قازاقستاندىق 5 ەزٸرلەۋشٸ COVlD-19-عا قارسى ۆاكتسينانى ٶزدەرٸنە سىنادى. بۇل تۋرالى بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنان مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ تالابىنا سەيكەس, 2020 جىلدىڭ 13 تامىزىندا ماكاك-رەزۋستان انتيدەنەنٸڭ كەمٸندە 7 log بولۋى تيٸس سوڭعى تيترٸن انىقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل جوعارى يممۋنوگەندٸك كٶرسەتكٸش سانالادى. 2020 جىلدىڭ 26 شٸلدەسٸندە ۆاكتسينانىڭ 5 ەزٸرلەۋشٸسٸ تٸرٸ ۆيرۋسپەن جۇمىس ٸستەۋ بارىسىندا قاۋٸپسٸزدٸكتەرٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ەرٸكتٸ تٷردە ۆاكتسينانى ٶزدەرٸنە سىنادى. بٸرنەشە تەۋلٸك ٶتكەننەن كەيٸن ولاردىڭ ٶزدەرٸن سەزٸنۋٸ جاقسى, دەنە قىزۋى مەن اللەرگييالارى جوق. كلينيكاعا دەيٸنگٸ سىناق 2020 جىلدىڭ 20 تامىزىندا اياقتالىپ, نەتيجەسٸ قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنە بەرٸلەدٸ. قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنەن رۇقسات الىنعاننان كەيٸن 2020 جىلدىڭ 20 قىركٷيەگٸندە الماتى قالاسىنداعى كلينيكانىڭ بازاسىندا COVID-19-عا انتيدەنەسٸ جوق 44 ەرٸكتٸگە كلينيكالىق سىناق (ٸ فازا) باستالۋى تيٸس», - دەپ اتاپ ٶتەدٸ ينستيتۋتتان.
COVID-19-عا قارسى QazCovid-in ۆاكتسيناسىن ينستيتۋتتىڭ باس ديرەكتورى ك.زاكاريا جەنە عىلىمي قىزمەتكەرلەر: ل.قۇتىمبەتوۆ, ب.حايرۋللين, م.ورىنباەۆ, ق.سۇلتانقۇلوۆ, ە.ەبدٸرايىموۆ, س.نۇراباەۆ ٶزدەرٸنە سىناعان.
«ۆاكتسينا COVID-19-عا قارسى بٸرٸنشٸ وتاندىق ۆاكتسينانى دايىنداۋ جەنە ساقتاۋ تەحنولوگيياسىن ەزٸرلەۋ بويىنشاعا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن تٸكەلەي ورىندايتىن ينستيتۋتتىڭ عىلىمي قىزمەتكەرلەرٸن تولىقتاي ەپيدەمولوگييالىق قورعاۋ ٷشٸن قاجەت بولدى. اتالعان عىلىمي قىزمەتكەرلەر COVID-19-عا شالدىعىپ قالعان جاعدايدا ينستيتۋت وتاندىق ۆاكتسينا ەزٸرلەۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى مەملەكەتتٸك مٸندەتتٸ ورىندايتىن ەڭ قۇندى ماماندارىنان ۇزاق ۋاقىتقا ايىرىلىپ قالار ەدٸ. ٶزٸ دايىنداعان ۆاكتسينانى ۆاكتسيناتسييالاۋ مەديتسينالىق جەنە يممۋنوبيولوگييالىق پرەپاراتتاردى ەزٸرلەۋشٸلەردٸڭ جارييا ەمەس عىلىمي ستاندارتى سانالادى. ەزٸرلەۋشٸ ەڭ الدىمەن ٶزٸنٸڭ ەزٸرلەمەسٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن يممۋنوگەندٸگٸن ٶزٸنە سىناۋى تيٸس. ەكٸنشٸدەن, ٶزٸنٸڭ زەرتتەۋٸنٸڭ نەتيجەسٸ مەن ساپاسى ٷشٸن تولىقتاي جاۋاپكەرشٸلٸك الادى. وسىلايشا, كلينيكالىق سىناققا قاتىساتىن ەرٸكتٸلەردٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە كەپٸلدٸك بەرەدٸ», - دەدٸ ينستيتۋت ديرەكتورى كٷنسۇلۋ زاكاريا.
ينستيتۋت مەلٸمەتٸنشە, 2020 جىلدىڭ قازان ايىنىڭ ورتاسىندا دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ تالاپتارىنا ساي كەلەتٸن 200 ەرٸكتٸگە كلينيكالىق سىناق ٶتكٸزۋدٸڭ ٸٸ فازاسىنا شىعۋ جوسپارلانعان. كلينيكالىق سىناقتىڭ ٸٸ فازاسى 2020 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا اياقتالۋى تيٸس.
كٶپتەگەن ەلدٸڭ (قىتاي, اقش, رەسەي) تەجٸريبەسٸن جەنە حالىقتى ۆاكتسينامەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتٸگٸن قاپەرگە الا وتىرىپ, كلينيكالىق سىناق فازاسىنىڭ سانىن 4-تەن 2-گە دەيٸن قىسقارتۋ قاراستىرىلىپ جاتىر. بۇل ددسۇ تالاپتارىنا قايشى بولمايدى.
