فوتو.1napc.ru
كوۋچينگ بٷگٸندە جاھاندىق قۇبىلىسقا اينالىپ, جەكە جەنە كەسٸبي دامۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى رەتٸندە ۇسىنىلادى. الايدا, بۇل سالانىڭ تانىمالدىعى ارتقان سايىن, ونىڭ شىنايى قۇندىلىعى مەن تيٸمدٸلٸگٸ تۋرالى سۇراقتار دا كٶبەيٸپ كەلەدٸ.
كوۋچينگتٸڭ شىن مەنٸندە ادامعا كٶمەكتەسەتٸن قۇرال ەكەندٸگٸنە كٷمەن بار ما, ەلدە بۇل تەك كوممەرتسييالىق ماقساتتاعى سەندٸ ترەند پە? كوۋچتار شىنىمەن ادام پسيحولوگيياسىنا ەسەر ەتە الا ما? Ult.kz زاماننىڭ ترەندٸنە اينالعان كەسٸپ تۋرالى پسيحولوگ ماماننىڭ پٸكٸرٸن بٸلدٸ.
«كوۋچتارعا سەنۋدٸڭ باستى سەبەبٸ بالا كەزدەگٸ پسيحيكالىق جاراقات»
كەيبٸرەۋلەر كوۋچينگتٸ ٶز مەسەلەلەرٸنٸڭ شەشٸمٸ رەتٸندە قابىلدايدى. وعان سەبەپ - قازٸرگٸ قوعامداعى جىلدام ٶزگەرٸستەر, جەكە دامۋ قاجەتتٸلٸگٸ جەنە ٶمٸردٸڭ تٷرلٸ سالالارىنداعى قىسىم. كوۋچتار كٶبٸنەسە موتيۆاتسييا مەن ٶزٸن-ٶزٸ تانۋ داعدىلارىن دامىتۋدى ۇسىنادى, بۇل ادامدارعا تارتىمدى كٶرٸنەدٸ. دەگەنمەن, كەيبٸر جاندار كوۋچتارعا بالا كەزدەن قالعان “تراۆمالاردىڭ” كەسٸرٸنەن سەنٸپ قالادى ەكەن. پسيحولوگ عاليياش ماحاشەۆانىڭ ايتۋىنشا كوۋچتارعا سەنٸپ قالۋدىڭ باستى سەبەبٸ “پاتتەرن”:
“پاتتەرن دەگەنٸمٸز - بالا كەزدەن باستاپ قايتالانىپ, ەستە ساقتاپ قالعان جاعدايلار. مىسالعا «اتا-انا ٷنەمٸ بٸز ٷشٸن بٸلەدٸ, بٸز ٷشٸن شەشەدٸ. اتا-انا نە كيەتٸنٸڭدٸ بٸلەدٸ, نە ٸشەتٸنٸڭدٸ بٸلەدٸ. سەن نە بٸلەسٸڭ?! مەن بٸلەمٸن» دەگەن ديكتاتورلىق تەربيە. سونداي تەربيەدە ٶسكەندەر كٶپ جاعدايدا ٶمٸردە نۇسقاپ, ايتىپ وتىراتىن ادامداردى قالايدى”,- دەيدٸ عاليياش ماحاشەۆا.
پسيحولوگتىڭ پٸكٸرٸنشە ديكتاتورلىق تەربيەدە ٶسكەندەر كٶپ جاعدايدا كوۋچتاردى “جاناشىر” رەتٸندە كٶرەدٸ, ٶيتكەنٸ كەزٸندە ونىڭ مەسەلەسٸن اتا-اناسى شەشكەن بولسا, اتا-انا جوق كەزدە جول كٶرسەتەتٸن جاندى ٸزدەپ وتىرادى ەكەن. سونداي تەربيەدە ٶسكەندەر بالا كەزدە ەستە ساقتاپ قالعان پاتتەرننٸڭ كەسٸرٸنەن تەك كوۋچتارعا ەمەس, نۋمەرولوگ, استرولوگ سيياقتى نۇسقاپ وتىراتىن ادامدارعا دا سەنٸپ قالاتىن كٶرٸنەدٸ.
