Qazaqstandyq 5 ázirleýshi COVlD-19-ǵa qarsy vaktsinany ózderine synady. Bul týraly Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýtynan málim etti, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń talabyna sáikes, 2020 jyldyń 13 tamyzynda makak-rezýstan antideneniń keminde 7 log bolýy tiis sońǵy titrin anyqtaý josparlanyp otyr. Bul joǵary immýnogendik kórsetkish sanalady. 2020 jyldyń 26 shildesinde vaktsinanyń 5 ázirleýshisi tiri virýspen jumys isteý barysynda qaýipsizdikterin qamtamasyz etý úshin erikti túrde vaktsinany ózderine synady. Birneshe táýlik ótkennen keiin olardyń ózderin sezinýi jaqsy, dene qyzýy men allergiialary joq. Klinikaǵa deiingi synaq 2020 jyldyń 20 tamyzynda aiaqtalyp, nátijesi QR Densaýlyq saqtaý ministrligine beriledi. QR Densaýlyq saqtaý ministrliginen ruqsat alynǵannan keiin 2020 jyldyń 20 qyrkúieginde Almaty qalasyndaǵy klinikanyń bazasynda COVID-19-ǵa antidenesi joq 44 eriktige klinikalyq synaq (I faza) bastalýy tiis», - dep atap ótedi institýttan.
COVID-19-ǵa qarsy QazCovid-in vaktsinasyn institýttyń bas direktory K.Zakaria jáne ǵylymi qyzmetkerler: L.Qutymbetov, B.Hairýllin, M.Orynbaev, Q.Sultanqulov, E.Ábdiraiymov, S.Nurabaev ózderine synaǵan.
«Vaktsina COVID-19-ǵa qarsy birinshi otandyq vaktsinany daiyndaý jáne saqtaý tehnologiiasyn ázirleý boiynshaǵa ǵylymi-zertteý jumystaryn tikelei oryndaityn institýttyń ǵylymi qyzmetkerlerin tolyqtai epidemologiialyq qorǵaý úshin qajet boldy. Atalǵan ǵylymi qyzmetkerler COVID-19-ǵa shaldyǵyp qalǵan jaǵdaida institýt otandyq vaktsina ázirleýge baǵyttalǵan mańyzdy memlekettik mindetti oryndaityn eń qundy mamandarynan uzaq ýaqytqa aiyrylyp qalar edi. Ózi daiyndaǵan vaktsinany vaktsinatsiialaý meditsinalyq jáne immýnobiologiialyq preparattardy ázirleýshilerdiń jariia emes ǵylymi standarty sanalady. Ázirleýshi eń aldymen óziniń ázirlemesiniń qaýipsizdigi men immýnogendigin ózine synaýy tiis. Ekinshiden, óziniń zertteýiniń nátijesi men sapasy úshin tolyqtai jaýapkershilik alady. Osylaisha, klinikalyq synaqqa qatysatyn eriktilerdiń qaýipsizdigine kepildik beredi», - dedi institýt direktory Kúnsulý Zakaria.
Institýt málimetinshe, 2020 jyldyń qazan aiynyń ortasynda Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń talaptaryna sai keletin 200 eriktige klinikalyq synaq ótkizýdiń II fazasyna shyǵý josparlanǵan. Klinikalyq synaqtyń II fazasy 2020 jyldyń jeltoqsan aiynda aiaqtalýy tiis.
Kóptegen eldiń (Qytai, AQSh, Resei) tájiribesin jáne halyqty vaktsinamen qamtamasyz etý qajettigin qaperge ala otyryp, klinikalyq synaq fazasynyń sanyn 4-ten 2-ge deiin qysqartý qarastyrylyp jatyr. Bul DDSU talaptaryna qaishy bolmaidy.
Kandidattyq vaktsinanyń klinikalyq synaq nátijelerin DDSU rastaǵan jaǵdaida Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýty janyndaǵy salynyp jatqan Immýnobiologiialyq preparattar óndirisi zaýyty vaktsina shyǵarýǵa daiyn. Zaýyttyń jobalyq qýaty jylyna 60 mln dozany quraidy. Qurylys jumysy 2020 jyldyń jeltoqsanynda aiaqtalady.
Este bolsa, 2020 jyldyń 23 naýryzynda COVlD-19-ǵa shaldyqqan alǵashqy patsientten patologiialyq material alynyp, bir aptadan keiin institýt ǵalymdary SARS-CoV-2 virýsyn bólip shyǵardy. 2020 jyldyń 9 mamyrynda COVlD-19-ǵa qarsy kanditatty inaktivtelgen vaktsina ázirleý boiynsha jumysty aiaqtap, onyń hattamasy Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymyna jiberildi. 15 mamyrda DDSU aldyn ala tekserýden keiin ony klinikaǵa deiingi synaqqa jiberilgen kandidatty vaktsinalar tizimine qosyp, vaktsina jáne ázirleýshi týraly aqparatty resmi saitynda (www.who.int) ornalastyrdy. Sol kúni zerthanalyq tyshqan, siriialyq atjalman, teńiz shoshqasy, kúzen jáne úi qoianyna kandidatty vaktsinany klinikaǵa deiingi synaqty bastady. Klinikaǵa deiingi synaq vaktsinanyń DDSU reglamenttegen barlyq parametrler, atap aitqanda ýyttylyǵy, dert týyndatýshylyǵy, allergendiligi, immýnogendigi boiynsha DDSU talaptaryna jáne Qazaqstan Respýblikasynyń memlekettik farmakopiiasyna sai keletindigin kórsetti.
2020 jyldyń 6 shildesinde vaktsina QR DSM Ulttyq dárilik zattardy saraptaý ortalyǵyna berildi. Ortalyq buǵan deiin Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýty alǵan vaktsinany klinikaǵa deiingi synaq nátijeleriniń jańǵyrtylatyndyǵyn qýattady.
2020 jyldyń 10 shildesinde Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýty vaktsinany maimylǵa (makaka-rezýs) synaqtan ótkizýdi bastady. lg M, lg G antidene titri jetinshi kúnde 3,5 10Q (joǵary kórsetkish) bolǵan edi.
Aita ketken jón, Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýty ázirlegen Covid-19 qarsy ekinshi vaktsina Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń saityna tirkelgen bolatyn.
Buǵan deiin Densaýlyq saqtaý ministrligi vaktsinalaý - infektsiialyq aýrýlardan qorǵanýdyń tiimdi ádisi ekenin málimdegen edi.
Qazaqstandyq ǵalymdar 7 vaktsina daiyndaý tehnologiiasyn jasady.
Jalpy elimizde koronavirýsqa qarsy vaktsinanyń bes prototipi boiynsha jumys júrgizilip jatyr. COVID-19 vaktsinasyn jasaý boiynsha jumystardyń barysyna qyzyǵýshylyq tanytqan azamattar DDSU veb-saitynda vaktsinaǵa úmitkerler týraly jalpy sholýdy oqi alady.
Aldyn ala boljamǵa sáikes, Qazaqstanda koronavirýsqa qarsy vaktsina 65 jastan asqan, júrek-qan tamyry aýrýy, qant diabeti jáne sozylmaly ókpe aýrýlary bar táýekel tobyna kiretin adamdarǵa jáne meditsina qyzmetkerlerine salynatyn bolady. Vaktsina alatyndardyń boljamdy sany 2 347 000 adamdy quraidy.