فوتو: primeminister.kz
پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆ وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸن شەتەل ينۆەستيتسيياسىن تارتۋ جوسپارىنان قالىپ وتىر دەپ سىنعا الدى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ٷكٸمەت سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
28 قاڭتاردا, پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆ ينۆەستيتسييالىق شتابتىڭ وتىرىسىن ٶتكٸزدٸ, وندا نەگٸزگٸ كاپيتالعا جەنە تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردى تارتۋ بويىنشا ٶتكەن جىلعى جۇمىس قورىتىندىلارى, سونداي-اق الداعى كەزەڭگە ارنالعان مٸندەتتەر قارالدى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترٸ ٸليياس ٶسەروۆ 2022 جىلى نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ 15,1 تريلليون تەڭگە (جىلدىق جوسپاردىڭ 94,2 پايىزى) بولعانىن, بۇل 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 7,9 پايىزعا ارتىق ەكەنٸن باياندادى. جىلجىمايتىن مٷلٸكپەن جاسالاتىن وپەراتسييالار, تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸ, اۋىل شارۋاشىلىعى, كٶلٸك جەنە قويمالاۋ سيياقتى سالالاردا ٶسٸم تٸركەلگەن.
ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگاندار اراسىندا جىلدىق جوسپاردى عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم (121,8 پايىز), دەنساۋلىق ساقتاۋ (103,5 پايىز), وقۋ-اعارتۋ (102,3 پايىز) مينيسترلٸكتەرٸ ورىندادى. ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸشتەر ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار (79,4 پايىز), مەدەنيەت جەنە سپورت (72,5 پايىز) مينيسترلٸكتەرٸنە تيەسٸلٸ.
ٶڭٸرلەر اراسىندا ۇلىتاۋ (75,6 پايىز), اتىراۋ (84,2 پايىز) جەنە جامبىل (86,5 پايىز) وبلىستارى اۋتسايدەر بولىپ وتىر. نىسانالى ينديكاتورلارعا قولجەتكٸزبەۋدٸڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸ – جەر ۋچاسكەلەرٸ مەن تەحنيكالىق شارتتاردى بەرۋ رەسٸمدەرٸنٸڭ سوزىلىپ كەتۋٸ, قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىمنىڭ دايىن بولماۋى, سونداي-اق گەوساياسي احۋالدىڭ كٷردەلەنۋٸ.
قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بەرٸك ەبدٸعاليۇلى, اتىراۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ سەرٸك شەپكەنوۆ جەنە جامبىل وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ نۇرجان نۇرجٸگٸتوۆ باياندادى.
پرەمەر-مينيستر ۇلىتاۋ وبلىسىندا قۇنى 27,1 ميلليارد تەڭگە بولاتىن بەس ٸرٸ جوبا ٸسكە اسپاي قالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
"ٶڭٸردەگٸ نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار بويىنشا جەتپەي قالعان سوما 50 ميلليارد تەڭگەدەن اسادى. ەكٸمدٸك بۇل ولقىلىقتى جاڭا جوبالار ەسەبٸنەن تولتىرۋى تيٸس ەدٸ. وبلىستىڭ ەلەۋەتٸن پايدالانا وتىرىپ, قوسىمشا ينۆەستيتسييالار تارتۋدى جەنە تۋىندايتىن پروبلەمالاردى ۋاقىتىلى شەشۋدٸ قامتاماسىز ەتۋٸ قاجەت ەدٸ", - دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ٷكٸمەت باسشىسى اتىراۋ وبلىسىندا دا ٶڭٸردٸڭ زور ەلەۋەتٸ مەن قورلارى تولىق ٸسكە قوسىلماعانىن اتاپ ٶتتٸ.
"ينۆەستيتسييالاردىڭ 60 پايىزدان استامى تەڭٸزشەۆرويل جەنە KPI ٸرٸ جوبالارىنا تيەسٸلٸ. ٶڭٸر باسشىلىعى ينديكاتوردىڭ ورىندالماۋىن جوعارىدا اتالعان جوبالار بويىنشا ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸنٸڭ تٶمەندەۋٸمەن بايلانىستىرىپ وتىر. ەكٸمدٸك وسى جوبالاردىڭ اياقتالۋ مەرزٸمٸن بولجاپ, ٶسٸمنٸڭ قوسىمشا كٶزدەرٸن الدىن الا ٸزدەستٸرۋٸ كەرەك بولاتىن", - دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
سونىمەن قاتار, پرەمەر-مينيستر جامبىل وبلىسىندا سالىنعان ينۆەستيتسييالاردىڭ ٷشتەن بٸرٸ بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبٸنەن بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.