فوتو: پسيحولوگ عاليياش ماحاشەۆا
«كەيدە موتيۆاتسييانىڭ ٶزٸ جەتكٸلٸكتٸ بولادى»
كوۋچينگ يندۋستريياسىنىڭ جىلدام ٶسۋٸ ونىڭ كوممەرتسييالىق سيپاتىن ايقىن كٶرسەتەدٸ. كٶپتەگەن كوۋچتار قىمبات باعدارلامالار مەن كۋرستار ۇسىنادى, الايدا ولاردىڭ بارلىعى بٸردەي ساپالى ما, ەلدە تەك ماركەتينگتٸك ايلا-شارعى ما? كەيبٸر كوۋچتار سەرتيفيكاتتاۋ پروتسەسٸنسٸز نەمەسە جەتكٸلٸكتٸ تەجٸريبەسٸز جۇمىس ٸستەيدٸ, بۇل كليەنتتٸڭ سەنٸمٸن اقتاماۋى مٷمكٸن. سونىمەن قاتار, كٶپ جاعدايدا كوۋچينگتٸڭ ۇسىنىستارى قاراپايىم موتيۆاتسييالىق سٶزدەردەن اسپاي جاتادى. سولاي بولسا دا كەيدە بارلىق ادامعا پسيحوتەراپييالىق جاتتىعۋلاردىڭ قاجەتٸ جوق, كەيبٸر ادامدارعا تەك موتيۆاتسييا مەن تٷرتكٸ بولاتىن سٶزدەر جەتكٸلٸكتٸ بولۋى مٷمكٸن. الايدا كوۋچتارعا ايتۋعا بولمايتىن سٶزدەر بار. ودان بٶلەك, ارنايى پسيحولوگييالىق جاتتىعۋلاردى ٶتكٸزۋگە حاقىسى جوق دەپ ەسەپتەيدٸ عاليياش ماحاشەۆا. ونىڭ ايتۋىنشا:
“كوۋچينگ — باسقا ەلدەردە زاڭداستىرىلعان, كەدٸمگٸ ماماندار سەكٸلدٸ. ولاردىڭ شەكتەۋلٸ رەگلامەنتتەرٸ بار. جەكە تەراپييا ٶتكٸزٸپ, ادامداردى جىلاتىپ, توپتىڭ ورتاسىندا تۇرىپ, ولاردى ورتاعا شىعارىپ ونىڭ ٸشكٸ جان دٷنيەسٸن اقتارىپ تەراپييالىق ەدٸستەردٸ ٶتكٸزۋگە قۇقىعى جوق. بٸزدە زاڭداستىرىلماعان ٶكٸنٸشكە قاراي, گەشتالت تەراپييانىڭ دا ٷزٸندٸلەرٸن كوۋچتار جاساپ جاتادى. زاڭداستىرىلماعان دٷنيە بولعاندىقتان پسيحواناليزدٸڭ دا قاندايدا بٸر ەلەمەنتتەرٸن تەراپييادا قولدانىپ جاتادى. وسى جەرٸ ٷلكەن قاتەلٸك. نەگٸزٸ كوۋچتارعا سەنبەۋ كەرەك دەگەن سٶز جوق. كوۋچتار — ماتيۆاتورلار, بارلىق ادامدارعا بٸردەي پسيحوتەراپييالىق دٷنيەلەر كەرەك ەمەس. كەيدە موتيۆاتسييانىڭ ٶزٸ جەتكٸلٸكتٸ بولادى. كەيدە دۇرىس ايتىلعان, ورىندى ايتىلعان قولداۋ سٶزدەردٸڭ ٶزٸ پايدالى بولادى. روبين شارما, دجو ديسپەنزانىڭ قۇنى قانداي, ە!? بٸراق, بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە ونداي مىقتى, ساۋاتتى كوۋچتار از”.
