30 مامىر كٷنٸ ەلوردادا SAP فورۋم دەپ اتالاتىن بيزنەس-كونفەرەنتسييا ٶتتٸ. اتالعان باسقوسۋدا يننوۆاتسييالىق تەجٸريبەلەر مەن تسيفرلىق ترانسفورماتسييانىڭ بيزنەستەگٸ جەنە مەملەكەتتەگٸ جاڭا تەحنولوگييالارى تۋرالى باياندالدى. وعان وتاندىق جەنە شەتەلدٸك ەكسپەرتتەر قاتىسىپ, تسيفرلاندىرۋ تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالعان بولاتىن. سونداي-اق, قازاقستاندىق الپاۋىت كومپانييالاردىڭ باسشىلارى كەلٸپ, ٶز كومپانييالارىندا تسيفرلاندىرۋدىڭ قالاي جٷرٸپ جاتقانىن ايتىپ بەردٸ. وسى فورۋمدا SAP كومپانيياسىنىڭ تمد ەلدەرٸ بويىنشا ديرەكتورى يليا يۋرەۆپەن ەڭگٸمەلەسۋدٸڭ سەتٸ تٷستٸ.
- مەندەگٸ اقپارات بويىنشا سٸز SAP كومپانيياسىنىڭ تمد مەملەكەتتەرٸ جٶنٸنەن باسقارۋشى ديرەكتورىسىز?
- يە, SAP-دٸڭ تمد ەلدەرٸ بويىنشا تٶراعاسىمىن!
- سٸزدەن قازاقستانداعى جەنە تمد-داعى تسيفرلاندىرۋ پروتسەسٸ تۋرالى سۇراسام دەگەن ەدٸم. قازٸرگٸ تاڭدا وسى مەملەكەتتەردە تسيفرلاندىرۋ پروتسەسٸ قالاي جٷرۋدە?
- بٷگٸندە بٸز كٶپتەگەن مەملەكەتتەردە تسيفرلاندىرۋعا قاتىستى قىزىعۋشىلىق بٸلدٸرٸپ وتىرمىز. سەيكەسٸنشە, بٸر مەملەكەت مۇنى قولداسا, ەكٸنشٸسٸ قولدايمايدى. ياعني, قولداۋشىلىق دەڭگەيٸ ەرتٷرلٸ. ال, قازاقستان تسيفرلاندىرۋعا باسىم باعىت بەرگەن كٶشباسشى مەملەكەتتەردٸڭ بٸرٸ.
- تمد مەملەكەتتەرٸندەگٸ حالىق تسيفرلاندىرۋدىڭ ماڭىزى مەن پايداسىن بٸلە مە?
- ٶتە قيىن جەنە قاراپايىم سۇراق! تسيفرلاندىرۋدىڭ پايداسى مٸندەتتٸ تٷردە بار. سٸز بەن بٸز تۇرمىستىق ٶمٸردە جاڭا تەحنولوگييالاردى قولدانامىز. تسيفرلىق تەحنولوگييالاردىڭ بەرەتٸن پايداسى تٷرلەرٸنە قاراي كٶپقىرلى بولىپ كەلەدٸ. بٸزدٸڭ قازٸرگٸ تاڭداعى باستى مٸندەتتەرٸمٸزدٸڭ بٸرٸ – اتالعان مەملەكەتتەرگە تسيفرلىق تەحنولوگييالاردىڭ سان تٷرلەرٸن جاساپ, ونىڭ جەرگٸلٸكتٸ حالىققا پايداسىن تٷسٸندٸرۋ. بٸز جاساعان جاڭا تەحنولوگييالارىمىزدى الدىمەن تانىستىرامىز. بٸر كٶرگەننەن تاۋاردى الماۋى مٷمكٸن, دەگەنمەن – كٷننەن سوڭ كەلٸپ ساتىپ الىپ جاتادى. ياعني, بٸرتٸندەپ پايداسىن تٷسٸنۋدە.
- نەلٸكتەن دامىعان ەلدەردٸڭ بارلىعى تسيفرلاندىرۋعا باسىمدىق بەرەدٸ? نە ٷشٸن ترەندتە بولعىسى كەلەدٸ?
- مەنٸڭ ويىمشا, ەلەمدەگٸ كەز كەلگەن مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاسىنا تسيفرلاندىرۋ مەن اۆتوماتتاندىرۋ مٸندەتتٸ تٷردە ەسەر ەتەدٸ. سونداي-اق, ەلدٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ بولۋىنا دا جاعداي جاسايدى.