"ەكٸمدٸك بٸرقاتار ماڭىزدى جوبانى, سونىڭ ٸشٸندە كالتسييلەنگەن سودا ٶندٸرٸسٸ مەن مينەرالدى تىڭايتقىشتار شىعاراتىن زاۋىتتى ٸسكە اسىرۋدى كەشٸكتٸرٸپ وتىر. ٶڭٸر باسشىلىعى جاڭا ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸن ۇلعايتۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستى كٷشەيتۋٸ قاجەت", - دەدٸ ٷكٸمەت باسشىسى.
جالپى, ەليحان سمايىلوۆ ينۆەستيتسييا تارتۋدا كٶش سوڭىندا قالعان وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸنٸڭ جۇمىسىن سىنعا الدى.
"كەيبٸر ٶڭٸرلەردە ينۆەستيتسييا 1-2 پايىزعا عانا ٶسكەن, ەكٸمدٸكتەر ونى جەتٸستٸك دەپ تٷسٸندٸرۋگە تىرىستى. بٸراق بۇل جاقسى كٶرسەتكٸش ەمەس, جٷيەلٸ جۇمىستىڭ جوقتىعىنىڭ بەلگٸسٸ. ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سەيكەس رەسپۋبليكا بويىنشا ٶسٸم 8 پايىزدى قۇرادى. مەملەكەت باسشىسى 2025 جىلعا قاراي نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار دەڭگەيٸن جٸٶ-گە 25 پايىزعا دەيٸن ارتتىرۋ مٸندەتٸن قويدى. بۇل جىل سايىن ٶسٸم 10 پايىزدان جوعارى بولۋى كەرەك دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ", - دەدٸ ٷكٸمەت باسشىسى.
سالالار بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ مارات قاراباەۆ, ەنەرگەتيكا مينيسترٸ بولات اقشولاقوۆ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ ەربول قاراشٶكەەۆ حاباردار ەتتٸ.
ەليحان سمايىلوۆ اتالعان باعىتتارعا ينۆەستيتسييالار تارتۋ بويىنشا جۇمىستى كٷشەيتۋ, ونىڭ ٸشٸندە ٸسكە اسىرىلماعان ٸرٸ جوبالار بويىنشا ٸس-قيمىلدى جانداندىرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل مەدەنيەت جەنە سپورت, ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸكتەرٸنە دە قاتىستى.
سىرتقى ٸستەر مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى الماس ايداروۆ تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردى تارتۋ تۋرالى ايتا وتىرىپ, ولاردىڭ كٶلەمٸ 2022 جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا $22,1 ميلليارد-تى قۇراعانىن, بۇل 2021 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 17,8 پايىزعا ارتىق ەكەنٸن باياندادى. اتاپ ايتقاندا, ماشينا جاساۋ, جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا, تمك, مەتاللۋرگييا, اٶك جەنە ت.ب. سالالاردا شەتەلدٸكتەردٸڭ قاتىسۋمەن 46 ينۆەستيتسييالىق جوبا پايدالانۋعا بەرٸلدٸ.
ٷزدٸك 10 ينۆەستور ەلدٸڭ قاتارىنا نيدەرلاندى, اقش, شۆەيتسارييا, بەلگييا, رەسەي, وڭتٷستٸك كورەيا, قىتاي, فرانتسييا, ۇلىبريتانييا جەنە تٷركييا كٸرگەن.
پرەمەر-مينيستر 2023 جىلى ەكونوميكاعا كەمٸندە $24,4 ميلليارد شەتەلدٸك ينۆەستيتسييا تارتۋ مٸندەتٸ تۇرعانىن, ول ٷشٸن ٷكٸمەت تاراپىنان بارلىق قاجەتتٸ جاعدايلار جاسالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
"سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ Kazakh Invest ۇلتتىق كومپانيياسىمەن جەنە ٶڭٸرلەرمەن بٸرلەسٸپ, وسى باعىتتا بەلسەندٸ جۇمىس جٷرگٸزۋٸ تيٸس. بەلگٸلەنگەن كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزۋ ٷشٸن قازاقستاننىڭ شەت ەلدەردەگٸ مەكەمەلەرٸمەن ٶزارا ٸس-قيمىلدى كٷشەيتۋ قاجەت", - دەدٸ ٷكٸمەت باسشىسى.
وتىرىستى قورىتىندىلاي كەلە, ەليحان سمايىلوۆ ٶڭٸر باسشىلارى مەن مينيسترلەر سىن-ەسكەرتپەلەردٸ ەسكەرٸپ, ٶتكەن جىلعى ولقىلىقتاردى تٷزەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋى قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
