بەلگٸلٸ ەدەبيەتتانۋشى تەمٸرحان تەبەگەنوۆ دٷنيەدەن وزدى

بەلگٸلٸ ەدەبيەتتانۋشى تەمٸرحان تەبەگەنوۆ دٷنيەدەن وزدى


بٷگٸن, 12 سەۋٸردە 73 جاسقا قاراعان شاعىندا بەلگٸلٸ ەدەبيەتتانۋشى عالىم, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك سەرٸك قيراباەۆ اتىنداعى قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى تەمٸرحان ساقاۇلى تەبەگەنوۆ دٷنيەدەن وزدى. قايعىلى حاباردى فيلولوگييا ينستيتۋتى ەستٸرتتٸ, - دەپ حابارلايدى Tengrinews.kz.

تەمٸرحان تەبەگەنوۆ 1949 جىلى 18 قاراشادا قىزىلوردا وبلىسى قارماقشى اۋدانى, اقجار اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن. 1972 جىلى قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيلولوگييا فاكۋلتەتٸن بٸتٸرگەن. 1972 جىلى قارماقشى اۋدانىنداعى قۋاڭدارييا اتىنداعى №186 ورتا مەكتەپتە العاشقى ەڭبەك جولىن ۇستازدىقتان باستاعان ول 1974-1981 جىلدارى وبلىس ورتالىعىنداعى №10 ىبىراي التىنسارين ورتا مەكتەبٸندە ديرەكتوردىڭ تەربيە ٸسٸ جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقاردى. ورتا مەكتەپتەگٸ قىزمەتتٸك ٶسۋ جولى 1981-1991 جىلدارى قىزىلوردا پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا جالعاستى. اتالعان ينستيتۋتتىڭ قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ كافەدراسىندا اعا وقىتۋشى, قازاق ەدەبيەتٸ مەن اراب تٸلٸ كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ سيياقتى قىزمەت باسپالداقتارىنان ٶتتٸ. 1992 جىلى حالىقارالىق قازاق تٸلٸ قوعامى رەسپۋبليكالىق باسقارماسىنىڭ مٷشەسٸ, قىزىلوردا وبلىسى ۇيىمى باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى قىزمەتٸن دە ابىرويمەن اتقاردى.

تەمٸرحان ساقاۇلى ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸگٸن العان 1991 جىلدان بەرٸ قازاق بٸلٸمٸنٸڭ قارا شاڭىراعى – اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە قازاق ەدەبيەتٸ كافەدراسىندا وقىتۋشى, كافەدرا مەڭگەرۋشٸسٸ, ۇلى دالا تۇلعالارى ورتالىعىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ, اكادەميك سەرٸك قيراباەۆ اتىنداعى قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى سيياقتى قىزمەتتەردٸ اتقاردى. ەل-فارابي اتىنداعى قازمۋ-دىڭ اسپيرانتۋراسىندا وقىپ, كانديداتتىق ديسسەرتاتسييا قورعاعان ول اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دا 2002 جىلى دوكتورلىق ديسسەرتاتسيياسىن قورعادى.

"تەمٸرحان ساقاۇلى ٶزٸ جۇمىس ٸستەگەن بارلىق قۇرىلىمدا ٶزٸنٸڭ اسا زور جاۋاپكەرشٸلٸگٸمەن, تالاپشىلدىعىمەن, ٸسكەرلٸگٸمەن جەنە ەڭبەكقورلىعىمەن, ادامگەرشٸلٸك قاسيەتتەرٸمەن ەرەكشەلەندٸ. پەداگوگيكالىق قىزمەتتٸ عىلىممەن تىعىز ۇشتاستىرعان ول 600-دەن استام عىلىمي ەڭبەك, ونىڭ ٸشٸندە اۋىزشا اۆتورلىق پوەزييا, ەدەبي شىعارماشىلىق ٶنەر پسيحولوگيياسى, ەلەم ەدەبيەتتەرٸنٸڭ پوەتيكالىق ٷندەستٸكتەرٸ مەن ۇلتتىق ەرەكشەلٸكتەرٸ, تەۋەلسٸزدٸك دەۋٸرٸ ەدەبيەتٸ, شەتەلدەردەگٸ قازاق ەدەبيەتٸ مۇرالارىن جيناۋ جەنە زەرتتەۋ سيياقتى مازمۇندى ەڭبەكتەرٸ بار. 6 مونوگرافييا, جوعارى وقۋ ورىندارىنا ارنالعان 10 وقۋ قۇرالى مەن وقۋلىقتارى جارىق كٶرگەن. شەتەلدٸك يمپاكت-فاكتورى بار جۋرنالداردا دا عىلىمي ماقالالارى جارييالانعان", - دەيدٸ فيلولوگييا ينستيتۋتىنىڭ ٶكٸلدەرٸ.

بٷكٸل سانالى عۇمىرىن ۇرپاق تەربيەسٸ مەن ەلٸمٸزدٸڭ بٸلٸم سالاسىن دامىتۋعا ارناعان تەمٸرحان تەبەگەنوۆتٸڭ قاجىرلى ەڭبەگٸ جوعارى باعالانىپ, قىزىلوردا وبلىسى "قارماقشى اۋدانىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى", قر بجعم شەشٸمٸمەن "ىبىراي التىنسارين" مەدالٸنٸڭ يەگەرٸ, تٷركسوي-دىڭ "توقتاعۇل ساتىلعانوۆ - 150" مەدالٸنٸڭ يەگەرٸ, تٷركٸ ەلەمٸ حالىقارالىق "قىزىل الما" سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قورقىت اتا اتىنداعى قمۋ-دىڭ "ٷزدٸك تٷلەك" مەدالٸنٸڭ يەگەرٸ, حالىقارالىق "قازاق تٸلٸ" قوعامىنىڭ "انا تٸلٸ" ارنايى مەدالٸمەن جەنە اباي اتىنداعى قازۇپۋ رەكتورىنىڭ, كەسٸپوداق ۇيىمىنىڭ شەشٸمٸمەن "ٷزدٸك ۇستاز" مەدالٸمەن ماراپاتتالدى.

"قاشاندا شەكٸرت جٷرەگٸنە جول تاۋىپ, ونىڭ قاناتىنىڭ قاتايۋىنا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسقان ۇستازدىق ەڭبەگٸنٸڭ ٶزٸ توم-توم ەڭبەك. اسا بٸلٸمدٸ, پاراساتتى عالىم, ارداقتى ازامات, اقكٶڭٸل, اقجارقىن اعا تەمٸرحان ساقاۇلىنىڭ جارقىن بەينەسٸ جٷرەگٸمٸزدە مەڭگٸ ساقتالادى", - دەلٸنگەن حابارلامادا.