«Esquire» جۋرنالىنا سۇحبات بەرگەن ەركٸن تەتٸشەۆ اعاسىنىڭ قازاسى جايلى, ەدٸلدٸك پەن شىندىق ٸزدەگەن 14 جىل جايلى ايتىپ بەرٸپتٸ. تٸپتٸ, «تەتٸشەۆتەرگە جوعارعى جاق نۇسقاۋ بەرٸپ وتىر» دەگەن الىپ-قاشپا ەڭگٸمەگە دە جاۋاپ بەرگەن ەكەن.
«ەيتەۋٸر, بٸزدٸكٸلەرگە جوعارى جاق ايتىپ, جول سٸلتەپ بەرۋٸ كەرەك سيياقتى كٶرٸنەدٸ دە تۇرادى. ال بۇل جەردە قىلمىس بارى انىق. ۇيىمداسقان تٷردە كٸسٸ ٶلٸمٸ جاسالعان. ونىڭ قۇرامىندا ٸرٸ-ٸرٸ ادامدار بولدى. ول ادامداردىڭ جەمقورلىق, ۇرلىق سەكٸلدٸ باسقا دا قىلمىستارى ٶز باستارىنان جەتٸپ ارتىلاتىنى تاعى راس», - دەپتٸ ەركٸن تەتٸشەۆ.
ەركٸننٸڭ ايتۋىنشا, 20107 جىلى مۇراتحان توقماديدٸڭ كٷندەلٸگٸ تابىلعان ەكەن. توقمادي سول جەردە ەرجان تەتٸشەۆتٸڭ سەنٸمٸنە قالاي كٸرۋٸ كەرەكتٸگٸ مەن الداعى جوسپارلارى جايلى جازعان ەكەن.
«تەرگەۋشٸلەردٸڭ ٶزدەرٸ اڭ-تاڭ بولدى. يە, قاتىرىپ ەشتەڭە جازباعان. توقمادي تٷرگەنوۆ ەمەس قوي. دەگەنمەن, ناقتى ۋاقىتى, اڭعا شىعۋ, بانكتەن نەسيە الۋ ت.س.س. جوسپارلارى جازىلعان», - دەيدٸ مارقۇمنىڭ ٸنٸسٸ.
ەركٸننٸڭ ايتۋىنشا, بۇلتارتپاس دەلەلدەر كەلتٸرٸلگەن سوڭ دا, مۇراتحان توقماديگە كٸنەسٸن مويىنداۋعا تۋرا كەلگەن. تٸپتٸ, شىنايى تەرگەۋ, تەكسەرٸس ەرجان تەتٸشەۆتٸڭ قازاسىنان 6 جىلدان كەيٸن عانا قولعا الىنىپتى.
«2008 جىلى ماعىن وفيتسەرلەر كەلٸپ: «ەركٸن, بٸز بۇل ٸستٸ تەرگەمەكپٸز. بٸلەمٸز, بۇنىڭ ارتىندا كوميتەتتٸڭ ادامدارى تۇرۋى مٷمكٸن» دەدٸ. مەن سول كەزدٸڭ ٶزٸندە-اق, ٸستٸڭ ارتىندا دٷتباەۆتىڭ تۇرعانىن سەزدٸم. ول جەكە باستىڭ شارۋاسى ەمەس, وعان ەرجاندى ٶلتٸرۋ تۋرالى تاپسىرىس تٷسكەن. ول تٸپتٸ 2002 جىلى ەرجاندى ٶلتٸرۋگە بەكٸنگەن. ول كەزدە ەبلەزوۆ تٷرمەدە وتىرعان. بۇل وعان اليبي بولاتىن ەدٸ», - دەيدٸ.
وعان قوسا, ەركٸن تەتٸشەۆ ەبلەزوۆ-دٷتباەۆ جەنە جەكٸشەۆ ٷشتٸگٸ جايلى دا ايتىپ بەرٸپتٸ.
«دٷتباەۆ پەن جەكٸشەۆ جاقسى دوس بولعان. سوسىن جەكٸشەۆ دٷتباەۆ پەن ەبلەزوۆتٸڭ قارىم-قاتىناس ورناتۋىنا سەبەپشٸ بولدى. ول كەزدە مۇحتار قازاتومپرومدا قىزمەتتە ەدٸ. ٶزٸنٸڭ مانسابىن دا پايدالانعان», - دەيدٸ تەتٸشەۆ.
تەتٸشەۆتٸڭ تۋعاندارى نە ٷشٸن وسى كٷنگە دەيٸن ٷندەگەن جوق? ەركٸن باس پروكۋراتۋرا مەن ۇقك باسشىلىعىنا ازىردانىپ, ٸستٸ اشۋىن تالاپ ەتكەنٸ جايلى ايتىپتى.
