ادام بالاسى دٷنيەگە كەلگەننەن كەيٸن قالىپتاسۋ ەۆوليۋتسيياسىن ٶتەدٸ. ەر زاماننىڭ سيپاتىنا قاراي ول ەۆوليۋتسييا ٶزگەرە بەرەدٸ. ەگەردە قولا دەۋٸرٸندە مەتاللۋرگييانىڭ كەڭ قانات جايىپ, ەڭبەك قۇرالدارى مەن قارۋ-جاراق جاساۋدىڭ شىڭىنا جەتكەن بولسا, جيىرماسىنشى عاسىردا ادامزاتتىڭ ەلەۋمەتتٸك-مەدەني ٶمٸرٸ جاڭاشا دامۋ قارقىنىن العان بولاتىن. ونىڭ بارلىعى تاريح. بٸراق, ينديۆيد بولىپ قالىپتاسىپ كەلە جاتقان ٶسكٸن تاريحتى ەگجەي-تەگجەيلٸ زەرتتەۋ تيٸس. ٶيتكەنٸ, كٶپتەگەن مەسەلە تەجٸريبەگە كەلٸپ تٸرەلەدٸ. ادام بالاسى نەعۇرلىم كٶپ كٶرٸپ, كٶپ تانىعان سايىن بولاشاققا دەگەن قادامى نىق بولا باستايدى. تال-بويىنان جٸگەر پايدا بولىپ, رۋحى اسقاقتايدى. ونىڭ سالدارى – ەڭبەككە جەتەلەيدٸ.
زاماننان زامانعا, دەۋٸردەن دەۋٸرگە جەتكەن جالعىز عانا اقيقاتى بار اكسيوما – ادام بالاسى ٷزدٸكسٸز دامۋ ساتىسىن تەك قانا ەڭبەكپەن جالعاستىرادى. ەڭبەك ەرتٷرلٸ فورمامەن بەرٸلەدٸ. قارا جۇمىس, ويدىڭ جۇمىسى, ٸزدەنٸس, تانۋ, كٶرٸپ-بٸلۋ, توقىراۋ دەگەن سيياقتى.
قازاق ەلٸ بۇل دامۋ ٷردٸسٸنەن ادا ەمەس. عاسىرلار توعىسىندا تەۋەلسٸزدٸكتٸ اڭساعان اتا-بابا ارمانى جٷزەگە اسىپ – ەگەمەندٸككە يە بولعان ەدٸك. قازاق جەرٸندە ارايلاپ اتقان اق تاڭى, ەڭ الدىمەن, وسىناۋ الاتاۋدان ارقاعا, التايدان اتىراۋعا كٶسٸلگەن دارحان دالانى اق نايزانىڭ ۇشىمەن, اق بٸلەكتٸڭ كٷشٸمەن, اقىلمەن, بەرٸك تاقىممەن قورعاپ, ساقتاپ قالعان اتا-بابالارىمىزدىڭ ۇلى كٷرەستەرٸنٸڭ زاڭدى دا ناقتى نەتيجەسٸ. ەندٸ بٸزدە شيرەك عاسىردا ەل شاڭىراعى شايقالماي, ٸرگەمٸز بەكٸدٸ, ەلدٸك دەستٷر ورنىقتى, كٶگٸمٸزدە كٶك بايراق جەلبٸرەدٸ. ۇلتتىق قۇندىلىقتار ۇلىقتالۋدا. بەرەكەلٸ بٸرلٸك كٶزٸ – ەتنوسارالىق كەلٸسٸم مەن دٸني تٷسٸنٸككە نەگٸزدەلگەن بٸرەگەي قازاقستاندىق قوعام قالىپتاستى. ەرينە, جۇمىس جاسايتىن تۇستارى از ەمەس. تۇتاس بٸر قوعامدى جەتپٸس جىل بوداندىقتان كەيٸن بٸر ارناعا توعىستىرىپ, بٸر كٶش-كەرۋەنگە ٸلەستٸرۋ وڭاي ەمەس.
سوندىقتان, قازٸرگٸ ۋاقىتتا پراگماتيزم دەگەن تٷسٸنٸك بٸزگە قاجەت. پراگماتيزم تەوريياسى ەرەكەتتٸڭ بولجالدى قورىتىندىسى, ول دا قۇرال. ونىڭ قۇندىلىعى ەرەكەتتٸ تابىستى ەتە الۋىنا بايلانىستى بولىپ كەلەدٸ. «پراگماتيزم – ٶزٸڭنٸڭ ۇلتتىق جەنە جەكە بايلىعىڭدى ناقتى بٸلۋ, ونى ٷنەمدٸ پايدالانىپ, سوعان سەيكەس بولاشاعىڭدى جوسپارلاي الۋ, ىسىراپشىلدىق پەن استامشىلىققا, داڭعويلىق پەن كەردەڭدٸككە جول بەرمەۋ دەگەن سٶز. قازٸرگٸ قوعامدا شىنايى مەدەنيەتتٸڭ بەلگٸسٸ – ورىنسىز سەن-سالتانات ەمەس. كەرٸسٸنشە, ۇستامدىلىق, قاناعاتشىلدىق پەن قاراپايىمدىلىق, ٷنەمشٸلدٸك پەن ورىندى پايدالانۋ كٶرگەندٸلٸكتٸ كٶرسەتەدٸ». ال ەڭبەككە باعىتتالعان پراگماتيزم ەۆوليۋتسييالىق دامۋدىڭ جاڭا دەڭگەيٸ.
قايرات سەيتقازين,
اقمولا وبلىسى «رۋحاني جاڭعىرۋ»
ٶڭٸرلٸك جوبالىق كەنسەسٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ
