فوتو: kawa-news.com
بٷگٸن – قادٸر تٷنٸ. بۇل – بەرەكەلٸ رامازان ايىندا كەلەتٸن قاسيەتتٸ تٷن. رامازان ايىنىڭ سوڭعى ون تٷنٸ مۇسىلمان ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى. سەبەبٸ قادٸر تٷنٸندە قاسيەتتٸ قۇران كەرٸم تٷسە باستادى. سوندىقتان يسلام دٸنٸندە بۇل تٷن ەرەكشە باعالانادى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
«قادٸر» – اراب سٶزٸ. تٸلدٸك ماعىناسى قادٸرلٸ, قاسيەتتٸ, ٶلشەممەن بەكٸتٸلگەن, ارتىق-كەمٸ جوق, دۇرىس دەگەن ماعىنالارعا سايادى. ال شاريعي تەرميندٸك ماعىناسىنا «بٸر جىلدا بولاتىن ٸستەردٸ بەلگٸلەپ, سونىڭ جازىلۋىنا اللا تاعالانىڭ ٷكٸم بەرەتٸن تٷنٸ» دەپ انىقتاما بەرٸلگەن. قۇران كەرٸمدە «قادٸر» سٷرەسٸ بار. وسىنىڭ ٶزٸ-اق بۇل تٷننٸڭ اسا ارداقتى ەكەنٸنەن حابار بەرەدٸ.
وسى تٷننٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸ مەن ٶتكٸزۋ امالدارى تۋرالى قمدب تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى, نايب مٷفتي سانسىزباي قۇربانۇلى مەن ۋاعىز-ناسيحات بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ باتىرجان بەردەنۇلى تارقاتىپ ايتىپ بەردٸ.
فوتو: muftyat.kz
سانسىزباي ۇستاز قۇربانۇلى:
«كٷننٸڭ ابزالى جۇما دەسەك, تٷننٸڭ ابزالى وسى – قادٸر. قادٸر تٷنٸ نەمەن قادٸرلٸ بولدى, ونى كٸم قادٸرلٸ قىلدى? اللا تاعالا ونى قادٸرلٸ قىلدى. ٶيتكەنٸ بۇل ماقۇلۇق بولماعان, جاراتىلماعان قۇران كەرٸم, بۇل اسپان ەسٸگٸ اشىلىپ, بۇل ادامزاتقا تۋرا جولدى نۇسقاۋ, حيدايات, قۋانىش كەلتٸرگەن قۇران كەرٸمنٸڭ تٷسكەن تٷنٸ. رامازان ايى – قۇران تٷسٸلٸرگەن اي. قادٸر تٷنٸنٸڭ ساۋابى ٶتە كٶپ. جەر بەتٸنە قانشا تاس, قانشا قۇم بولسا سونشا پەرٸشتەلەر جەر بەتٸنە تٷسەدٸ».
باتىرجان ۇستاز بەردەنۇلى:
«اللا تاعالا پەندەلەرٸنە كٷندەردٸ, تٷندەردٸ بەرٸپ قويدى. سونداي تٷندەردٸڭ دۇعاسى قابىل بولاتىن مەرزٸمدٸ جاسىرىپ قويدى. ٶيتكەنٸ پەندە سونى ٸزدەسٸن, پەندە سوعان ۇمتىلسىن, ادام بالاسى سوعان ەرەكەت قىلسىن دەپ. جالپى ادام بالاسى اشىق جاتقان نەرسەگە قاراي بەرمەيدٸ عوي. جابىق تۇرعان نەرسەگە بارىپ, ٸشٸندە نە بار ەكەن دەپ قىزىعىپ قارايدى. قاسيەتتٸ جۇما كٷنٸن الايىقشى, جۇما كٷنٸندە سونداي بٸر ساعات بار, سول ۋاقىتتا پەندەنٸڭ دۇعاسى قابىل بولاتىن ۋاقىت دەدٸ. بٸراق بٸز قۇپتاننىڭ كەزٸ مە, نامازدان كەيٸن بە, نامازدان بۇرىن با, تاڭەرتەڭ بە, كەشكە مە بٸلمەيمٸز. بٸراق بٸز دۇعا جاساپ, سول كٷننٸڭ قاسيەتٸن اللادان سۇرايمىز. مٸنە, اللانىڭ حيكمەتٸ بۇل تٷندٸ دە جاسىرىپ قويدى. ياعني دەرەكتەر بار, حاديستەر بار, قاراپ وتىرساق, بۇل سوڭعى 10 كٷننٸڭ تاق تٷندەرٸنەن ٸزدەيمٸز».
قادٸر تٷنٸ – كٷللٸ مۇسىلماننىڭ 83 جىلدىق ساۋاپتان ٷمٸت ەتٸپ, اللا تاعالانىڭ رازىلىعىن ٸزدەپ مەشٸتكە كەلەتٸن ەرەكشە ۋاقىت. بارلىق مەشٸتتە قۇران حاتىم دۇعاسى جاسالىپ, جاماعات تاڭسەرٸگە دەيٸن قۇلشىلىق قىلاتىن ايرىقشا سەت.