- وسىنداي تيٸمدٸلٸكتەرٸن بٸلگەندٸكتەن دە دامىعان جەنە دامۋشى ەلدەر تسيفرلاندىرۋعا ۇمتىلادى عوي?
- يە, ەكونوميكالىق ٶسٸم, ەلەۋمەتتٸك جاعدايدىڭ جاقسارۋى بارلىعى تەحنولوگييالارعا بايلانىستى. قازٸرگٸ تاڭدا بارلىق دامىعان ەلدەر تسيفرلىق تەحنولوگييالاردىڭ اسا جوعارى باعالايدى. دامۋشى ەلدەر دە العا جىلجۋ ٷشٸن مۇنداي تەحنولوگييالاردى قولدانادى. بٸر عانا مىسال كەلتٸرە كەتەيٸن, افريكا دامۋدىڭ ەۆوليۋتسييالىق جولىن تاڭداپ جاتقان كەزدە, بٷكٸل ەۋروپا ەلدەرٸ اقپاراتتىق تەحنولوگييالاردى تاڭدادى. سوندىقتان, ٶزدەرٸڭٸز بٸلەتٸندەي بٷگٸندە ەۋروپاعا تسيفرلاندىرۋ تولىقتاي ەندٸ. تسيفرلىق تەحنولوگييالار اتالعان مەملەكەتتەرگە ۋاقىت پەن رەسۋرستى ٷنەمدەۋگە كٶپ كٶمەك جاساۋدا.
- تسيفرلىق تەحنولوگييالار بيزنەستٸڭ دامۋىنا قالاي ەسەر ەتەدٸ?
- مەنٸڭ ويىمشا, بيزنەستە جاڭا تەحنولوگييالاردىڭ بولۋى شىعىنداردى ازايتىپ, ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرادى. كەسٸپورىنداردا ادام ٸستەيتٸن ٸستەردٸ ماشينالار جاساپ, ٶز تيٸمدٸلٸكتەرٸن كٶرسەتەدٸ. بيزنەستٸ باسقارۋ مەنەدجمەنتٸنە دە ايتارلىقتاي ٷلەس قوسىپ, شەشٸم قابىداۋعا وڭ ەسەرٸن تيگٸزەدٸ. سونداي-اق, «ٷلكەن دەرەكتەر» بولماسا لوگيستيكا سالاسى, ٶندٸرٸس ورىندارى ارتتا قالىپ, توقىراۋعا ۇشىرايدى.
- قازاقستانداعى تسيفرلاندىرۋ پروتسەسٸن قالاي باعالايسىز? دامۋ كەلەشەگٸن قالاي كٶرەسٸز?
- مەنٸڭ پايىمىمشا, قازاقستان تسيفرلاندىرۋدى مەملەكەتتٸك تۇرعىدان قولدايتىن كٶشباسشى ەلدەردٸڭ بٸرٸ. ياعني, كەز كەلگەن سالادا كەڭٸنەن قولدانۋعا ۇمتىلىپ جاتىر. بۇعان قاتىستى «تسيفرلىق قازاقستان» اتتى باعدارلاماسى بار. تمد ەلدەرٸنٸڭ ٸشٸندە قازاقستان مەن رەسەي فەدەراتسيياسى تسيفرلاندىرۋ پروتسەسٸنە باسىمدىق بەرۋدە. تاعى دا ايتا كەتەرلٸك جايت, تسيفرلاندىرۋ 1 جىلعا عانا سوزىلمايدى, ول بٸرنەشە عاسىرلاردى قامتىپ, جاڭا تەحنولوگييالار بٸرٸنٸڭ ورنىن بٸرٸ الماستىرىپ وتىرا بەرەدٸ.
- سوڭعى سۇراق, ەڭ قىزىقتى دەسەك تە بولادى. سٸز قالاي ات سالاسىنا كەلدٸڭٸز? قانداي وقيعا ەسەر ەتتٸ?
- يە, شىنىمەن ٶتە قىزىقتى ساۋال. مەن ەڭبەك جولىمدى جۋرناليست رەتٸندە باستاعانمىن. سودان بٸرنەشە جىلدار بۇرىن تەلەجۋرناليستيكا تسيفرلاندىرۋعا ٶتتٸ. ودان كەيٸن, ينتەرنەت باسىلىمدار دا پايدا بولا باستادى. سول كەزدە قىزمەت ەتەتٸن كومپانييامدا مەن ينتەرنەت مەديانى باسقاردىم. وسىلاي ات-سالاسىنا ەندٸم دەسە دە بولادى.
سۇحباتتاسقان نازەركە ەركٸنقىزى