«بۇل جەردە مەسەلە ەبلەزوۆ ەمەس, دٷتباەۆ جايلى. ول ەبلەزوۆتٸ قالقان قارۋى تۇتتى. وعان قانشا رەت كٶمەكتەستٸ. كٷيەۋبالالارىن جٸبەردٸ. شىنىندا ۇقك بۇرىنعى باسشىسىنا ٸس قوزعاۋ ٷشٸن ادامعا باتىلدىق كەرەك. 2016 جىلى باسشىلققا كەرٸم مەسٸموۆ كەلگەننەن كەيٸن ٸستٸڭ اۋانى ٶزگەرە باستادى. مەسٸموۆ ساياسي ەرٸك-جٸگەرٸ بار ادام. مەن قايتا شاعىمداندىم. «بٸز كٶرەيٸك. ٸستٸ قارايمىز» دەپ جاۋاپ بەردٸ مەسٸموۆ. ەرٸ قاراي, ۋاقىت پەن رەسۋرستىڭ, تەحنيكانىڭ, دەلەلدەردٸ تابۋدىڭ جولى عانا قالعان.قۇدايعا شٷكٸر, تاپتى. ال نە ٷشٸن ٶلدٸردٸ دەگەنگە كەلسەك, جاۋابى قاراپايىم. ول بارلىعىنان ايىرىلعان», - دەيدٸ ەركٸن.
ايتپاقشى, قايتىس بولعان ەرجان تەتٸشەۆكە تٷرمەگە تٷسەر الدىندا ەبلەزوۆ بتا بانكتٸ اۋدارىپ بەرٸپ, كەيٸن قايتارىپ بەرۋٸن سۇراعان. وعان كٶنبەگەن ەرجاندى تاپسىرىپ بەرٸپ ٶلتٸرتكەن دەگەن بولجام ايتىلعان ەدٸ. ەركٸن بۇل جايلى دا ٶز پٸكٸرٸن ايتىپتى.
«بۇل مۇحتاردىڭ ٶزٸ تاراتىپ جٷرگەن قاۋەسەت. ول ساياسي سۇقيت. ول كەز كەلگەن فاكتٸنٸ الىپ, ٶزٸنە ىڭعايلاستىرىپ الادى. ول ٶتٸرٸك ايتۋدىڭ شەبەرٸ. ول ەرجان جايلى نە دەمەدٸ وسى كٷنگە دەيٸن», - دەپتٸ.
باۋىرىنىڭ قازاسى بولعان كٷن تۋرالى ەركٸن بىلاي دەيدٸ:
«ەرجاندى مورالدى تٷردە كٷيدٸرۋ – تاپسىرما بولدى. ادام شارشاعان كەزدە دەمالعىسى كەلەدٸ عوي. ال مەنٸڭ باۋىرىم اڭشىلىقتى جاقسى كٶرەتٸن. ال ول جاقتا قاقپان دايىن تۇرعان. تٸپتٸ, مۇراتحانعا 2 ميلليون تٶلەگەن. اقشا قالتادا. ەندٸ ٸستٸ تىندىرۋ عانا قالعان», - دەيدٸ ەركٸن تەتٸشەۆ.
«بۇل وقيعا جەلتوقساندا بولدى. ال قىركٷيەكتە مەنٸڭ ٷستٸمنەن جاسىرىن ٸس قوزعاپتى دٷتباەۆ. سٶيتٸپ, ەرجاندى ٶلتٸرگەن سوڭ, مەنٸ بۇعاتتاماق بولعان عوي. مەن مۇنى تٷسٸندٸم. قازٸر بٸردەڭە دەسەم, بٸتتٸ, كٷيٸپ كەتەتٸن تٷرٸم بار. سوندىقتان, ۋاقىت كەلگەنٸن كٷتٸپ جاتتىم. بۇل جٷيەلٸ تٷردە, ەگجەي-تەگجەيلٸ ەسەپتەلگەن جۇمىس. بۇل تۋرالى مەن دە, مەنٸڭ مارقۇم باۋىرىم دا بٸلگەن جوقپىز. وسىنىڭ بارلىعىنىڭ ارتىندا دٷتباەۆ تۇردى. سوندىقتان, بٸز ەرتەرەك تەرگەۋدٸ تالاپ ەتە المادىق. بۇل مٷمكٸن ەمەس ەدٸ. بٸز ەدٸلدٸك ورناۋىن 14 جىل كٷتتٸك», - دەپ تٷيٸندەيدٸ ەركٸن تەتٸشەۆ.
Abai.kz