وسى ورايدا ەل اراسىندا كٶپ تالقىلاناتىن «بۇل تٷندٸ قالاي ٶتكٸزگەن دۇرىس? مەشٸتكە بارۋ شارت پا?» دەگەن ساۋالدىڭ دا جاۋابىن ٸزدەپ كٶردٸك.
سانسىزباي ۇستاز قۇربانۇلى:
«ەرينە, مەشٸتكە بارعانى جاقسى. بٸراق بۇل شارت, ۋەجٸپ دەپ ايتا المايمىز. وسى كٷنٸ قانداي قۇلشىلىق جاسايدى, قۇران وقي ما, دۇعا وقي ما, جوق ەلدە دٸني كٸتاپ وقي ما, قانداي بولسىن بەرٸ دە قابىل بولادى».
فوتو: muftyat.kz
باتىرجان ۇستاز بەردەنۇلى:
«قادٸر تٷنٸنە ادام بالاسى بٸرٸنشٸ رۋحاني دايىندالۋ كەرەك. رۋحاني دايىندىق نەدەن باستالادى? ادام بالاسى الدىمەن جٷرەگٸن تازالاۋدان باستاۋ كەرەك. جٷرەك نەمەن تازالانادى? جٷرەك نيەتپەن تازالانادى. قادٸر تٷنٸنە جاقسىلاپ ىقىلاس قويىپ, نيەتٸن جاڭارتۋ كەرەك. ودان كەيٸن ونىڭ جٷرەگٸنەن دۇعا شىعادى. دەرەكتەردە مىسالى, ايشا انامىز (اللا تاعالا ول كٸسٸگە رازى بولسىن) پايعامبارىمىزعا (س.س.ا) «سول كٷنگە جەتسەم, قادٸر تٷنٸ ەكەنٸن بٸلسەم, نە دەپ دۇعا جاسايىن?» دەگەندە, قىسقا عانا مەتٸن كٶرسەتكەن. «و, جاراتقان اللا, سەن مەيٸرٸمدٸسٸڭ, سەن كەشٸرٸمدٸسٸڭ, كەشٸرگەندٸ جاقسى كٶرەسٸڭ. مەنٸ كەشٸرە كٶر, جارىلقاي كٶر». بۇل قىسقا عانا دۇعانىڭ ٸشٸندە بارلىعى بار. بٸرٸنشٸ اللانىڭ كەڭشٸلٸگٸ بار. ياعني سول كٷنٸ كٸم الاقانىن جايىپ اللادان سۇرايدى, اللا تاعالا سول پەندەسٸن كەشٸرەمٸن دەپ تۇر. ٶيتكەنٸڭ اللا كەشٸرگەندٸ جاقسى كٶرەدٸ.
قادٸر تٷنٸ – تاعدىر تٷنٸ. قادٸر تٷنٸ ساعان بەرٸلگەن مٷمكٸندٸك. سوندىقتان جٷرەكپەن بۇل تٷنٸ بٸز ٸشٸمٸزدەگٸ بارلىق قالاۋىمىزدى اللادان سۇراۋىمىز كەرەك. ٶزٸمٸزگە, وتباسىمىزعا, بالا-شاعامىزعا, ەلٸمٸزگە, وتانىمىزعا, اتا-انامىزعا, بۇرىنعى ٶتكەن اتا-بابالارىمىزعا, مارقۇم بولعاندارعا دا, تٸرشٸلٸكتەگٸ ادامدارعا دا دۇعا جاساي الامىز. مۇسىلماننىڭ ەڭ ٷلكەن قورعانى – دۇعاسى».
عالىمدار بۇل تٷننٸڭ اتاۋىنا بايلانىستى بٸرنەشە سەبەپ كەلتٸرگەن. بٸرٸنشٸدەن, قادٸر تٷنٸ – شەراف, ياعني قادٸرلٸ, شاراپاتتى, ابىرويلى تٷن. ەكٸنشٸدەن, قادٸر تاعدىر ماعىناسىندا كەلەدٸ, ياعني وسى تٷنٸ بٸر جىلدا بولاتىن وقيعالار مەن بولمىستىڭ تاعدىرى, ريزىق-نەسٸبەسٸ مەن اجالى جازىلادى. ٷشٸنشٸدەن, قادٸر سٶزٸ قۇرمەتتٸ, قاسيەتتٸ دەگەن ماعىناعا سايادى. قادٸر تٷنٸن ۇيىقتاماي, قۇلشىلىقپەن ٶتكٸزگەن كٸسٸ اللا تاعالانىڭ قۇزىرىندا قۇرمەتكە بٶلەنەدٸ دەيدٸ.