كانديداتتىق ۆاكتسينانىڭ كلينيكالىق سىناق نەتيجەلەرٸن ددسۇ راستاعان جاعدايدا بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى جانىنداعى سالىنىپ جاتقان يممۋنوبيولوگييالىق پرەپاراتتار ٶندٸرٸسٸ زاۋىتى ۆاكتسينا شىعارۋعا دايىن. زاۋىتتىڭ جوبالىق قۋاتى جىلىنا 60 ملن دوزانى قۇرايدى. قۇرىلىس جۇمىسى 2020 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا اياقتالادى.
ەستە بولسا, 2020 جىلدىڭ 23 ناۋرىزىندا COVlD-19-عا شالدىققان العاشقى پاتسيەنتتەن پاتولوگييالىق ماتەريال الىنىپ, بٸر اپتادان كەيٸن ينستيتۋت عالىمدارى SARS-CoV-2 ۆيرۋسىن بٶلٸپ شىعاردى. 2020 جىلدىڭ 9 مامىرىندا COVlD-19-عا قارسى كانديتاتتى يناكتيۆتەلگەن ۆاكتسينا ەزٸرلەۋ بويىنشا جۇمىستى اياقتاپ, ونىڭ حاتتاماسى دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنا جٸبەرٸلدٸ. 15 مامىردا ددسۇ الدىن الا تەكسەرۋدەن كەيٸن ونى كلينيكاعا دەيٸنگٸ سىناققا جٸبەرٸلگەن كانديداتتى ۆاكتسينالار تٸزٸمٸنە قوسىپ, ۆاكتسينا جەنە ەزٸرلەۋشٸ تۋرالى اقپاراتتى رەسمي سايتىندا (www.who.int) ورنالاستىردى. سول كٷنٸ زەرتحانالىق تىشقان, سيرييالىق اتجالمان, تەڭٸز شوشقاسى, كٷزەن جەنە ٷي قويانىنا كانديداتتى ۆاكتسينانى كلينيكاعا دەيٸنگٸ سىناقتى باستادى. كلينيكاعا دەيٸنگٸ سىناق ۆاكتسينانىڭ ددسۇ رەگلامەنتتەگەن بارلىق پارامەترلەر, اتاپ ايتقاندا ۋىتتىلىعى, دەرت تۋىنداتۋشىلىعى, اللەرگەندٸلٸگٸ, يممۋنوگەندٸگٸ بويىنشا ددسۇ تالاپتارىنا جەنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك فارماكوپيياسىنا ساي كەلەتٸندٸگٸن كٶرسەتتٸ.
2020 جىلدىڭ 6 شٸلدەسٸندە ۆاكتسينا قر دسم ۇلتتىق دەرٸلٸك زاتتاردى ساراپتاۋ ورتالىعىنا بەرٸلدٸ. ورتالىق بۇعان دەيٸن بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى العان ۆاكتسينانى كلينيكاعا دەيٸنگٸ سىناق نەتيجەلەرٸنٸڭ جاڭعىرتىلاتىندىعىن قۋاتتادى.
2020 جىلدىڭ 10 شٸلدەسٸندە بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ۆاكتسينانى مايمىلعا (ماكاكا-رەزۋس) سىناقتان ٶتكٸزۋدٸ باستادى. lg م, lg G انتيدەنە تيترٸ جەتٸنشٸ كٷندە 3,5 10Q (جوعارى كٶرسەتكٸش) بولعان ەدٸ.
ايتا كەتكەن جٶن, بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ەزٸرلەگەن Covid-19 قارسى ەكٸنشٸ ۆاكتسينا دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ سايتىنا تٸركەلگەن بولاتىن.
بۇعان دەيٸن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ ۆاكتسينالاۋ - ينفەكتسييالىق اۋرۋلاردان قورعانۋدىڭ تيٸمدٸ ەدٸسٸ ەكەنٸن مەلٸمدەگەن ەدٸ.
قازاقستاندىق عالىمدار 7 ۆاكتسينا دايىنداۋ تەحنولوگيياسىن جاسادى.
جالپى ەلٸمٸزدە كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينانىڭ بەس پروتوتيپٸ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. COVID-19 ۆاكتسيناسىن جاساۋ بويىنشا جۇمىستاردىڭ بارىسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتقان ازاماتتار ددسۇ ۆەب-سايتىندا ۆاكتسيناعا ٷمٸتكەرلەر تۋرالى جالپى شولۋدى وقي الادى.
الدىن الا بولجامعا سەيكەس, قازاقستاندا كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينا 65 جاستان اسقان, جٷرەك-قان تامىرى اۋرۋى, قانت ديابەتٸ جەنە سوزىلمالى ٶكپە اۋرۋلارى بار تەۋەكەل توبىنا كٸرەتٸن ادامدارعا جەنە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنە سالىناتىن بولادى. ۆاكتسينا الاتىنداردىڭ بولجامدى سانى 2 347 000 ادامدى قۇرايدى.
