قر بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ تٶراعاسى سەرٸك جۇمانعارين بەسەكەلەستٸكتٸ دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا زاڭ اياسىندا قانداي جاڭالىقتار ەنگٸزٸلگەنٸن تٷسٸندٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«ەلٸمٸزدە بەسەكەلەستٸكتٸ دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا زاڭنىڭ, ياعني 5-شٸ مونوپوليياعا قارسى پاكەتتٸڭ قابىلدانۋى ماڭىزدى وقيعا بولدى. ونىڭ ٶزەكتٸ جاڭالىقتارىن بٸرنەشە بٶلٸمگە بٶلٸپ ايتۋعا بولادى. بٸرٸنشٸدەن, «نەگٸزگٸ قۋات دوكتريناسىن» ەنگٸزۋ. نەگٸزگٸ قۋات دەپ ٷستەم نەمەسە مونوپولييالىق جاعدايعا يە نارىق سۋبەكتٸسٸنٸڭ تاۋار نەمەسە ينفراقۇرىلىم وبەكتٸسٸ ايتىلادى, وعان قول جەتكٸزبەي نارىقتىڭ باسقا سۋبەكتٸلەرٸ ٶز قىزمەتٸن سول نەمەسە ساباقتاس تاۋار نارىعىندا جٷرگٸزە المايدى. زاڭدا نەگٸزگٸ قۋاتقا تەڭ قول جەتكٸزۋ قاعيداتتارى ايقىندالعان», - دەدٸ س. جۇمانعارين بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ القاسىنىڭ وتىرىسىندا.
ەكٸنشٸدەن, 1 شٸلدەدەن باستاپ «ارنايى قۇقىق» ينستيتۋتى ەنگٸزٸلەدٸ. ارنايى قۇقىق – بەسەكەلەستٸك نارىقتا تاۋاردى ٶندٸرۋگە, ٶتكٸزۋگە جەنە ساتىپ الۋعا زاڭمەن بەكٸتٸلگەن نارىق سۋبەكتٸسٸنٸڭ ايرىقشا نەمەسە باسىم قۇقىعى. بۇل زاڭنامالىق تەتٸك مونوپولييالىق وپەراتورلاردىڭ قىزمەتٸن رەتتەۋ ٷشٸن ەنگٸزٸلدٸ. ارنايى زاڭ مەملەكەتتٸك مونوپولييا ٷشٸن قاراستىرىلعان شەكتەۋلەردٸ دە قامتيدى.
«ٷشٸنشٸدەن, «Effet utile» قاعيداتىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن نورماتيۆتٸك قۇقىقتىق اكتٸلەردٸ ەزٸرلەۋ كەزٸندە رەتتەۋشٸ نورمالاردىڭ بەسەكەلەستٸككە ەسەرٸن باعالاۋ بار. بۇل تەجٸريبەنٸ بٸز ەكونوميكالىق ىنتاماستىق جەنە دامۋ ۇيىمىنان الدىق. ەگەر باعالاۋ نەتيجەلەرٸ تاۋار نارىعىنداعى بەسەكەلەس ورتانىڭ جاي-كٷيٸ ناشارلاۋى مٷمكٸن ەكەنٸن كٶرسەتسە, ەزٸرلەۋشٸ باعالاناتىن رەتتەۋ نورمالارى سيياقتى ماقساتتارعا جەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن بەسەكەلەستٸككە قارسى نەعۇرلىم از بالامانى تابۋعا تيٸس. تٶرتٸنشٸدەن, سەنٸمدٸ تۇلعا ينستيتۋتىن ەنگٸزۋ. بۇل – ەكونوميكالىق شوعىرلانۋدى ماقۇلداۋ كەزٸندە نارىق سۋبەكتٸسٸنٸڭ مونوپوليياعا قارسى ورگان تالاپتارىن ورىنداۋىنا باعا بەرەتٸن تەۋەلسٸز ساراپشى», - دەدٸ سپيكەر.
بەسٸنشٸدەن, مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن كٶرسەتۋگە قويىلاتىن بەسەكەلەستٸك قاعيداتتارى مەن تالاپتارىن ايقىنداۋ كٶزدەلدٸ. بيىلدان باستاپ مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ جاڭا شارالارى, سونداي-اق ولاردى كٶرسەتۋ قاعيدالارى مونوپوليياعا قارسى ورگانمەن مٸندەتتٸ تٷردە كەلٸسٸلۋٸ قاجەت.
التىنشى, مونوپوليياعا قارسى كومپلاەنس ينستيتۋتىن دامىتۋ بار. كومپلاەنستٸڭ ٸشكٸ اكتٸسٸ ەندٸ مونوپوليياعا قارسى ورگاننىڭ ەدٸستەمەلٸك ۇسىنىمدارىنا سەيكەس ەزٸرلەنۋٸ تيٸس. كومپانييادا مونوپوليياعا قارسى كومپلاەنستٸڭ تيٸمدٸ ٸشكٸ اكتٸسٸنٸڭ بولۋى ەندٸ بەسەكەلەستٸك زاڭنامانى بۇزۋ تۋرالى ٸستەردٸ قاراۋ كەزٸندە ەسكەرٸلەتٸن بولادى. سونىمەن قاتار, بۇل ەكٸمشٸلٸك ايىپپۇل مٶلشەرٸن ازايتۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بەرۋ مٷمكٸندٸگٸن بەرەدٸ.
«جەتٸنشٸدەن, مونوپوليياعا قارسى ورگاننىڭ سۇراۋ سالۋى بويىنشا اقپارات بەرۋ مەرزٸمٸن ۇزارتۋ مٷمكٸندٸگٸ قارالدى. بۇدان باسقا, كەلٸسۋ كوميسسيياسى شەڭبەرٸندەگٸ تەرگەپ-تەكسەرۋلەردٸ, بارلىق پروتسەستٸك ەرەكەتتەردٸ قايتا باستاۋ مەرزٸمدەرٸ رەگلامەنتتەلگەن. سەگٸزٸنشٸ, مونوپوليياعا قارسى زاڭنامانىڭ كەيبٸر بۇزۋشىلىقتارىنىڭ انىقتامالارى قايتا قارالدى. ىقتيمال بەسەكەلەستەر اراسىنداعى بەسەكەلەستٸككە قارسى كەلٸسٸمدەر مەن كەلٸسٸلگەن ٸس-ەرەكەتتەر ەندٸ دەڭگەيلەس بولادى, بۇل مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋلاردا كارتەلدەردٸ دەلەلدەۋدٸ جەڭٸلدەتەدٸ», - دەدٸ سەرٸك جۇمانعارين.