«كوۋچتاردى پسيحولوگ ماماندارمەن شاتاستىرماۋ كەرەك»
كوۋچينگ شىن مەنٸندە پايدالى بولۋى مٷمكٸن, بٸراق ول بارلىق مەسەلەگە ەمبەباپ شەشٸم ۇسىنا المايدى. سوندىقتان ولاردى پسيحولوگ ماماندارمەن شاتاستىرماعان جٶن. ادامنىڭ پسيحيكاسىندا قانداي دا بٸر مەسەلە تۋىنداسا پسيحولوگ مامانمەن جۇمىس ٸستەگەنٸ ارتىق. عاليياش ماحاشەۆانىڭ ايتۋىنشا پسيحولوگييانىڭ ٶزٸ ەكٸگە بٶلٸنەدٸ. كونسۋلتاتسييا بەرەتٸن پسيحولوگتار جەنە تەراپييا جٷرگٸزەتٸن پسيحولوگتار. كونسۋلتاتسييا بەرەتٸن پسيحولوگتارعا پەداگوگ پسيحولوگتار, وتباسىلىق پسيحولوگتار جاتادى.
“تەراپييا باعىتىن «كيگنيتيۆنايا پسيحولوگييا», «لوگوتەراپييا» دەپ اتايدى. ودان كەيٸن «گەشتالت تەراپييا» جەنە ەڭ باستىسى «پسيحواناليز» باعىتى بار. پسيحواناليز باعىتى ول - پسيحولوگييانىڭ اتاسى. وسى تٶرت باعىت - تەراپييا باعىتى. ياعني ادامدارمەن تەرەڭ, رەگرەسسيياعا تٷسٸرٸپ جۇمىس ٸستەيدٸ. ايتا كەتۋ كەرەك, بۇلار رەگرەسسولوگتار ەمەس.
جالپى كەسٸبي ماماندار اتا-بابالارىن قازىپ كەتپەيدٸ, تەك قانا جاتىرعا قالاي بٸتەدٸ, جاتىرعا ادام بٸتكەن كەزٸنەن باستالاتىن سەزٸمدەردٸ زەرتتەيدٸ. سول كەزدەن باستاپ جۇمىس ٸستەيدٸ. ياعني, شىنايىلىقپەن عانا جۇمىس جاسايدى. پسيحولوگتار نەگٸزٸنەن اقىل-كەڭەس ايتپايدى. ول باعىتتاۋشىلار عانا. كەسٸبي ماماندار ادامدى ٶزٸمەن كەزدەستٸرۋشٸ, ٶزٸنٸڭ سەزٸمٸمەن كەزدەستٸرۋشٸ جەنە سەزٸمدەردٸ تانۋشى. سودان كەيٸن ٶزٸنٸڭ قانداي دا بٸر تراۆمالارىن انىقتاۋعا كٶمەكتەسەدٸ. بٸز نەگٸزٸنەن نەۆروتيكتەرمەن جۇمىس ٸستەيمٸز.
پسيحيكالىق اۋرۋ, پسيحولوگييالىق اۋرۋ بولىپ بٶلٸنەدٸ. پسيحولوگييالىق اۋرۋعا شالدىققان ادامدار - نەۆروزدار. پسيحولوگتار سولارمەن جۇمىس جاسايدى. كوۋچتار ولاي بٶلەك جۇمىس جاساي المايدى. كوۋچتار جالپى ينسايت بەرۋشٸ, قاناتتاندىرۋشىلار عانا”,-دەيدٸ عاليياش ماحاشەۆا.
كوۋچينگ جەتٸستٸككە جەتكٸزەتٸن جول ما, ەلدە ۋاقىتشا ٷردٸس پە?
پسيحولوگ عاليياش ماحاشەۆانىڭ سٶزٸنشە كوۋچينگتٸڭ كٶمەگٸمەن دە جەتٸستٸككە جەتۋگە بولادى.
“كەيبٸر ادامداردا موتيۆاتسييالىق بٸر سٸلكٸندٸرۋ قاجەت بولىپ تۇرادى. كٶبٸنە كوۋچتاردىڭ اقىلىن ەستٸگەننەن كەيٸن ارى قاراي ٶسٸپ كەتەتٸن جاندار ولار - «ساۋ ساناداعى» ادامدار. ال, كوۋچتاردىڭ اقىلىن ەستٸپ ورىنداي المايتىنداردا «بەرٸن تٷسٸنٸپ تۇرمىن, بٸراق نەگە ٸستەي المايتىنىمدى بٸلمەيمٸن» دەگەن وي بولادى. ولار نەگە جاساي المايدى, سەبەبٸ ونىڭ باسىنا بالا كەزٸندە كوۋچتان دا مىقتى «اۆتوريتەت» بولعان اتا-انا تەرٸس قاعيدالاردى ورناتىپ قويعان”,- دەيدٸ ول.
