٸن باردى. وسىنداي ساياساتتىڭ “ارقاسىندا” بٷكٸل بيلٸك قۇرىلىمدارىن باقىلاۋىندا ۇستاپ تۇرعان كوماندا ەڭ سوڭىندا ٶزٸنە بٷكٸل قوعامدى, بارلىق ساياسي كٷشتەردٸ قارسى قويىپ الدى. ەكٸنشٸ جاعىنان جەەنبەكوۆتىڭ پوتەنتسيالىن دۇرىس باعالاي المادى.
جەەنبەكوۆ داۋدى “ٷيدەن” شىعارماي, اسىقپاي, ٶز پوزيتسييالارىن تاباندى كٷشەيتٸپ قارسىلاستارىن ٶزدەرٸنٸڭ ويىن الاڭدارىندا جەڭە الدى. الدىمەن نييازوۆ قىزمەتٸنەن كەتتٸ, ودان كەيٸن سەگٸزباەۆ كەتتٸ, ودان سوڭ قىرعىزستاننىڭ باس پروكۋرورى قىزمەتٸنەن بوساتىلدى, وسىدان سوڭ ساپار يساكوۆ قىزمەتٸنەن كەتٸرٸلدٸ. يساكوۆتىڭ بۇلاي قىزمەتٸنەن الىنىپ تاستالعانى بەرٸنە كٷتپەگەن جاعداي بولدى. ٶيتكەنٸ, بٸرنەشە كٷن بۇرىن اتامباەۆ جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن سدپك فراكتسيياسى ونىڭ ٷكٸمەتٸنٸڭ جۇمىسىنا جاقسى باعا بەرگەن بولاتىن. بٸراق, باسقا وپپوزيتسييالىق فراكتسييالار ونىڭ جۇمىسىن تەرٸس باعالاپ, سەنٸمسٸزدٸك ۆوتۋمىن جارييالاپ جٸبەردٸ, ال الدىنعى كٷنٸ عانا پرەمەردٸڭ جۇمىسىنا قاناعاتتانعان سدپك فراكتسيياسى مۇنى مويىنداۋعا مەجبٷر بولدى. جەەنبەكوۆتىڭ اپپاراتتىق ويىنداعى مىقتىلىعى كواليتسييانى بۇزباي, كەرٸسٸنشە, كواليتسييانى كەڭەيتٸپ جٸبەردٸ. بٷگٸن كواليتسيياعا رەسپۋبليكا - «اتا جۇرت» بلوگى دا ەندٸ. ياعني, اتامباەۆتىڭ جەنە ونىڭ جاقتاستارىنىڭ ەلسٸزدٸكتەرٸن ٶزدەرٸنە قارسى پايدالانا الدى. ەرينە, بۇل رەتتە جەەنبەكوۆتىڭ قىسقا ۋاقىت ٸشٸندە رەسۋرستاردى جۇمىلدىرا بٸلۋ قابٸلەتٸ, قىسقا مەرزٸمدٸ ارزان PR جەتٸستٸكتەرگە ەۋەستەنبەۋٸ, اسىقپاي ٶز ساياساتىن جٷرگٸزٸپ, نەتيجەسٸندە نەگٸزگٸ قۇرىلىمداردىڭ تەتٸكتەرٸن ٶز باقىلاۋىنا الا الدى.
بۇل رەتتە, قايتادان يساكوۆقا ورالاتىن بولساق. ٶتكەن جىلى يساكوۆ بۇل قىزمەتكە تاعايىندالعاندا وعان ٷلكەن سەنٸم, ٷمٸت بولعانى راس. ساپار يساكوۆتا قىرعىزدىڭ ساياسي تاريحىندا ەڭ ٷزدٸك, جاڭاشىل, رەفورماتور ٷكٸمەت باسشىسى رەتٸندە قالۋعا بارلىق مٷمكٸندٸكتەرٸ بولدى. الايدا قاراپايىم ساياسي دەستٷرلەردٸ ۇستانباعان, ساياسي بەسەكەلەستەرٸمەن ساناسپاعان, تەك ٶز كٷشٸنە سەنٸپ, تەك يميدجٸلٸك ەرەكەتتەرمەن ەۋەستەنٸپ كەتكەن يساكوۆ تٷپكٸ نەتيجەسٸندە قىرعىز تاريحىندا قىسقا مەرزٸمدە جەنە سەنٸمسٸزدٸك ۆوتۋمىمەن العاش رەت قىزمەتٸنەن بوساتىلعان تۇڭعىش پرەمەر-مينيستر رەتٸندە قالدى. قىرعىز زاڭدارىنا سەيكەس, وعان تٸپتٸ ەكس پرەمەر-مينيستر دەگەن ستاتۋستىن ٶزٸ بەرٸلمەيدٸ ەكەن, زاڭعا سەيكەس بۇرىنعى پرەمەرلەرگە بەرٸلەتٸن ەلەۋمەتتٸك, مەديتسينالىق جەڭٸلدٸكتەر يساكوۆقا قولدانىلمايتىن بولىپ شىقتى. تاعى بٸر اتاپ ٶتەتٸن جايت, بٷگٸن سەنٸمسٸزدٸك ۆوتۋمىن جارييالاعان كەزدە يساكوۆ سوڭعى سٶز الۋ ٷشٸن جوگوركۋ كەنەشتٸڭ سپيكەرٸنە جولدانعان حاتى قاناعاتتاندىرىلمادى, ياعني سوڭعى سٶز دە بەرٸلمەدٸ. بۇل كەزٸندە وداقتاستار مەن جاقتاستار جيناي الماي, ساياسي قارسىلاستارىن تىنداۋ كەرەك ەكەنٸن, ديالوگ قاشان دا ماڭىزدى ەكەنٸن كەش تٷسٸنٸپ, ساياسي جالعىزدىق جاعدايىندا قالىپ قويعان ساپار يساكوۆقا ساباق بولارى سٶزسٸز.
دەگەنمەن, يساكوۆتى ەسەپتەن الىپ تاستاۋ ەرتە. بٷگٸن جەڭٸلٸسكە ۇشىراسا دا, ول ٷلكەن تەجريەبە جيناپ, ٷلكەن ساياساتقا قايتا ورالعانى بٸر بٶلەك, تٸپتٸ قايتادان بەلگٸلٸ بٸر ۋاقىتتان كەيٸن رەۆانش جاساۋى مٷمكٸن. كٸم نە دەسە دە, يساكوۆ جاڭا ترەندتەردٸڭ نەگٸزٸن سالعان, جاڭا تىڭ باستامالارمەن شىققان ساياسي قايراتكەر رەتٸندە بەرٸبٸر دە قىرعىز ەلٸنٸڭ ساياسي تاريxىندا ٷلكەن ٸز قالدىردى. ٶزٸ بٷگٸن قوشتاسقاندا ايتقانىنداي, ونىڭ ەڭ بٸر باستى كاپيتالى - ونىڭ جاسى, 40-تىع ٷستٸندە, دەمەك بەرٸ الدا. ال جالپى, بۇل پروتسەسس قىرعىز دەموكراتيياسىنىڭ قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىنىڭ تاعى بٸر بەلگٸسٸ.
