فوتو: قر مام
قولجازبالار جەنە سيرەك كٸتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ماماندارى قازاق حالقىنىڭ قۇندى مۇرالارىنىڭ بٸرٸ – «ەدٸگە بي» جىرىنىڭ ەڭ كٶنە قولجازباسىن تسيفرلى فورماتقا كٶشٸرٸپ, فاكسيميلە نۇسقاسىن جارىققا شىعاردى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
«ەدٸگە بي» جىرىنا ارنالعان قولجازبا شامامەن XV عاسىردا بەلگٸسٸز اۆتور تاراپىنان جازىلعان. اتالعان جىردىڭ العاشقى نۇسقالارىن XIX عاسىردىڭ باسىندا قازاق عالىمى, شىعىستانۋشى جەنە فولكلوريست شوقان ۋەليحانوۆتىڭ ەكەسٸ شىڭعىس ۋەليحانۇلى كٶشٸرٸپ جازىپ, سول ارقىلى بۇرىن جوعالىپ كەتكەن نۇسقالاردى قايتا قالپىنا كەلتٸرگەن بولاتىن.
كەيٸننەن بۇل نۇسقا شوقان ۋەليحانوۆ تاراپىنان تولىقتىرىلىپ, ٶڭدەلٸپ, 1842 جىلى احمەت ەسٸمدٸ كٸسٸنٸڭ قولىمەن بٸرٸككەن نۇسقا رەتٸندە كٶشٸرٸلگەن.
فوتو: قر مام
اتالعان جىر تٷركٸ تٸلدەرٸنە تەن ەمەس كٶنە تٸركەستەر مەن سٶزقولدانىستارىمەن ەرەكشەلەنەدٸ, بۇل ونىڭ كٶنە دەۋٸرلەردەن قالعان پوەما ەكەنٸن ايعاقتايدى. بۇل جايتقا بەلگٸلٸ تٷركٸتانۋشى عالىم پ.م. مەليورانسكيي ٶز ەڭبەكتەرٸندە ەرەكشە توقتالعان.
پوەما ەدٸگەنٸڭ دٷنيەگە كەلۋٸمەن باستالىپ, توقتامىستىڭ ۇلى قادىربەردٸنٸڭ قولىنان قازا تابۋىمەن اياقتالادى. اڭىز بويىنشا, ەدٸگە قاسيەتتٸ ۇلىتاۋدىڭ بيٸك شىڭدارىنىڭ بٸرٸندە جەرلەنگەن. قازٸر بۇل شىڭ ەدٸگەنٸڭ اتىمەن اتالادى.
ايتا كەتەيٸك, بۇل جىر العاش رەت 1905 جىلى سانكت-پەتەربۋرگتە پروفەسسور پ.م. مەليورانسكييدٸڭ رەداكتسيياسىمەن «ەدٸگە مەن توقتامىش تۋرالى اڭىز» دەگەن اتپەن جارىق كٶرگەن.