بۇل سالانىڭ كوممەرتسييالىق جاعى مەن ساپاسىز مامانداردىڭ كٶبەيۋٸ تۇتىنۋشىنى كٷمەنداندىرادى. كوۋچينگتٸ تاڭداردا ادام ونىڭ ناقتى قاجەتتٸلٸكتەرٸن تٷسٸنٸپ, كوۋچتىڭ تەجٸريبەسٸ مەن كەسٸبيلٸگٸنە ەرەكشە نازار اۋدارۋى كەرەك. ەيتپەسە, بۇل تەك قىمبات يلليۋزيياعا اينالۋى مٷمكٸن.
«كوۋچتار بەرگەن اقىلدى پسيحولوگ تا ايتۋى مٷمكٸن, ال كوۋچتار مىقتى پسيحولوگ بولۋى ەكٸ تالاي»
كوۋچتار مەن پسيحولوگتار اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى ايقىنداۋ كەسٸبي شەكارالاردى ساقتاۋعا جەنە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ادامداردىڭ پسيحيكالىق دەنساۋلىعىنا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن جاعدايلاردا كوۋچ ونى پسيحولوگ نەمەسە پسيحوتەراپەۆتكە باعىتتاۋى كەرەك. پسيحولوگ عاليياش ماحاشەۆانىڭ ايتۋىنشا جاي پسيحولوگتار دا كونسۋلتاتسييالىق نەگٸزدە اقىل-كەڭەس بەرۋٸ, ينسايتتار كٶرسەتۋٸ مٷمكٸن. بٸراق جٷيكە بۇزىلىسىنداعى جاعدايدا شىنايى مامانعا جٷگٸنگەن جٶن.
“پسيحوتەراپەۆت-پسيحولوگتار, ياعني تەرەڭ تەراپييامەن اينالىسىپ, بٸر باعىتتى ۇستانعان ماماندار ولار - تەرەڭ تراۆمالارمەن جۇمىس ٸستەيدٸ. «بٸلمەيمٸن نەگە ولاي?!» دەگەن باسىنداعى قوقىستاردان ارىلتىپ, ونىمەن تەرەڭ جۇمىس ٸستەي الادى. رەگرەسسييا ارقىلى دەنەدەگٸ قالىپ قويعان بالا كٷنگٸ قورقىنىش, ٷرەي, ۇيالۋ دەگەن سيياقتى سەنٸمسٸزدٸكتەرٸن باسقا سەزٸمدەرگە اۋىستىرۋ ارقىلى ادامنىڭ ساناسىن ەسەيتەدٸ. ەرەسەكتەردە بۇل تەرەڭ, ۇزاق ۋاقىت جاسالاتىن جۇمىس. وسىدان كەيٸن بارىپ ولار كوۋچتاردىڭ بەرگەن اقپاراتىن قابىلداي الادى”, - دەپ وتىر عاليياش ماحاشەۆا.
قورىتا ايتقاندا كوۋچينگ ارقىلى جەتٸستٸككە جەتۋگە بولادى. بٸراق ونىڭ بٸلٸمٸ مەن تەجٸريبەسٸن زەرتتەپ كٶرگەن ارتىق ەتپەيدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە وتباسىلىق مەسەلەنٸ شەشەتٸن كوۋچتاردىڭ سانى ارتىپ كەلەدٸ. دەگەنمەن, ولاردىڭ بارلىعى بٸردەي بٸلٸكتٸ دەگەن سٶز ەمەس. ولاردىڭ قاعيدالارى مەن ايتقاندارى قازاق ۇلتىنىڭ تەربيەسٸ مەن سالت-دەستٷرلەرٸنە ساي كەلمەۋٸ مٷمكٸن. سوندىقتان, كوۋچتىڭ كۋرسىن اقشا جۇمساپ ساتىپ الماس بۇرىن ونىڭ بٸلٸمٸن باقىلاعان دۇرىس.
بەكبولات مۇحتار
